Chủ tịch CMC chỉ ra lĩnh vực không thể thiếu với mỗi quốc gia nếu không muốn mắc kẹt trong bẫy gia công giá trị thấp

Thế giới đang bước vào giai đoạn mà khoa học - công nghệ quyết định trực tiếp năng suất, sức cạnh tranh và quyền tự chủ chiến lược của mỗi quốc gia. Năm 2025 đánh dấu những bước tiến rõ nét của cộng đồng doanh nghiệp công nghệ Việt Nam. Doanh thu toàn ngành công nghệ số ước đạt gần 200 tỷ USD; kim ngạch xuất khẩu sản phẩm công nghệ số đạt khoảng 172 tỷ USD; mạng 5G phủ sóng tới 90% dân số; thương mại điện tử, thanh toán số và các nền tảng số tiếp tục tăng trưởng mạnh.

Đáng chú ý, từ chỗ chủ yếu gia công, lắp ráp, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã từng bước làm chủ các công nghệ lõi chiến lược như hạ tầng 5G, trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo và bước đầu tham gia chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu. Đây là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp công nghệ Việt Nam chuyển sang giai đoạn phát triển cao hơn - giai đoạn dẫn dắt.

Trong bối cảnh đó, tại diễn đàn quốc gia Phát triển doanh nghiệp công nghệ Việt Nam năm 2025 với chủ đề “Sáng tạo tại Việt Nam, làm ra tại Việt Nam - để dẫn dắt” vừa diễn ra, ông Nguyễn Trung Chính, Chủ tịch Tập đoàn CMC đã khẳng định rằng, những quốc gia không làm chủ được công nghệ lõi sẽ đứng trước nguy cơ rơi vào bẫy gia công giá trị thấp cho các tập đoàn toàn cầu, đối mặt với tình trạng chảy máu dữ liệu và tri thức, thậm chí mất quyền tự quyết về kinh tế và an ninh quốc gia.

Theo ông Nguyễn Trung Chính, đầu tư cho khoa học - công nghệ thực chất là đầu tư cho chủ quyền quốc gia. Đây là con đường căn bản để một quốc gia thoát khỏi sự lệ thuộc công nghệ, từ đó tự quyết định vận mệnh phát triển của chính mình. Việt Nam, theo ông, không có nhiều lựa chọn khác ngoài việc kiên định theo đuổi con đường tự chủ và dẫn dắt công nghệ.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Chủ tịch CMC cho rằng cần tập trung vào một số trụ cột then chốt, gồm hoàn thiện thể chế theo hướng chấp nhận rủi ro trong đổi mới sáng tạo và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ; ưu tiên phát triển các công nghệ lõi như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và hạ tầng số; xây dựng đội ngũ doanh nghiệp công nghệ đủ mạnh để cạnh tranh quốc tế; đồng thời thúc đẩy liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước - doanh nghiệp - nhà trường để hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hiệu quả.

Trong mô hình “3 nhà”, doanh nghiệp được xác định là trung tâm của quốc gia đổi mới sáng tạo. Doanh nghiệp không chỉ là lực lượng triển khai mà còn là chủ thể đầu tư cho công nghệ lõi, dẫn dắt quá trình đổi mới sáng tạo và làm chủ hệ sinh thái Make in Vietnam. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thể chế, triển khai các cơ chế thử nghiệm chính sách (sandbox), đầu tư hạ tầng số chiến lược và chấp nhận rủi ro trong đổi mới sáng tạo. Nhà trường cung ứng nguồn nhân lực thực chiến, thực hiện nghiên cứu cơ bản mang tính đột phá và ươm tạo các ý tưởng sáng tạo.

Từ thực tiễn tham gia triển khai các nhiệm vụ quốc gia, Tập đoàn CMC cho biết nhiều sản phẩm và nền tảng công nghệ đã đạt mức độ sẵn sàng cao, tiệm cận TRL 8-9, với 100% trí tuệ và dữ liệu do Việt Nam làm chủ. Trong đó, hạ tầng C-AI Cloud được phát triển theo hướng tự chủ, quy mô 30.000 máy chủ ảo, dung lượng lưu trữ 50 PB, trung tâm dữ liệu công suất 100 MW, tổng mức đầu tư khoảng 1 tỷ USD, sẵn sàng phục vụ các nền tảng quốc gia như blockchain layer 1, chuyển mạch thanh toán và phát thanh - truyền hình OTT quốc gia.

Ở lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, CMC đã huấn luyện thành công mô hình ngôn ngữ lớn với 72 tỷ tham số cùng nhiều mô hình phụ trợ, sở hữu kho dữ liệu 20 tỷ token sạch và nằm trong nhóm dẫn đầu về lõi OCR-VLM. Đáng chú ý, trợ lý ảo pháp luật do CMC phát triển đã được thí điểm tại Văn phòng Quốc hội và Bộ Tư pháp với quy mô khoảng 3.000 người dùng.

Theo ông Nguyễn Trung Chính, những kết quả này cho thấy Việt Nam hoàn toàn có cơ sở để hiện thực hóa khát vọng phát triển đến năm 2045, nếu kiên định đầu tư cho khoa học công nghệ, xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động và hình thành lực lượng doanh nghiệp công nghệ đủ tầm vóc quốc tế.

Nhấn mạnh tinh thần tự hào và trách nhiệm khi được giao thực hiện các nhiệm vụ quốc gia, ông Chính khẳng định CMC sẽ đầu tư mạnh mẽ và dài hạn cho hạ tầng, công nghệ lõi, dữ liệu và nhân lực chất lượng cao, nhằm triển khai hiệu quả các nhiệm vụ quốc gia đã được giao.

Qua đó, CMC cam kết tạo ra các nền tảng Make in Vietnam có thể nhân rộng, phục vụ khu vực công và thị trường rộng lớn hơn, góp phần đưa Việt Nam tiến nhanh trên con đường độc lập, tự chủ và thịnh vượng.

"Độc lập, tự chủ và thịnh vượng không chỉ là khẩu hiệu, mà là mục tiêu khả thi khi Việt Nam làm chủ được công nghệ lõi, dữ liệu và trí tuệ của chính mình", ông Chính nhận định.