Loạt quỹ ngoại với quy mô hàng trăm tỷ USD sắp mua bán mạnh cổ phiếu Việt Nam

Trước thời điểm Việt Nam chính thức bước vào nhóm thị trường mới nổi thứ cấp của FTSE Russell, hoạt động giao dịch của hàng loạt quỹ ngoại được dự báo sẽ gia tăng mạnh trong phiên 18/9, phiên cuối cùng trước khi thay đổi chỉ số có hiệu lực.

Theo FTSE Russell, việc nâng hạng Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp sẽ chính thức có hiệu lực từ phiên mở cửa ngày 21/9/2026. Tuy nhiên, cổ phiếu Việt Nam không được đưa toàn bộ tỷ trọng vào các chỉ số toàn cầu ngay một lần mà được triển khai theo 4 giai đoạn kéo dài đến tháng 9/2027.

SSI Research dự báo các quỹ mô phỏng chỉ số toàn cầu của FTSE cùng một số ETF ngoại lớn sẽ thực hiện giao dịch tái cơ cấu vào ngày 18/9, trước khi cơ cấu mới có hiệu lực ngày 21/9.

Lưu ý, dòng tiền trong phiên này không hoàn toàn xuất phát từ câu chuyện nâng hạng, bởi nhiều ETF Việt Nam cũng đang bước vào kỳ tái cơ cấu định kỳ của các bộ chỉ số riêng.

Trong nhóm có khả năng phát sinh nhu cầu mua cổ phiếu Việt Nam khi Việt Nam gia nhập FTSE GEIS, đáng chú ý nhất là các quỹ thuộc Vanguard.

Vanguard Total International Stock ETF (VXUS) theo dõi FTSE Global All Cap ex US Index, chỉ số bao phủ cổ phiếu vốn hóa lớn, vừa và nhỏ tại các thị trường phát triển và mới nổi ngoài Mỹ.

Tính đến ngày 31/8/2026, tổng tài sản của Vanguard Total International Stock Index Fund đạt khoảng 665,7 tỷ USD, trong đó riêng hạng ETF VXUS chiếm khoảng 164,9 tỷ USD.

Cùng sử dụng FTSE Global All Cap ex US Index làm tham chiếu còn có Vanguard Institutional Total International Stock Market Index Trust II. Khác VXUS, đây là quỹ tín thác dành cho các chương trình hưu trí và nhà đầu tư tổ chức đủ điều kiện, không niêm yết và không được giao dịch liên tục trên sàn chứng khoán.

Ở nhóm tập trung vào thị trường mới nổi, Vanguard FTSE Emerging Markets ETF (VWO) là một trong những ETF lớn nhất. Quỹ theo FTSE Emerging Markets All Cap China A Inclusion Index.

Cuối tháng 8/2026, tổng tài sản của Vanguard Emerging Markets Stock Index Fund đạt khoảng 168,5 tỷ USD, trong đó riêng VWO chiếm khoảng 127,3 tỷ USD.

Một cấu trúc khác là Vanguard FTSE All-World ex-US Index Fund, theo FTSE All-World ex US Index. Quỹ này có nhiều hạng chứng chỉ khác nhau, trong đó VEU là ETF còn VFWAX là chứng chỉ quỹ tương hỗ. Tổng tài sản của cấu trúc quỹ đạt khoảng 98,6 tỷ USD vào cuối tháng 8, riêng VEU khoảng 70,4 tỷ USD và VFWAX khoảng 12,6 tỷ USD.

Vanguard Total World Stock ETF (VT) có phạm vi rộng hơn khi đầu tư cả cổ phiếu Mỹ và các thị trường quốc tế. Quỹ bám theo FTSE Global All Cap Index, bao phủ hơn 98% vốn hóa có thể đầu tư của thị trường cổ phiếu toàn cầu.

Đến cuối tháng 8, tổng tài sản của Vanguard Total World Stock Index Fund đạt khoảng 101,7 tỷ USD, trong đó hạng ETF VT chiếm khoảng 81,9 tỷ USD.

Ngoài các sản phẩm tại Mỹ, Vanguard FTSE All-World UCITS ETF đăng ký tại Ireland cũng theo FTSE All-World Index. Quỹ có hai hạng chính gồm loại phân phối thu nhập và loại tái đầu tư. Tính đến tháng 8/2026, tổng tài sản của quỹ đạt khoảng 85,32 tỷ USD.

Do các sản phẩm trên mô phỏng những chỉ số FTSE toàn cầu có thể bổ sung Việt Nam sau nâng hạng, nhu cầu mua cổ phiếu Việt Nam của nhóm này gắn trực tiếp hơn với quá trình Việt Nam gia nhập hệ thống chỉ số thị trường mới nổi của FTSE.

Song song với dòng vốn nâng hạng, Xtrackers, VanEck, Fubon và CSOP cũng có thể tạo ra lượng giao dịch đáng kể. Tuy nhiên, cần phân biệt rằng các ETF này đã đầu tư vào Việt Nam từ trước và đang tái cơ cấu theo các chỉ số riêng, thay vì mua cổ phiếu đơn thuần vì Việt Nam được nâng hạng.

Xtrackers Vietnam Swap UCITS ETF do DWS quản lý được thành lập từ năm 2008. Từ ngày 14/10/2025, quỹ chuyển chỉ số tham chiếu từ FTSE Vietnam Index sang STOXX Vietnam Total Market Liquid Index và đổi tên thành Xtrackers Vietnam Swap UCITS ETF. Quỹ sử dụng phương pháp mô phỏng tổng hợp thông qua hợp đồng hoán đổi. Factsheet của DWS cho thấy quy mô tài sản đạt khoảng 390,6 triệu USD vào cuối tháng 4/2026.

VanEck Vietnam ETF (VNM) hoạt động từ năm 2009 và hiện mô phỏng MarketVector Vietnam Local Index. Khác với giai đoạn trước, chỉ số hiện tập trung vào các doanh nghiệp được thành lập và niêm yết tại Việt Nam.

Đến ngày 10/9/2026, tổng tài sản ròng của VNM đạt khoảng 519,6 triệu USD. Danh mục công bố ngày 9/9 có 59 khoản đầu tư, trong đó VIC, VHM, MSN, MCH, VNM, VCB và HPG nằm trong nhóm có tỷ trọng lớn.

Tại Đài Loan, Fubon FTSE Vietnam ETF, mã 00885, theo dõi FTSE Vietnam 30 Index. Quỹ được thành lập tháng 3/2021 và đầu tư vào nhóm cổ phiếu Việt Nam có quy mô và thanh khoản lớn sau khi xét đến giới hạn sở hữu nước ngoài. Theo Fubon Asset Management, quy mô quỹ đạt khoảng 11,25 tỷ TWD vào ngày 31/8/2026.

Cùng theo FTSE Vietnam 30 Index còn có CSOP FTSE Vietnam 30 ETF, mã 3004.HK, niêm yết tại Hong Kong từ tháng 9/2022. CSOP sử dụng kết hợp phương pháp lấy mẫu đại diện bằng chứng khoán thực và công cụ tổng hợp nhằm bám sát chỉ số.

Việc hàng loạt quỹ cùng giao dịch trong phiên 18/9 không đồng nghĩa tất cả dòng vốn ngoại sẽ cùng mua một nhóm cổ phiếu.

Nhóm Vanguard có thể phát sinh nhu cầu mua do cổ phiếu Việt Nam được đưa vào hệ thống FTSE GEIS. Trong khi đó, VanEck, Xtrackers, Fubon và CSOP phải đồng thời điều chỉnh danh mục theo kết quả cơ cấu của MarketVector Vietnam Local Index, STOXX Vietnam Total Market Liquid Index và FTSE Vietnam 30 Index.

SSI Research cho biết MarketVector Vietnam Local Index dự kiến thêm SSB, trong khi CEO và FTS có khả năng bị loại. Với STOXX Vietnam Total Market Liquid Index, NKG có thể bị loại mà không có cổ phiếu mới được bổ sung.

Một báo cáo khác của SSI dự báo FTSE Vietnam 30 có thể thêm VPB, MCH, VPL, ACB và FPT, đồng thời loại KBC, VND, VCI và KDH.

Do đó, cùng một cổ phiếu có thể nhận lực mua từ các quỹ bám theo chỉ số FTSE toàn cầu nhưng đồng thời chịu áp lực bán từ một ETF Việt Nam đang giảm tỷ trọng hoặc loại cổ phiếu khỏi rổ chỉ số.

Phiên cơ cấu ngày 18/9 vì thế là điểm giao nhau của nhiều dòng vốn với động cơ hoàn toàn khác nhau. Dòng tiền liên quan đến nâng hạng chỉ là một phần trong tổng hoạt động giao dịch dự kiến xuất hiện trước thời điểm Việt Nam chính thức bước vào nhóm thị trường mới nổi thứ cấp của FTSE Russell ngày 21/9.