Dư nợ margin vượt 10.000 tỷ đồng, điều gì khiến lợi nhuận của BSC hụt hơi trong quý III/2026?

CTCP Chứng khoán BIDV (HoSE: BSI) vừa công bố báo cáo tài chính quý III/2026 với doanh thu hoạt động đạt 818,7 tỷ đồng, tăng 19% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, lợi nhuận trước thuế giảm 23,3% xuống 206,5 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt 165 tỷ đồng, giảm 23,5%.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ áp lực chi phí gia tăng. Trong quý, chi phí hoạt động của BSC đạt 312,3 tỷ đồng, tăng 17,9%. Đáng chú ý, chi phí lãi vay tăng gần 133% lên 244,2 tỷ đồng.

Xét theo từng mảng kinh doanh, hoạt động cho vay tiếp tục là nguồn thu lớn nhất của BSC với 269 tỷ đồng lãi từ các khoản cho vay và phải thu, tăng 39,3% so với cùng kỳ và chiếm gần 33% doanh thu hoạt động của công ty.

Ngoài cho vay, hoạt động bảo lãnh và đại lý phát hành chứng khoán ghi nhận 135 tỷ đồng doanh thu, trong khi cùng kỳ năm trước gần như không phát sinh. Bên cạnh đó, doanh thu tư vấn tài chính cũng tăng mạnh từ khoảng 1,7 tỷ đồng lên 49,2 tỷ đồng.

Trái ngược với hai mảng trên, hoạt động môi giới chứng khoán ghi nhận kết quả kém tích cực. Doanh thu giảm 56,6% xuống còn 59,4 tỷ đồng, trong khi chi phí môi giới đạt 58,3 tỷ đồng. Như vậy, chênh lệch giữa doanh thu và chi phí trực tiếp của mảng này chỉ đạt khoảng 1,2 tỷ đồng, giảm mạnh so với gần 39 tỷ đồng cùng kỳ.

Đối với hoạt động tự doanh, BSC ghi nhận 261,6 tỷ đồng lãi từ các tài sản tài chính ghi nhận thông qua lãi/lỗ (FVTPL). Tuy nhiên, sau khi trừ các khoản lỗ tương ứng, lãi thuần chỉ còn 77,1 tỷ đồng, giảm 55,6% so với quý III/2025.

Trong đó, lãi bán tài sản tài chính giảm từ 129,8 tỷ đồng xuống 90,5 tỷ đồng, còn lỗ bán tăng từ 29,6 tỷ đồng lên 78,8 tỷ đồng. Kết quả cho thấy hiệu quả hoạt động tự doanh trong quý suy giảm dù quy mô danh mục đầu tư vẫn ở mức lớn.

Lũy kế 9 tháng đầu năm, doanh thu hoạt động của BSC đạt 2.132,7 tỷ đồng, tăng 39,3% so với cùng kỳ. Tuy nhiên do các chi phí gia tăng khiến lợi nhuận trước thuế giảm khoảng 5,4% xuống 469,4 tỷ đồng.

Với kết quả trên, BSC đã hoàn thành khoảng 67% mục tiêu lợi nhuận trước thuế của năm 2026.

Dư nợ margin vượt 10.000 tỷ đồng, danh mục tự doanh gần 5.800 tỷ đồng

Trên bảng cân đối kế toán, tổng tài sản BSC tại ngày 30/9/2026 đạt 19.905,4 tỷ đồng, tăng gần 20% so với đầu năm.

Trong đó, dư nợ cho vay (margin) đạt khoảng 10.374 tỷ đồng, tăng hơn 1.000 tỷ đồng, tương ứng mức tăng 11% so với cuối năm 2025.

Với vốn chủ sở hữu khoảng 5.855 tỷ đồng, dư nợ margin của BSC hiện tương đương 175% vốn chủ sở hữu. So với mức trần dư nợ cho vay ký quỹ ở mức 200% vốn chủ sở hữu theo quy định, công ty còn khoảng 1.454 tỷ đồng dư địa cho vay, nếu các yếu tố khác không thay đổi.

Bên cạnh hoạt động cho vay, BSC duy trì danh mục tài sản tài chính (FVTPL) trị giá khoảng 5.752 tỷ đồng, chủ yếu là trái phiếu và chứng chỉ tiền gửi. Ngoài ra, các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (HTM) đạt khoảng 2.509 tỷ đồng, tăng 73% so với đầu năm.

Đáng chú ý, tiền gửi có kỳ hạn trong danh mục HTM đạt khoảng 2.306 tỷ đồng, cao gấp đôi thời điểm đầu năm. Điều này cho thấy một phần đáng kể tài sản tài chính của BSC được phân bổ vào các công cụ thu nhập cố định, thay vì tập trung hoàn toàn vào cổ phiếu.

Việc mở rộng đồng thời dư nợ cho vay và danh mục tài sản tài chính khiến nhu cầu huy động vốn của BSC tiếp tục gia tăng. Tuy nhiên, chi phí lãi vay tăng nhanh hơn doanh thu đang tạo sức ép đáng kể lên biên lợi nhuận của doanh nghiệp.

Trong bối cảnh này, BSC đã xây dựng kế hoạch nâng vốn chủ sở hữu lên khoảng 11.000 tỷ đồng trong giai đoạn 2026–2027 và hướng tới 15.000 tỷ đồng trong giai đoạn 2028–2030.