Chính thức khánh thành đường hầm dưới nước lớn nhất thế giới, rút ngắn thời gian di chuyển từ 40 phút còn 5 phút

Theo Tân Hoa xã, đường hầm dưới đường Hoàng Cương, xuyên qua sông Hoàng Hà tại thành phố Tế Nam, Trung Quốc, chính thức được đưa vào khai thác ngày 25/8/2026. Công trình gây chú ý với thiết kế hai tầng, mỗi tầng 3 làn xe, đồng thời lập kỷ lục về đường kính đào đối với các đường hầm dưới nước thi công bằng công nghệ khiên đào tại Trung Quốc.

Công trình có tổng chiều dài khoảng 5,75 km, trong đó đoạn đào ngầm bằng máy đào hầm kiểu khiên (TBM) “Shanhe” dài khoảng 3,3 km.

Điểm đặc biệt nằm ở đường kính cắt của máy TBM lên tới 17,5 m, lớn nhất trong số các đường hầm dưới nước thi công bằng công nghệ khiên đào tại Trung Quốc hiện nay. Máy đào có kích thước đặc biệt lớn này đã tạo ra một không gian ngầm đủ rộng để bố trí hai tầng đường xe chạy.

Mỗi tầng được thiết kế 3 làn xe, giới hạn tốc độ tối đa 60 km/h. Chiều cao thông thủy bên trong đạt 4,2 m, đáp ứng yêu cầu lưu thông của các phương tiện kích thước lớn như xe buýt, xe cứu hỏa cũng như phương tiện cứu hộ và bảo trì chuyên dụng.

Theo ông Zhang Tiyong, Giám đốc dự án thuộc Tập đoàn Xây dựng thành phố Tế Nam, thiết kế hai tầng giúp tận dụng hiệu quả không gian ngầm. Thay vì phải đào hai đường hầm riêng biệt, toàn bộ lưu thông hai chiều được bố trí trong một luồng hầm duy nhất do máy TBM tạo ra, qua đó tối ưu chi phí xây dựng.

Đây cũng là đường hầm đơn hai tầng đầu tiên vượt qua sông Hoàng Hà, con sông lớn thứ hai Trung Quốc.

Việc đưa công trình vào khai thác được kỳ vọng tạo bước chuyển đáng kể đối với giao thông giữa các khu đô thị trung tâm của Tế Nam.

Trước khi đường hầm hoàn thành, phương tiện di chuyển qua khu vực sông Hoàng Hà có thể mất khoảng 30-40 phút. Tuy nhiên, với tuyến đường mới, thời gian di chuyển được rút xuống chỉ còn khoảng 5 phút.

Không chỉ bổ sung một tuyến giao thông quan trọng, công trình còn góp phần khai thác hiệu quả không gian ngầm trong bối cảnh Tế Nam ngày càng mở rộng về phía bắc.

Để hoàn thành công trình, các kỹ sư phải đối mặt với điều kiện địa chất phức tạp của khu vực sông Hoàng Hà.

Theo ông Zhou Xiang, đại diện đơn vị thi công, đoạn sông chảy qua Tế Nam là một “dòng sông treo” điển hình, khi lòng sông nằm cao hơn khu vực đô thị ở bờ nam khoảng 5 m. Bên dưới lòng sông là nền địa chất phức tạp, khiến việc kiểm soát áp lực, độ ổn định và nguy cơ lún trở thành những bài toán đặc biệt khó.

Kích thước khổng lồ của máy TBM “Shanhe” càng làm gia tăng yêu cầu kỹ thuật. Theo đơn vị thi công, đường kính máy càng lớn thì mức độ phức tạp và rủi ro trong quá trình đào hầm cũng tăng mạnh.

Trong quá trình xây dựng, đội ngũ kỹ sư đã phải xử lý 28 thách thức kỹ thuật lớn, từ kiểm soát ổn định hố đào, hạn chế lún khi đào qua khu vực bờ kè sông Hoàng Hà đến kiểm soát lực nâng đối với các cấu kiện hầm có tiết diện lớn và xử lý lượng bùn thải phát sinh.

Không chỉ sở hữu đường kính đào 17,5 m, máy TBM “Shanhe” còn lập kỷ lục mới đối với dòng máy khiên đào có đường kính trên 17 m.

Trong quá trình thi công, máy đạt tốc độ đào tối đa 18 m/ngày, trong khi tiến độ trung bình theo tháng đạt khoảng 426 m. Những con số này cho thấy năng lực vận hành của thiết bị trong điều kiện thi công dưới sông có địa chất phức tạp.

Công trình cũng cho thấy xu hướng ứng dụng các công nghệ thông minh và giải pháp thân thiện với môi trường trong xây dựng hạ tầng ngầm quy mô lớn của Trung Quốc.

Việc đưa đường hầm dưới sông Hoàng Hà vào khai thác diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc liên tục phát triển các loại máy TBM có kích thước và năng lực ngày càng lớn.

Trước đó, ngày 30/7/2026, máy đào hầm “Linghang” – được giới thiệu là máy đào hầm đường sắt cao tốc có đường kính lớn nhất thế giới – đã hoàn thành công đoạn đào ngầm dưới nước thuộc dự án Đường hầm sông Dương Tử.

Đây là một bước tiến quan trọng trong quá trình xây dựng tuyến đường sắt cao tốc đầu tiên của Trung Quốc chạy ngầm dưới sông Dương Tử, với tốc độ thiết kế 350 km/h mà không phải giảm tốc khi đi qua khu vực đường hầm.

Những dự án trên cho thấy công nghệ máy đào hầm kiểu khiên đang giữ vai trò ngày càng quan trọng trong việc phát triển hạ tầng ngầm tại Trung Quốc. Từ các công trình giao thông đô thị đến đường sắt cao tốc và hầm vượt sông, các thiết bị TBM siêu lớn đang giúp mở rộng khả năng thi công những dự án trước đây được xem là đặc biệt khó khăn về kỹ thuật.

Cùng với nhu cầu xây dựng hạ tầng trong nước, công nghệ TBM cũng đang trở thành một lĩnh vực mà các doanh nghiệp Trung Quốc đẩy mạnh nghiên cứu, chế tạo và xuất khẩu, hướng tới nâng cao mức độ tự động hóa, thông minh hóa và hiệu suất để tăng sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.