Hồ nước rộng gần 3.000ha của Việt Nam đặt mục tiêu đón 5 triệu lượt khách

Quy hoạch Khu du lịch Quốc gia hồ Tuyền Lâm

Hiện nay, tỉnh Lâm Đồng đang triển khai lập Quy hoạch chung Khu du lịch quốc gia hồ Tuyền Lâm đến năm 2050, với mục tiêu tổ chức lại không gian phát triển, hoàn thiện hạ tầng và nâng chất lượng các sản phẩm du lịch tại khu vực.

Nhiệm vụ lập quy hoạch chung đã được UBND tỉnh Lâm Đồng phê duyệt trong tháng 6. Đơn vị tư vấn cũng đã được lựa chọn, ký hợp đồng và bắt đầu xây dựng đồ án.

Trong quá trình lập quy hoạch, dự thảo sẽ được lấy ý kiến từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người dân. Hồ sơ đồng thời được gửi Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch để tham gia góp ý theo quy định.

Theo định hướng mới, Tuyền Lâm được kỳ vọng phát triển đa dạng hơn thay vì tập trung chủ yếu vào nghỉ dưỡng. Các nhóm sản phẩm được hướng tới gồm du lịch sinh thái, tham quan cảnh quan, vui chơi giải trí và các hoạt động trải nghiệm.

Đi cùng với mở rộng sản phẩm là yêu cầu kiểm soát chặt tác động của hoạt động xây dựng và khai thác du lịch. Các yếu tố như rừng, mặt nước, nguồn nước, môi trường và đa dạng sinh học được xác định là những giá trị cần ưu tiên bảo vệ.

Theo Quy hoạch tỉnh Lâm Đồng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, khu du lịch sẽ được mở rộng, nâng cấp và tiếp tục hoàn thiện hệ thống hạ tầng, hướng tới khai thác hiệu quả các giá trị tự nhiên, văn hóa - lịch sử theo hướng chất lượng cao và bền vững.

Hồ Tuyền Lâm hiện có diện tích tự nhiên khoảng 2.944ha. Khu vực này đã thu hút nhiều dự án đầu tư, tạo nền tảng cho việc phát triển các dịch vụ lưu trú, nghỉ dưỡng và vui chơi. Theo thống kê, có 33 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký khoảng 9.605,8 tỷ đồng. Trong số này, 16 dự án đã đi vào hoạt động, cung cấp hơn 1.000 phòng lưu trú, tạo việc làm cho khoảng 1.200 lao động và đón hơn 2 triệu lượt khách.

Trong quá trình lập đồ án, tỉnh Lâm Đồng yêu cầu kiểm tra lại các chỉ tiêu liên quan đến đất đai, mật độ xây dựng, chiều cao công trình và chức năng sử dụng từng khu vực. Việc này nhằm bảo đảm quy hoạch mới vừa kế thừa những nội dung phù hợp, vừa khắc phục các hạn chế của quy hoạch trước.

Một số đề xuất phát triển như cầu cảnh quan hay khai thác không gian mặt nước cũng sẽ phải được xem xét trên nhiều khía cạnh, từ vị trí, quy mô, kiến trúc đến hiệu quả khai thác và ảnh hưởng đối với cảnh quan, môi trường.

Dự kiến, đến năm 2030, khu du lịch này đón khoảng 4 triệu lượt khách và đến năm 2050 tăng lên 5 triệu lượt khách.

Thắng cảnh hội tụ cảnh quan, lịch sử và văn hóa của Đà Lạt

Cách trung tâm Đà Lạt khoảng 6km, hồ Tuyền Lâm là một trong những điểm đến nổi bật của Lâm Đồng. Mặt hồ nằm giữa rừng thông, núi đồi và những khoảng xanh tự nhiên, tạo nên không gian được ví như “lá phổi xanh” của phố núi và gắn với danh xưng “Nam thiên đệ nhất hồ”.

Toàn khu Tuyền Lâm rộng 2.944ha, trong đó mặt nước chiếm khoảng 360ha. Địa hình quanh hồ đan xen giữa đảo nhỏ, bán đảo, các nhánh nước và những cánh rừng trải rộng, tạo nên cảnh quan đặc trưng của khu vực.

Tên gọi Tuyền Lâm bắt nguồn từ hai yếu tố “Tuyền” và “Lâm”, lần lượt mang nghĩa suối và rừng. Cách gọi này cũng phần nào phản ánh đặc điểm tự nhiên của khu vực khi mặt nước nằm giữa hệ thống rừng và núi bao quanh.

Ít ai biết, trước khi trở thành hồ nước như hiện nay, khu vực này từng là Suối Tía, một nhánh thượng nguồn của sông Đạ Tam bắt nguồn từ Núi Voi. Năm 1987, một công trình đập ngăn nước được xây dựng tại đây để phục vụ tưới tiêu cho khu vực sản xuất nông nghiệp phía hạ lưu. Từ đó, hồ Tuyền Lâm dần hình thành.

Địa hình lòng hồ không đồng nhất, có nơi sâu hơn 30m. Những dãy núi và rừng xanh bao quanh khiến cảnh quan nơi đây thay đổi theo từng thời điểm trong ngày, từ lớp sương buổi sớm đến ánh nắng phản chiếu trên mặt nước và sắc chiều trầm lắng.

Không chỉ có giá trị về cảnh quan, Tuyền Lâm còn lưu giữ những dấu tích gắn với lịch sử kháng chiến. Tại khu vực Núi Voi, Hòn Bù vẫn còn dấu vết hầm hào và nơi đóng quân của các đơn vị thuộc Khu ủy Khu 6, Thị ủy Đà Lạt.

Hệ sinh thái rừng quanh hồ cũng là một giá trị đáng chú ý. Khu vực Núi Voi có rừng tự nhiên với hệ thực vật phong phú, địa hình núi cao, vách đá và những cung đường phù hợp cho hoạt động khám phá, trekking.

Cùng với thiên nhiên và lịch sử, Tuyền Lâm còn gắn với cộng đồng người K’Ho sinh sống trong khu vực, với những phong tục, lễ hội và giá trị văn hóa truyền thống góp phần tạo thêm nét riêng cho điểm đến.

Những giá trị này là một trong những cơ sở để hồ Tuyền Lâm được công nhận là Di tích lịch sử - Văn hoá cấp Quốc gia vào năm 1998. Đến ngày 15/2/2017, Thủ tướng Chính phủ công nhận nơi đây là Khu du lịch quốc gia đầu tiên của cả nước.

Năm 2023, Khu du lịch hồ Tuyền Lâm được UNESCO vinh danh là “Khu du lịch tiêu biểu châu Á - Thái Bình Dương”.

Hiện Tuyền Lâm phát triển nhiều loại hình du lịch như nghỉ dưỡng, tham quan, trải nghiệm thiên nhiên và khám phá. Trong đó, khu vực núi Voi, với đỉnh Pinhatt, là một trong những địa điểm được du khách yêu thích hoạt động trekking lựa chọn.

Với sự kết hợp giữa mặt nước, rừng núi, hệ sinh thái, dấu ấn lịch sử và văn hóa bản địa, hồ Tuyền Lâm đang giữ một vị trí đặc biệt trong không gian du lịch Đà Lạt, đồng thời có nhiều dư địa để phát triển các sản phẩm du lịch theo hướng đa dạng và bền vững.