Hòa Phát, Formosa kiến nghị điều tra, Bộ Công Thương chính thức áp thuế chống lẩn tránh với thép Trung Quốc

Ngày 28/7/2026, Bộ Công Thương ban hành Quyết định số 1917/QĐ-BCT về việc áp dụng chính thức biện pháp chống lẩn tránh phòng vệ thương mại đối với một số sản phẩm thép cán nóng (HRC) có xuất xứ từ Trung Quốc.

Đối tượng áp dụng là một số sản phẩm thép cán nóng có chiều rộng lớn hơn 1.880mm và nhỏ hơn hoặc bằng 2.300mm, được phân loại theo nhiều mã HS. Trên cơ sở quyết định này, Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) đã thông báo để các doanh nghiệp xem xét nộp hồ sơ đề nghị miễn trừ áp dụng biện pháp chống lẩn tránh phòng vệ thương mại theo quy định.

Động thái trên khép lại quá trình điều tra được khởi xướng từ cuối năm 2025 sau kiến nghị của Tập đoàn Hòa Phát (HoSE: HPG) và Formosa Hà Tĩnh. Hai doanh nghiệp cho rằng đã xuất hiện dấu hiệu lẩn tránh thuế chống bán phá giá đối với thép cán nóng nhập khẩu từ Trung Quốc, đồng thời đề nghị mở rộng phạm vi áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại nhằm ngăn chặn tình trạng này. Hồ sơ được xác nhận hợp lệ vào tháng 9/2025 và Bộ Công Thương chính thức khởi xướng điều tra từ ngày 27/10/2025.

Đến ngày 2/4/2026, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 612/QĐ-BCT áp dụng biện pháp chống lẩn tránh tạm thời đối với các sản phẩm thuộc diện điều tra, với mức thuế lên tới 27,83%.

Tại phiên điều trần mới đây, đại diện Hòa Phát và Formosa Hà Tĩnh cho biết việc áp dụng thuế chống bán phá giá trước đó đã giúp doanh nghiệp trong nước gia tăng thị phần, trong khi thị phần của hàng hóa thuộc diện chịu thuế giảm đáng kể.

Tuy nhiên, ngay sau khi biện pháp này có hiệu lực, lượng thép thuộc diện bị điều tra lẩn tránh lại tăng nhanh và dần thay thế thị phần của các sản phẩm chịu thuế, làm suy giảm hiệu quả của biện pháp phòng vệ thương mại.

Theo các doanh nghiệp, dù sản lượng tiêu thụ và doanh thu nội địa đã cải thiện sau khi áp dụng thuế chống bán phá giá, lợi nhuận và biên lợi nhuận vẫn ở mức thấp, thậm chí nhiều giai đoạn vẫn ghi nhận thua lỗ. Điều này cho thấy ngành sản xuất trong nước vẫn chịu áp lực cạnh tranh từ các sản phẩm bị nghi ngờ lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại.

Các doanh nghiệp cũng cho rằng hàng hóa có xuất xứ từ Trung Quốc đang có xu hướng tìm cách lẩn tránh các biện pháp phòng vệ thương mại tại nhiều thị trường trên thế giới.

Vì vậy, việc Bộ Công Thương áp dụng chính thức biện pháp chống lẩn tránh được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả của các biện pháp phòng vệ thương mại, bảo đảm môi trường cạnh tranh công bằng và hỗ trợ ngành sản xuất thép trong nước trước áp lực từ hàng nhập khẩu.