Hà Nội cải tạo dòng sông ô nhiễm, xây 5 nhà máy xử lý nước, tổng vốn gần 12.000 tỷ

Tháng 6/2026, HĐND TP. Hà Nội đã thông qua chủ trương đầu tư Dự án cải tạo và xử lý ô nhiễm môi trường sông Cầu Bây, với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 11.681 tỷ đồng. Dự án được triển khai theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT), dự kiến thực hiện trong giai đoạn 2026 - 2028.

Đây là một trong những công trình trọng điểm nhằm giải quyết tình trạng ô nhiễm nguồn nước kéo dài tại khu vực phía Đông Thủ đô, đồng thời từng bước hoàn thiện hệ thống thoát nước theo định hướng quy hoạch đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Theo phương án đầu tư, dự án được chia thành hai hợp phần chính, bao gồm xây dựng hệ thống thu gom, xử lý nước thải tập trung và cải tạo lòng sông, chỉnh trang cảnh quan hai bên bờ.

Trong đó, hợp phần thứ nhất tập trung phát triển hạ tầng thu gom và xử lý nước thải tại 5 lưu vực Phúc Đồng, An Lạc, Ngọc Thụy, Đông Dư và Phú Thị, trên phạm vi nghiên cứu hơn 7.750ha. Hạng mục quan trọng nhất là xây dựng 5 nhà máy xử lý nước thải với tổng công suất thiết kế 142.000m3/ngày đêm. Cùng với đó, dự án sẽ đầu tư mạng lưới đường ống thu gom dài khoảng 78,2km, hệ thống hố ga, giếng đấu nối và 29 trạm bơm nâng nhằm đưa nước thải từ các khu dân cư về nhà máy xử lý.

Ngoài ra, khoảng 7,1km đường ống thu gom cũng được bổ sung để tiếp nhận nước thải từ khu đô thị Ocean Park và các khu vực lân cận, góp phần hoàn thiện mạng lưới thu gom trên toàn lưu vực.

Hệ thống xử lý dự kiến áp dụng công nghệ bùn hoạt tính theo mẻ, giúp xử lý nước thải trước khi xả ra môi trường, qua đó giảm lượng chất ô nhiễm đổ vào sông Cầu Bây và hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải.

Dự án xây dựng hệ thống thu gom và xử lý nước thải đã bắt đầu được triển khai từ tháng 10/2026 với tổng mức đầu tư gần 6.700 tỷ đồng.

Song song với việc xây dựng hệ thống xử lý nước thải, Hà Nội dự kiến dành khoảng 4.431 tỷ đồng cho hợp phần thứ hai, tập trung cải tạo dòng chảy và chỉnh trang cảnh quan sông Cầu Bây trên phạm vi nghiên cứu khoảng 307,9ha.

Theo đó, lòng sông sẽ được nạo vét, kết hợp xây dựng hệ thống kè bờ nhằm tăng khả năng tiêu thoát nước và hạn chế tình trạng bồi lắng. Thành phố cũng dự kiến đầu tư tuyến cống ngầm bổ cập nước dài khoảng 0,5 km, trạm bơm công suất 5m3/giây và hồ lắng bùn rộng khoảng 10 ha để phục vụ công tác duy trì, cải thiện chất lượng nguồn nước.

Một hạng mục đáng chú ý khác là tuyến đường ven sông dài khoảng 14,08km. Tuyến đường được quy hoạch nhằm tăng cường kết nối giao thông khu vực, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý, vận hành và bảo trì hệ thống hạ tầng kỹ thuật dọc sông.

Việc kết hợp xử lý ô nhiễm với đầu tư hạ tầng giao thông, chỉnh trang cảnh quan được kỳ vọng sẽ từng bước cải thiện môi trường sống và diện mạo đô thị tại khu vực phía Đông Hà Nội.

Sông Cầu Bây có chiều dài khoảng 12,9km, bắt nguồn từ hồ Kim Quan, khu vực phường Việt Hưng, chảy qua địa bàn Long Biên, Gia Lâm trước khi kết nối với hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải tại khu vực đập Xuân Thụy. Đây là một trong những tuyến tiêu thoát nước quan trọng của khu vực phía Đông Bắc Thủ đô, đồng thời phục vụ nhu cầu tưới tiêu cho khoảng 400 ha đất nông nghiệp ven sông.

Tuy nhiên, trong hơn một thập kỷ qua, sông Cầu Bây liên tục phải tiếp nhận lượng lớn nước thải sinh hoạt từ các khu dân cư và đô thị chưa được xử lý tập trung. Tình trạng nước sông chuyển màu đen, bốc mùi hôi kéo dài đã ảnh hưởng đáng kể đến môi trường và đời sống của người dân hai bên bờ.

Với việc triển khai đồng bộ các công trình thu gom, xử lý nước thải và cải tạo dòng chảy, dự án được kỳ vọng sẽ từng bước khắc phục tình trạng ô nhiễm kéo dài tại sông Cầu Bây, giảm lượng nước thải chưa xử lý chảy vào hệ thống Bắc Hưng Hải, đồng thời cải thiện chất lượng môi trường và không gian sống tại khu vực phía Đông Thủ đô.