Giải mã con phố duy nhất ở trung tâm Hà Nội mang tên người nước ngoài, người dân Thủ đô ai cũng biết

Tại Việt Nam, phần lớn các tuyến phố được đặt tên theo danh nhân, anh hùng dân tộc hoặc những nhân vật có đóng góp quan trọng cho lịch sử đất nước. Tuy nhiên, giữa hàng nghìn tên đường, phố của Thủ đô Hà Nội, có một cái tên khá đặc biệt: Yersin (Yec xanh) con phố duy nhất mang tên một người nước ngoài.

Con phố đặc biệt của Thủ đô Hà Nội

Theo đó, con phố mang tên vị bác sĩ nổi tiếng Alexandre Yersin (1863-1943). Ông là nhà vi khuẩn học, nhà thám hiểm người Pháp gốc Thụy Sĩ. Yersin được biết đến rộng rãi nhờ phát hiện ra vi khuẩn gây bệnh dịch hạch vào năm 1894. Loại trực khuẩn này sau đó được đặt tên khoa học là Yersinia pestis nhằm ghi nhận công lao của ông.

Không chỉ có đóng góp quan trọng trong lĩnh vực y học, Yersin còn thực hiện nhiều chuyến thám hiểm tại Việt Nam. Từ những chuyến đi đó, ông khám phá và góp phần mở ra hướng phát triển cho Đà Lạt. Vị bác sĩ này còn khảo sát và vạch ra tuyến đường bộ từ miền Trung Việt Nam sang Campuchia.

Đặc biệt, Yersin còn có dấu ấn trong lịch sử giáo dục y khoa Việt Nam khi tham gia thành lập và trở thành hiệu trưởng đầu tiên của Trường Y khoa Đông Dương, tiền thân của Đại học Y Hà Nội ngày nay.

Con phố nhiều lần đổi tên

Phố Yec xanh dài khoảng 512m, kéo dài từ khu vực giao với các phố Trần Nhân Tông, Nguyễn Huy Tự, Lê Quý Đôn đến phố Lò Đúc, thuộc quận Hai Bà Trưng cũ. Ít người biết rằng, trước khi mang tên nhà khoa học người Pháp gốc Thụy Sĩ, con phố này từng trải qua nhiều lần thay đổi tên gọi.

Dưới thời Pháp thuộc, nơi đây có tên Rue Docteur Calmette (phố Bác sĩ Calmette). Sau năm 1945, phố được đổi tên thành phố Lãn Ông. Tiếp đó, con phố được đổi thành Yec xanh như hiện nay.

Khu vực hình thành con phố vốn thuộc thôn Yên Hội, tổng Hậu Nghiêm, huyện Thọ Xương. Tổng này về sau được đổi tên thành Thanh Nhàn.

Một dấu ấn đáng chú ý trên phố Yec xanh là Viện Pasteur, hiện là Viện Vệ sinh dịch tễ. Gần đó còn có vườn hoa Pasteur.

Người Việt dành nhiều tình cảm cho nhà khoa học nước ngoài

Những đóng góp của Alexandre Yersin không chỉ được ghi nhận trong giới khoa học mà còn để lại tình cảm sâu đậm trong lòng người dân Việt Nam. Ông qua đời vào năm 1943. Trong thời gian sống và làm việc tại Việt Nam, ông được người dân địa phương yêu mến, gọi bằng cái tên thân mật là ông Năm.

Không chỉ ở Hà Nội, nhiều tỉnh, thành trên cả nước như Đà Nẵng, Nha Trang, Lâm Đồng, TP. Hồ Chí Minh cũng có tuyến phố mang tên ông.

Tại Khánh Hòa, nơi Yersin có thời gian dài sinh sống và làm việc, những dấu tích gắn với cuộc đời ông vẫn được gìn giữ. Quần thể mộ Yersin tại Suối Dầu và thư viện mang tên ông ở Viện Pasteur Nha Trang được công nhận là di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia. Đặc biệt, tại làng Tân Xương, khu vực Suối Dầu, người dân còn lập nơi thờ phụng ông như một vị thành hoàng.