Cầu treo dài nhất thế giới: Thi công trong 5 tháng, xóa bỏ bến phà vượt eo biển và rút ngắn quãng đường 90 phút còn 6 phút

Sau hơn 4 năm đưa vào khai thác, cầu treo 1915 Canakkale vẫn giữ kỷ lục là cây cầu treo có nhịp chính dài nhất thế giới. Công trình bắc qua eo biển Dardanelles không chỉ tạo nên cột mốc mới của ngành xây dựng cầu mà còn trở thành biểu tượng hạ tầng của Thổ Nhĩ Kỳ khi kết nối trực tiếp hai châu lục Âu - Á.

Cầu 1915 Canakkale được khánh thành ngày 18/3/2022 sau khoảng 5 năm thi công. Dự án có tổng vốn đầu tư khoảng 2,8 tỷ USD (tương đương khoảng 2,5 tỷ euro), được triển khai từ tháng 3/2017 bởi liên danh các nhà thầu Thổ Nhĩ Kỳ và Hàn Quốc với sự tham gia của hơn 5.000 công nhân.

Công trình nối thị trấn Gelibolu thuộc phần lãnh thổ châu Âu với thị trấn Lapseki ở phía châu Á, bắc qua eo biển Dardanelles - tuyến đường thủy nối biển Aegean với biển Marmara. Đây cũng là cây cầu thứ tư của Thổ Nhĩ Kỳ kết nối hai bờ Âu - Á, bên cạnh ba cây cầu đã được xây dựng tại Istanbul.

Điểm nổi bật nhất của công trình là nhịp chính dài 2.023m, vượt 32m so với cầu Akashi Kaikyo của Nhật Bản - công trình từng giữ kỷ lục thế giới kể từ năm 1998. Nhờ đó, 1915 Canakkale chính thức trở thành cây cầu treo có nhịp chính dài nhất hành tinh.

Không chỉ gây ấn tượng về quy mô, thiết kế của cây cầu còn chứa đựng nhiều ý nghĩa lịch sử. Con số "2023" thể hiện qua chiều dài nhịp chính được lựa chọn để hướng tới dấu mốc 100 năm ngày thành lập nước Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ vào năm 2023, trong khi tên gọi "1915" gợi nhớ chiến thắng của Đế quốc Ottoman trong chiến dịch Gallipoli thời Thế chiến thứ nhất.

Hai tháp cầu cao 318m cũng mang ý nghĩa biểu tượng, tương ứng với ngày 18/3 - ngày Thổ Nhĩ Kỳ tưởng niệm những người đã hy sinh trong các trận chiến tại Gallipoli năm 1915.

Việc đưa cây cầu vào khai thác đã tạo ra bước ngoặt lớn về giao thông khu vực. Nếu trước đây người dân phải mất khoảng 90 phút để vượt eo biển bằng phà thì nay hành trình chỉ còn khoảng 6 phút khi đi qua cầu.

Công trình giúp Thổ Nhĩ Kỳ vượt qua Nhật Bản để nắm giữ kỷ lục thế giới về cầu treo có nhịp chính dài nhất. Đồng thời, việc đưa tuyến cầu vào khai thác được kỳ vọng giúp tiết kiệm khoảng 458 triệu USD mỗi năm nhờ giảm thời gian lưu thông, cắt giảm tiêu thụ nhiên liệu và lượng khí thải carbon.

Hiện mức phí lưu thông qua cầu được áp dụng khoảng 200 lira Thổ Nhĩ Kỳ, tương đương khoảng 13,6 USD đối với mỗi lượt xe.

Dù vẫn đang giữ vị trí số một thế giới, kỷ lục của cầu 1915 Canakkale có thể không duy trì quá lâu. Chính phủ Ý đang thúc đẩy kế hoạch xây dựng cầu vượt eo biển Messina để kết nối đất liền với đảo Sicily. Nếu dự án được triển khai theo thiết kế đề xuất, nhịp chính của cây cầu sẽ đạt khoảng 3.300m, vượt xa kỷ lục hiện nay.

Ý tưởng xây cầu qua eo biển Messina thực tế đã được nghiên cứu từ nhiều thập kỷ trước. Một phương án chi tiết từng được xây dựng vào những năm 1990 nhưng sau đó bị hủy bỏ vào năm 2006. Hiện dự án đang được xem xét khởi động trở lại với kỳ vọng xác lập kỷ lục mới cho ngành xây dựng cầu treo thế giới.