GDP bình quân đầu người của Việt Nam vượt nền kinh tế lớn thứ 5 thế giới
Năm 1990, GDP bình quân đầu người của Việt Nam chỉ bằng khoảng một phần ba Ấn Độ. Sau hơn 3 thập kỷ, vị thế đã đảo chiều khi GDP bình quân của Việt Nam hiện cao gần gấp đôi quốc gia đang sở hữu nền kinh tế lớn thứ 5 thế giới.
Theo dữ liệu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ấn Độ là nền kinh tế lớn thứ 5 thế giới, với quy mô GDP khoảng 3.916 tỷ USD vào năm 2025. Quốc gia Nam Á này đứng sau Mỹ, Trung Quốc, Đức và Nhật Bản về quy mô nền kinh tế.

Tuy nhiên, nếu xét về GDP bình quân đầu người, bức tranh lại hoàn toàn khác. Trong nhóm 5 nền kinh tế lớn nhất thế giới, Ấn Độ là quốc gia duy nhất có GDP bình quân đầu người thấp hơn Việt Nam.
Đây là một sự thay đổi đáng chú ý nếu nhìn lại chặng đường hơn 30 năm qua.
Năm 1990, GDP bình quân đầu người của Việt Nam chỉ đạt khoảng 121,72 USD, trong khi con số này của Ấn Độ lên tới khoảng 371 USD. Như vậy, GDP bình quân của Việt Nam khi đó chỉ tương đương khoảng một phần ba Ấn Độ.
Khoảng cách này tiếp tục duy trì trong những năm đầu thập niên 1990. Đến năm 1995, GDP bình quân đầu người của Ấn Độ đạt khoảng 375 USD, trong khi Việt Nam đạt khoảng 359 USD.
Từ vị thế thấp hơn đến vượt Ấn Độ
Bước ngoặt xuất hiện vào năm 1996.
Theo số liệu IMF, GDP bình quân đầu người của Việt Nam khi đó đạt khoảng 419 USD, vượt mức khoảng 401 USD của Ấn Độ. Như vậy, chỉ sau 6 năm kể từ thời điểm GDP bình quân của Việt Nam mới bằng khoảng một phần ba Ấn Độ, khoảng cách đã được đảo chiều.
Đáng chú ý, kể từ năm 1996 đến nay, GDP bình quân đầu người của Việt Nam liên tục cao hơn Ấn Độ.
Khoảng cách này không chỉ được duy trì mà còn ngày càng mở rộng trong những năm gần đây.
Năm 2025, GDP bình quân đầu người của Việt Nam đạt khoảng 4.830 USD, trong khi con số tương ứng của Ấn Độ chỉ khoảng 2.500 USD. Như vậy, GDP bình quân của Việt Nam đã cao gần gấp đôi Ấn Độ.
Điều đáng chú ý là sự khác biệt này diễn ra trong bối cảnh Ấn Độ có quy mô nền kinh tế lớn hơn Việt Nam rất nhiều. Với GDP khoảng 3.916 tỷ USD, nền kinh tế Ấn Độ lớn hơn đáng kể so với Việt Nam.
Điều này cho thấy quy mô GDP và GDP bình quân đầu người phản ánh hai khía cạnh khác nhau của một nền kinh tế. Một quốc gia có dân số rất lớn có thể sở hữu tổng GDP thuộc nhóm đầu thế giới, nhưng GDP tính trên mỗi người dân vẫn ở mức thấp nếu quy mô dân số lớn.
Ấn Độ là một trường hợp điển hình cho sự khác biệt này.
Với dân số thuộc nhóm đông nhất thế giới, quy mô GDP của Ấn Độ được phân bổ trên một lượng dân số rất lớn. Trong khi đó, Việt Nam có quy mô dân số thấp hơn đáng kể. Khi nền kinh tế tăng trưởng nhanh trong nhiều năm, GDP bình quân đầu người của Việt Nam vì vậy có tốc độ cải thiện rõ rệt.
Theo dự báo của IMF, khoảng cách này nhiều khả năng tiếp tục được duy trì trong năm 2026.
GDP bình quân đầu người của Việt Nam được dự báo đạt khoảng 5.115 USD, trong khi Ấn Độ đạt khoảng 2.800 USD. Nếu các dự báo này được thực hiện, GDP bình quân đầu người của Việt Nam sẽ tiếp tục cao hơn Ấn Độ khoảng 1,8 lần.
Như vậy, từ chỗ chỉ bằng khoảng một phần ba vào năm 1990, GDP bình quân đầu người của Việt Nam đã vượt Ấn Độ từ năm 1996 và hiện cao gần gấp đôi.
Khoảng cách GDP bình quân nói gì về hai nền kinh tế?
Sự thay đổi trên phản ánh một phần quá trình chuyển đổi và tăng trưởng của kinh tế Việt Nam trong hơn ba thập kỷ qua.
Từ một nền kinh tế có mức GDP bình quân đầu người rất thấp vào đầu thập niên 1990, Việt Nam đã duy trì tốc độ tăng trưởng tương đối cao trong thời gian dài, đồng thời từng bước mở rộng quy mô sản xuất, thương mại và thu hút đầu tư.
Việt Nam ngày càng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, trở thành một cứ điểm sản xuất quan trọng trong nhiều lĩnh vực như điện tử, máy móc, dệt may, da giày và một số ngành công nghiệp chế biến, chế tạo.
Trong khi đó, Ấn Độ cũng đang duy trì tốc độ tăng trưởng cao và được đánh giá là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của kinh tế thế giới. Quy mô nền kinh tế nước này đã vươn lên vị trí thứ 5 toàn cầu và tiếp tục đặt mục tiêu trở thành một trong những nền kinh tế lớn nhất thế giới trong những thập kỷ tới.
Vì vậy, việc GDP bình quân đầu người của Việt Nam cao hơn Ấn Độ không đồng nghĩa Việt Nam có quy mô nền kinh tế lớn hơn. Hai chỉ tiêu này phản ánh những khía cạnh khác nhau.
GDP tổng thể cho thấy sức mạnh và quy mô của một nền kinh tế, trong khi GDP bình quân đầu người cung cấp một thước đo phổ biến để hình dung mức sản lượng kinh tế tính trên mỗi người dân.
Đáng chú ý, khoảng cách hiện nay cũng chưa thể phản ánh đầy đủ mức sống thực tế giữa người dân hai nước, bởi thu nhập, sức mua, mức giá hàng hóa dịch vụ và phân bổ thu nhập còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác.
Dù vậy, diễn biến GDP bình quân đầu người trong hơn 30 năm qua vẫn cho thấy một sự thay đổi đáng kể trong tương quan kinh tế giữa Việt Nam và Ấn Độ.
Nếu năm 1990, Việt Nam còn ở vị trí rất thấp so với Ấn Độ thì đến năm 2025, GDP bình quân đầu người của Việt Nam đã đạt khoảng 4.830 USD, gần gấp đôi mức 2.500 USD của nền kinh tế lớn thứ 5 thế giới.
Theo dự báo mới nhất được dẫn từ IMF, khoảng cách này sẽ tiếp tục tồn tại trong năm 2026, khi GDP bình quân đầu người của Việt Nam có thể đạt 5.115 USD, so với 2.800 USD của Ấn Độ.