Chuyên gia cảnh báo: Chưa tới 3% doanh nghiệp Việt ứng dụng AI thành công
Ông Trịnh Văn Phương, Co-Founder, Tổng Giám đốc Click AI, cảnh báo dù người Việt nhanh nhạy với công nghệ, tỷ lệ doanh nghiệp ứng dụng AI thành công chưa tới 3%.
Tại Diễn đàn “Tái cấu trúc doanh nghiệp trong bối cảnh mới” chiều 22/10, theo ông Trịnh Văn Phương, tốc độ nắm bắt xu hướng công nghệ của người Việt thuộc nhóm nhanh, nhưng việc đưa công nghệ vào lõi vận hành doanh nghiệp vẫn hạn chế. Tỷ lệ doanh nghiệp Việt Nam đạt chuẩn thông minh hóa vận hành chưa tới 5%.
Đáng chú ý, theo số liệu được dẫn tại diễn đàn, 94% doanh nghiệp trên thế giới triển khai AI chưa ghi nhận hiệu quả kinh doanh rõ rệt, thể hiện qua tăng trưởng doanh thu hoặc lợi nhuận. Tại Việt Nam, tỷ lệ doanh nghiệp xác nhận ứng dụng AI thành công chưa đến 3%.
Nút thắt nằm ở đâu?
Một trong những nguyên nhân khiến AI chưa tạo ra giá trị thực chất là dữ liệu bị chia cắt trên nhiều phần mềm riêng lẻ. Doanh nghiệp phải trả phí sử dụng các hệ thống quản trị hằng tháng nhưng các hệ thống thiếu kết nối, khiến thông tin không được chia sẻ thông suốt và thời gian xử lý công việc kéo dài.
Phần lớn doanh nghiệp hiện mới sử dụng AI ở cấp độ cá nhân hoặc giải quyết những công việc đơn lẻ tại từng phòng ban. AI có thể đảm nhiệm tốt một số tác vụ chuyên môn nhưng chưa được cung cấp đầy đủ thông tin về sản phẩm, quy trình và văn hóa doanh nghiệp để đóng góp vào kết quả kinh doanh tổng thể.
Theo ông Phương, ứng dụng AI không nên dừng ở việc tăng tốc một vài công việc riêng lẻ mà phải hướng tới tối ưu hóa vận hành giữa các phòng ban, tạo ra giá trị có thể đo lường trên báo cáo tài chính.
Muốn vậy, doanh nghiệp cần xây dựng kho tri thức tập trung, tích hợp dữ liệu, quy trình và lịch sử vận hành. Đây là nền tảng giúp AI hiểu đúng bối cảnh kinh doanh, thay vì chỉ đưa ra câu trả lời dựa trên thông tin rời rạc.
Mô hình doanh nghiệp thông minh ứng dụng AI cần bốn trụ cột: bộ điều phối nhân sự số để tự động hóa quy trình liên phòng ban; hệ thống kết nối API để liên thông các phần mềm; bộ nhớ tri thức giúp AI hiểu ngữ cảnh doanh nghiệp; và cơ chế quản trị an toàn dữ liệu nhằm kiểm soát quyền truy cập, bảo vệ thông tin nội bộ.
3 năm tới, AI sẽ quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp
Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, ông Phương đề xuất ba việc cần ưu tiên. Thứ nhất, xây dựng hạ tầng dữ liệu, số hóa tài liệu nghiệp vụ và hình thành kho tri thức tập trung. Thứ hai, ban hành quy định rõ ràng về quản trị, sử dụng dữ liệu và bảo đảm an toàn thông tin khi tích hợp AI. Thứ ba, lựa chọn từ 1-2 quy trình vận hành để thử nghiệm AI trong ngắn hạn, đo lường hiệu quả thực tế trước khi mở rộng.
Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp tránh đầu tư dàn trải khi chưa xác định được giá trị mà AI mang lại. Hiệu quả cần được đánh giá bằng những kết quả cụ thể như thời gian xử lý công việc, chi phí vận hành và năng suất lao động, thay vì chỉ tính số lượng công cụ đã triển khai.
Đối với cơ quan quản lý, ông Phương kiến nghị Chính phủ mở rộng các gói hỗ trợ công nghệ, tạo điều kiện để doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận giải pháp AI, tự động hóa. Nhà nước cũng cần có chính sách hỗ trợ dài hạn cho nghiên cứu công nghệ chuyên sâu, nhất là những lĩnh vực chưa thể thương mại hóa trong vòng một năm.
“Trong vòng 3 năm tới, mức độ ứng dụng AI sẽ quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường”, ông Phương nhấn mạnh.
Trong bối cảnh AI ngày càng phổ biến, lợi thế cạnh tranh sẽ không thuộc về doanh nghiệp sử dụng nhiều công cụ nhất, mà thuộc về những đơn vị biết tích hợp công nghệ vào quy trình cốt lõi, khai thác dữ liệu hiệu quả và chuyển đổi ứng dụng AI thành kết quả kinh doanh có thể đo lường.
