GDP Việt Nam năm 2026 có thể tăng 10%, chuyên gia cảnh báo 'cái giá' phía sau tăng trưởng nóng

10% là mục tiêu có cơ sở, nhưng không nên đánh đổi ổn định

Đánh giá dựa trên các chỉ số kinh tế 8 tháng đầu năm do Cục Thống kê công bố, TS Huỳnh Thanh Điền, chuyên gia kinh tế, giảng viên Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, cho rằng tăng trưởng GDP khoảng 10% trong năm 2026 vẫn có cơ hội đạt được.

Tuy nhiên, theo ông, mục tiêu quan trọng không chỉ là đạt 10% trong một năm mà phải duy trì mức tăng trưởng GDP bình quân trên 10% mỗi năm trong cả giai đoạn 2026-2031.

TS Huỳnh Thanh Điền cho rằng tăng trưởng hai con số trước hết phải được hiểu là tăng trưởng cao đi kèm với tính bền vững, thay vì tìm mọi cách để đạt một con số cụ thể vào cuối năm.

Theo chuyên gia này, điều cốt lõi là phải tạo dựng nền tảng để tăng trưởng có thể duy trì lâu dài, trong đó trước hết cần tạo điều kiện và cơ hội làm ăn thuận lợi cho doanh nghiệp, để dòng vốn thực sự đi vào sản xuất, kinh doanh và lưu thông trong nền kinh tế.

“Khi doanh nghiệp hoạt động tốt, dòng vốn được khơi thông thì tăng trưởng sẽ đến. Không nên vì áp lực tăng trưởng mà đưa ra những quyết định thiếu căn cơ. Nếu quyết định sai hôm nay, vài năm sau nền kinh tế có thể phải trả giá”, TS Huỳnh Thanh Điền nhấn mạnh.

Trong khi đó, Th.S Nguyễn Thị Chinh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng Việt Nam bước vào giai đoạn 2026-2030 với mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên, cao hơn đáng kể so với quỹ đạo tăng trưởng khoảng 6-7% trong nhiều giai đoạn trước.

Theo bà Chinh, mục tiêu này sẽ khó đạt bền vững nếu nền kinh tế chỉ tiếp tục dựa vào mở rộng vốn đầu tư, lao động và khai thác lợi thế về chi phí. Việt Nam cần đồng thời nâng nhanh năng suất lao động, đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP), hiệu quả sử dụng vốn và năng lực sản xuất nội sinh.

Trong mô hình tăng trưởng mới, khu vực kinh tế tư nhân được đánh giá có vai trò đặc biệt quan trọng bởi đây là khu vực có quy mô lớn, sử dụng phần lớn lao động, trực tiếp huy động nguồn lực xã hội và có khả năng chuyển hóa nhanh cơ hội thị trường, công nghệ và đổi mới sáng tạo thành hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Th.S Nguyễn Thị Chinh cho rằng nếu Việt Nam hình thành được lực lượng doanh nghiệp tư nhân đủ năng lực tích tụ vốn, làm chủ công nghệ, tổ chức chuỗi giá trị và cạnh tranh trên thị trường quốc tế, khu vực này sẽ không chỉ đóng góp lớn vào GDP mà còn trở thành cơ chế chuyển hóa nguồn lực xã hội thành năng lực sản xuất mới.

Đây được xem là một trong những điều kiện nền tảng để nền kinh tế chuyển từ quỹ đạo tăng trưởng 6-7% sang tăng trưởng hai con số và hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.

Áp lực ổn định vĩ mô gia tăng khi theo đuổi tăng trưởng cao

Theo Ban Kinh tế vĩ mô và dự báo, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính (Bộ Tài chính), GDP 6 tháng đầu năm tăng 8,18%, thuộc mức cao trong bối cảnh kinh tế quốc tế còn nhiều biến động.

Động lực tăng trưởng đến từ sự phục hồi mạnh của công nghiệp chế biến, chế tạo, cùng với đà mở rộng của khu vực dịch vụ và tiêu dùng. Đầu tư toàn xã hội, vốn FDI và thu ngân sách đều tăng khá, trong khi thị trường lao động và hoạt động của doanh nghiệp có dấu hiệu cải thiện.

Tuy nhiên, cơ quan này cũng chỉ ra một số điểm đáng lưu ý. Tăng trưởng xuất khẩu vẫn phụ thuộc lớn vào khu vực FDI, trong khi xuất khẩu của doanh nghiệp trong nước tăng chậm hơn đáng kể. Số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường vẫn ở mức cao, còn số lao động đăng ký tại các doanh nghiệp thành lập mới giảm.

Bên cạnh đó, nhập khẩu đang tăng nhanh hơn xuất khẩu, khiến nhập siêu hàng hóa và dịch vụ gia tăng. Diễn biến này cho thấy nền kinh tế vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn nguyên liệu, đầu vào nhập khẩu cũng như các dịch vụ vận tải và bảo hiểm quốc tế.

Áp lực ổn định kinh tế vĩ mô trong nửa cuối năm cũng được đánh giá là đáng kể. CPI bình quân 6 tháng tăng 4,38%, trong khi lạm phát cơ bản tăng 4,12%. Tỷ giá tiếp tục chịu tác động từ diễn biến đồng USD và nhập siêu, giá vàng biến động mạnh, còn thị trường chứng khoán dù tương đối ổn định nhưng vẫn nhạy cảm với dòng vốn và kỳ vọng chính sách.

Theo Ban Kinh tế vĩ mô và dự báo, nếu tổng cầu được thúc đẩy quá mạnh trong khi năng lực cung ứng chưa được cải thiện tương ứng, rủi ro lạm phát và các mất cân đối vĩ mô có thể gia tăng.

Do đó, trong thời gian tới, điều hành chính sách cần tiếp tục giữ cân bằng giữa mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng cao và yêu cầu ổn định kinh tế vĩ mô. Bài toán không chỉ là đạt tốc độ tăng trưởng cao trong một năm, mà quan trọng hơn là củng cố năng lực sản xuất, nâng năng suất và tạo dư địa để nền kinh tế duy trì đà tăng trưởng trong những năm tiếp theo.