Giá xăng dầu và thực phẩm đồng loạt giảm, CPI tháng 7 bất ngờ 'hạ nhiệt'

Theo báo cáo mới nhất từ Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố sáng nay (3/8), chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của cả nước trong tháng 7 đã ghi nhận mức giảm nhẹ 0,12% so với tháng trước.

Sự sụt giảm này chủ yếu được dẫn dắt bởi xu hướng đi xuống của giá xăng dầu trong nước theo biến động nhiên liệu thế giới, cùng với sự dồi dào của nguồn cung lương thực và thực phẩm.

Tuy nhiên, nếu nhìn vào bức tranh rộng hơn, CPI tháng 7 đã tăng 3,08% so với tháng 12 năm 2025 và tăng 4,45% so với cùng kỳ năm 2025. Tính chung trong 7 tháng đầu năm 2026, chỉ số giá tiêu dùng bình quân đã tăng 4,39% so với cùng kỳ năm trước, trong khi lạm phát cơ bản duy trì mức tăng 4,19%.

Đi sâu vào diễn biến thị trường trong tháng 7 năm 2026, mức giảm 0,12% được ghi nhận khá đồng đều giữa khu vực thành thị (giảm 0,13%) và khu vực nông thôn (giảm 0,12%).

Trong tổng số 11 nhóm hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng chính, thị trường chứng kiến sự phân hóa với 08 nhóm tăng giá và 03 nhóm giảm giá.

Giá xăng dầu, lương thực giảm kéo CPI đi xuống

Nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống đã giảm 0,07% so với tháng trước, trực tiếp tác động làm CPI chung giảm 0,03 điểm phần trăm. Trong nội bộ nhóm này, giá lương thực giảm 0,5% và thực phẩm giảm 0,07%, trong khi dịch vụ ăn uống ngoài gia đình lại tăng nhẹ 0,12%.

Thị trường lương thực trong tháng 7 ghi nhận mức giảm đáng kể 0,5%, trong đó giá gạo giảm 0,8% do nguồn cung nội địa tăng lên khi vụ lúa hè thu bước vào giai đoạn thu hoạch rộ.

Sự sụt giảm này còn chịu áp lực từ nguồn cung gạo thế giới dồi dào và sự cạnh tranh gia tăng giữa các nước xuất khẩu, trong khi nhu cầu từ các thị trường lớn lại có dấu hiệu suy giảm.

Tại thị trường nội địa, sức mua không cao khiến giá gạo tẻ thường dao động trong khoảng 14.800 đến 16.900 đồng/kg, gạo Bắc Hương từ 20.300 đến 22.000 đồng/kg và gạo nếp từ 26.700 đến 38.600 đồng/kg. Tương tự, giá khoai giảm 0,8%, các loại bún, bánh phở giảm 0,2%, trong khi một số mặt hàng như ngô lại tăng 1,37% và sắn tăng 0,3%.

Đối với nhóm thực phẩm, mức giảm 0,07% chủ yếu đến từ giá thịt lợn giảm 0,76% khi nguồn cung ổn định nhưng sức mua yếu, cộng với sự xuất hiện của dịch tả lợn châu Phi tại một số địa phương làm chậm tiến độ tiêu thụ.

Một trong những nhóm có tác động mạnh nhất đến đà giảm của CPI tháng này là giao thông với mức sụt giảm sâu 2,02%, làm giảm CPI chung 0,2 điểm phần trăm. Nguyên nhân chính là các đợt điều chỉnh giá xăng dầu trong nước theo sát thị trường thế giới, khiến giá xăng giảm 4,35% và dầu diezen giảm mạnh 9,18%.

Bên cạnh đó, giá vận tải hàng không cũng giảm 3,24% và giá ô tô mới giảm 0,2%. Nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng cũng giảm 0,07% do giá gas đun giảm mạnh 11,41% và dầu hỏa giảm 1,19%. Tuy nhiên, trong nhóm này, giá điện sinh hoạt lại tăng 1,55% và nước sinh hoạt tăng 0,27% do nhu cầu sử dụng cao trong mùa nắng nóng kéo dài.

Giáo dục, bảo hiểm y tế tăng giá, lạm phát vẫn ở mức cao

Ở chiều ngược lại, nhóm hàng hóa và dịch vụ khác ghi nhận mức tăng đột biến 1,96%, chủ yếu do mức đóng bảo hiểm y tế tăng tới 7,9% theo mức lương cơ sở mới.

Các dịch vụ cá nhân như cắt tóc, gội đầu cũng tăng 0,67% do chi phí đầu vào tăng cao. Nhóm văn hóa, giải trí và du lịch tăng 0,52%, dẫn đầu bởi giá du lịch trọn gói tăng 1,26% khi nhu cầu du lịch hè bùng nổ, kéo theo giá khách sạn, nhà khách tăng 0,4%.

Nhóm giáo dục cũng tăng 0,24% do một số cơ sở điều chỉnh học phí và giá văn phòng phẩm tăng trước thềm năm học mới.

Thị trường tài chính và kim loại quý trong tháng 7 cũng có những diễn biến đáng chú ý khi chỉ số giá vàng giảm 3,02% so với tháng trước. Nguyên nhân là do đồng USD phục hồi và chính sách tiền tệ thận trọng của FED làm giảm sức hấp dẫn của vàng, cộng với hoạt động chốt lời của nhà đầu tư.

Ngược lại, chỉ số giá đô la Mỹ lại tăng nhẹ 0,18% theo xu hướng quốc tế khi lãi suất USD vẫn duy trì ở mức cao và các chỉ số kinh tế Mỹ khả quan.

Khi so sánh với cùng kỳ năm trước, CPI tháng 7 năm 2026 tăng 4,45% với sự tăng giá của tất cả 11 nhóm hàng chính. Nhóm nhà ở, điện nước và vật liệu xây dựng có mức tăng cao nhất là 6,71%, do giá thuê nhà tăng 5,29% và vật liệu bảo dưỡng nhà ở tăng tới 11,5%. Nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống cũng tăng 4,63%, trong đó ăn uống ngoài gia đình tăng mạnh 7,99% do chi phí nguyên liệu và quản lý leo thang. Nhóm giao thông tăng 3,66% do giá nhiên liệu tăng 5,89% so với cùng kỳ năm ngoái.

Nhìn lại 7 tháng đầu năm 2026, CPI bình quân tăng 4,39% là kết quả của nhiều yếu tố đan xen. Chỉ số giá tăng liên tục từ tháng 1 đến tháng 5, đạt đỉnh vào tháng 5 với mức tăng 5,6% so với cùng kỳ năm trước, sau đó mới bắt đầu hạ nhiệt trong tháng 6 và tháng 7.

Trong giai đoạn này, CPI chịu tác động mạnh từ yếu tố mùa vụ của dịp Tết Nguyên đán, sự biến động của giá nhiên liệu thế giới và chi phí điện nước trong mùa hè. Đặc biệt, giá nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng bình quân 7 tháng tăng 6,72%, đóng góp 1,53 điểm phần trăm vào mức tăng chung; nhóm hàng ăn tăng 4,77% và nhóm giao thông tăng 5,01%.

Ở một diễn biến khác, về lạm phát cơ bản, trong tháng 7 năm 2026 đã tăng 0,33% so với tháng trước và tăng 4,63% so với cùng kỳ năm 2025. Bình quân 7 tháng đầu năm, lạm phát cơ bản tăng 4,19%, thấp hơn mức tăng chung của CPI là 4,39%.

Sự chênh lệch này phản ánh việc CPI chung chịu tác động lớn từ biến động của các mặt hàng như xăng dầu, gas và lương thực thực phẩm – những yếu tố vốn được loại trừ khi tính toán lạm phát cơ bản. Nhìn chung, mặc dù CPI tháng 7 có sự sụt giảm nhẹ, nhưng áp lực lạm phát tính từ đầu năm vẫn ở mức cao do chi phí đầu vào và nhu cầu tiêu dùng phục hồi đáng kể so với năm 2025.