Chuyên gia: Fed tăng lãi suất không quá bất ngờ, còn 2 biến số quan trọng cần theo dõi

Ngày 16/9, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) quyết định nâng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản, đưa biên độ lãi suất liên bang lên 3,75-4%.

Đáng chú ý, đây là lần tăng đầu tiên kể từ năm 2023 và được toàn bộ 12 thành viên FOMC bỏ phiếu thuận. Fed cho biết lạm phát vẫn ở mức cao và động thái thắt chặt nhằm đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2% sớm hơn.

Hơn nữa, triển vọng chính sách tiền tệ cho thấy đợt tăng lãi suất này có thể chưa phải điểm dừng. Dự báo mới của các quan chức Fed hàm ý còn một lần tăng lãi suất nữa trong năm 2026, trong khi mặt bằng lãi suất có thể duy trì ở mức cao trong năm 2027.

Việc đồng USD và lợi suất các tài sản bằng USD tiếp tục duy trì sức hấp dẫn đang đặt ra câu hỏi về tác động đối với thị trường chứng khoán Việt Nam, đặc biệt khi thời điểm thị trường bước vào giai đoạn thực thi nâng hạng ngày 21/9 đang đến gần.

Để làm rõ vấn đề này, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Tiến Dũng, Trưởng phòng Nghiên cứu Ngành & Cổ phiếu, CTCP Chứng khoán MB (MBS).

Theo ông, việc Fed tăng lãi suất sẽ tác động như thế nào tới thị trường chứng khoán Việt Nam?

Theo tôi, quyết định tăng lãi suất lần này không hoàn toàn bất ngờ. Trước cuộc họp ngày 16/9 khoảng 1-2 tuần, thị trường lãi suất tương lai đã phản ánh xác suất khá cao Fed sẽ nâng lãi suất.

Do đó, phần lớn tác động của quyết định này có thể đã được thị trường hấp thụ trước đó. Yếu tố quan trọng hơn với giới đầu tư hiện nay là Fed sẽ tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ ra sao trong những tháng tới.

Đối với Việt Nam, mặt bằng lãi suất trong nước vốn đã tương đối cao do những yếu tố nội tại. Vì vậy, việc Fed tăng lãi suất chưa tạo sức ép quá lớn khiến lãi suất trong nước phải tăng thêm, dù dư địa giảm lãi suất sẽ bị thu hẹp.

Theo đó, áp lực lên dòng tiền nội tham gia thị trường chứng khoán được đánh giá không quá lớn.

Tác động đáng chú ý hơn nằm ở dòng vốn ngoại. Khi lãi suất USD duy trì ở mức cao, mức sinh lời kỳ vọng mà nhà đầu tư nước ngoài yêu cầu đối với các tài sản rủi ro, trong đó có cổ phiếu tại các thị trường mới nổi, sẽ tăng lên. Điều này có thể tiếp tục tạo sức ép đối với dòng vốn ngoại vào thị trường chứng khoán Việt Nam.

Như vậy, dòng vốn ngoại trước kỳ nâng hạng ngày 21/9 sẽ bị ảnh hưởng thế nào?

Tôi cho rằng cần phân biệt giữa dòng vốn thụ động và dòng vốn chủ động.

Đối với các ETF mô phỏng những chỉ số liên quan của FTSE, việc Fed tăng lãi suất không làm thay đổi cơ chế tái cơ cấu danh mục khi sự kiện nâng hạng có hiệu lực. Các quỹ vẫn phải điều chỉnh mức độ tiếp xúc với cổ phiếu Việt Nam theo tỷ trọng của thị trường trong chỉ số tham chiếu.

Chúng tôi ước tính dòng vốn thụ động phân bổ vào Việt Nam có thể đạt khoảng 180 triệu USD trong kỳ cơ cấu tháng 9 và khoảng 1,8 tỷ USD trong vòng một năm. Theo lộ trình dự kiến, đợt phân bổ ngày 21/9 mới tương ứng khoảng 10% tỷ trọng đầu tư dự kiến, phần còn lại sẽ được triển khai trong năm 2027.

Trong khi đó, dòng vốn chủ động được cho là nhạy cảm hơn với diễn biến lãi suất.

Lợi suất tài sản USD tăng khiến các quỹ phải cân nhắc kỹ hơn mức lợi nhuận kỳ vọng khi đầu tư vào Việt Nam, bao gồm cả biến động tỷ giá khi chuyển lợi nhuận trở lại USD.

Vì vậy, dù việc nâng hạng giúp mở rộng khả năng tiếp cận dòng vốn quốc tế, tốc độ giải ngân thực tế của các quỹ chủ động vẫn phụ thuộc vào định giá và triển vọng lợi nhuận của doanh nghiệp Việt Nam.

VN-Index có thể diễn biến ra sao trong thời gian tới?

Tôi sẽ duy trì góc nhìn thận trọng trong ngắn hạn, với khả năng thị trường tiếp tục rung lắc, tích lũy hoặc điều chỉnh và phân hóa mạnh hơn giữa các nhóm cổ phiếu.

Ngoài rủi ro Fed tiếp tục nâng và duy trì lãi suất cao, một yếu tố khác cần chú ý là giai đoạn sau ngày 21/9. Khi câu chuyện nâng hạng chuyển từ kỳ vọng sang thực thi, thị trường có thể bước vào vùng thông tin kém sôi động hơn. Khi đó, áp lực hiện thực hóa lợi nhuận tại những cổ phiếu đã tăng trước sự kiện có thể xuất hiện.

Trong kịch bản cơ sở, tôi xác định vùng hỗ trợ của VN-Index quanh 1.770-1.780 điểm. Kịch bản thận trọng hơn đặt vùng hỗ trợ tại 1.680-1.700 điểm.

Trong bối cảnh đó, tôi sẽ chú trọng quản trị tỷ trọng và đòn bẩy, hạn chế mua đuổi, đồng thời có thể giải ngân từng phần trong các nhịp điều chỉnh. Cơ hội được đánh giá vẫn hiện diện tại những doanh nghiệp có tăng trưởng lợi nhuận thực chất, dòng tiền tốt, nền tảng tài chính vững và định giá hợp lý.

Chi phí vốn USD cao có ảnh hưởng mục tiêu tăng trưởng hai con số?

Tôi đánh giá chi phí huy động USD gia tăng có thể tạo thêm sức ép lên mục tiêu tăng trưởng cao của Việt Nam, trong bối cảnh nguồn vốn quốc tế ngày càng đóng vai trò quan trọng đối với đầu tư và tín dụng.

Đáng chú ý, gần đây xuất hiện thông tin Bộ Tài chính đang cân nhắc phương án phát hành trái phiếu Chính phủ bằng USD trên thị trường quốc tế. Theo phương án do ngân hàng tư vấn đề xuất, quy mô phát hành có thể ở mức 500 triệu - 1 tỷ USD, kỳ hạn 10 năm và lãi suất coupon khoảng 7%.

Dù mới dừng ở giai đoạn xem xét, động thái này phần nào cho thấy nguồn vốn USD đang được tính đến nhằm bổ sung nguồn lực cho đầu tư hạ tầng, đồng thời giảm áp lực cung ứng vốn lên hệ thống ngân hàng trong nước.

Trong bối cảnh lãi suất USD đi lên, chi phí đối với các khoản vay thả nổi khi đến kỳ điều chỉnh cũng như các khoản huy động mới sẽ tăng theo. Điều này khiến ngân hàng, doanh nghiệp và các dự án đầu tư phải đáp ứng yêu cầu hiệu quả cao hơn để bù đắp chi phí tài chính.

Áp lực còn có thể lớn hơn nếu đồng USD tiếp tục mạnh lên, đặc biệt với các doanh nghiệp vay ngoại tệ nhưng không có nguồn thu tương ứng hoặc chưa thực hiện phòng hộ đầy đủ.

Như vậy, việc Fed nâng lãi suất 25 điểm cơ bản chưa đủ để kết luận mục tiêu tăng trưởng năm 2026 sẽ chịu ảnh hưởng đáng kể.

Rủi ro đáng lưu ý hơn nằm ở kịch bản mặt bằng lãi suất USD duy trì ở mức cao trong thời gian dài, qua đó làm tăng chi phí huy động vốn cho hạ tầng, sản xuất và mở rộng tín dụng trong những năm tới.

Yuanta: Tác động trực tiếp lên VN-Index có thể không quá lớn

Cùng nhìn nhận về quyết định mới của Fed, Chứng khoán Yuanta Việt Nam (YSVN) cho rằng tác động trực tiếp lên thị trường chứng khoán Việt Nam có thể ở mức thấp.

Theo ông Trương Quang Bình, chuyên gia phân tích Yuanta, việc Fed tăng 25 điểm cơ bản đã được thị trường xác suất hóa ở mức khoảng 90% trước cuộc họp nên yếu tố bất ngờ không lớn. Yuanta cũng dự báo Fed có thể còn ít nhất một lần nâng lãi suất nữa trong năm nay trong bối cảnh áp lực lạm phát vẫn cao.

Một tín hiệu đáng chú ý ngay sau quyết định là DXY tăng từ khoảng 99,6 lên trên 100 điểm, cho thấy đồng USD mạnh lên và có thể tiếp tục gây sức ép lên tỷ giá cũng như điều kiện tiền tệ tại các thị trường mới nổi.

Tuy nhiên, dữ liệu lịch sử của Yuanta cho thấy VN-Index không nhất thiết phản ứng tiêu cực mạnh sau khi Fed tăng lãi suất.

Ở ba giai đoạn Fed bắt đầu tăng lãi suất vào tháng 12/2015, tháng 12/2016 và tháng 3/2022, VN-Index lần lượt giảm khoảng 4%, 1,3% và 3% trong 20 phiên trước sự kiện. Nói cách khác, thị trường thường có xu hướng phản ánh kỳ vọng thắt chặt từ trước khi quyết định chính thức được công bố.

Trong khoảng 5 phiên sau sự kiện, Yuanta nhận thấy VN-Index nhìn chung không giảm mạnh. Tuy nhiên, khi kéo dài khung thời gian lên 20-60 phiên, diễn biến thị trường bắt đầu phụ thuộc nhiều hơn vào các yếu tố nội tại, đặc biệt là lãi suất trong nước và tỷ giá.

Vì vậy, Yuanta cho rằng diễn biến của hai biến số này trong những phiên tới sẽ quan trọng hơn bản thân quyết định tăng lãi suất của Fed. Công ty chứng khoán này hiện duy trì tỷ trọng cổ phiếu ở mức thấp và cho rằng có thể nâng dần tỷ trọng nếu tỷ giá và lãi suất trong nước không xuất hiện diễn biến bất lợi.