Hơn 10 năm ở ẩn và sống trong nhà hang, cách ‘vua cà phê’ Đặng Lê Nguyên Vũ chỉ làm việc 5 phút mỗi ngày, tuyên bố thẳng về cách quản trị nhân sự

Bất chấp những thay đổi trong cuộc sống cá nhân, "vua cà phê" Đặng Lê Nguyên Vũ vẫn theo đuổi quyết liệt mục tiêu đưa cà phê Việt Nam vươn ra thị trường quốc tế. Đáng chú ý, hành trình ấy diễn ra trong bối cảnh ông gần như dành phần lớn thời gian ở ẩn tại nhà hang giữa núi rừng Tây Nguyên.

Khi đặt chân đến Nam Kinh - tuyến phố đắt đỏ bậc nhất Thượng Hải (Trung Quốc), nhiều người Việt không khỏi tự hào về một thương hiệu Việt là Trung Nguyên Legend hiện diện giữa trung tâm thương mại quốc tế trở nên rõ ràng hơn.

Được biết, cửa hàng nằm đối diện Starbucks Reserve Roastery Shanghai - từng được biết đến là một trong những cửa hàng cà phê lớn nhất thế giới. Và gây ấn tượng bởi không gian cùng cách giới thiệu cà phê, ẩm thực và văn hóa Việt Nam.

Điều khiến nhiều người tò mò là cách Đặng Lê Nguyên Vũ điều hành tập đoàn trong suốt hơn một thập kỷ qua. Trong một lần chia sẻ, ông cho biết mỗi ngày chỉ dành không quá 5 phút để xử lý các vấn đề của công ty. Thế nhưng, trong khoảng thời gian đó, Trung Nguyên Legend vẫn liên tục mở rộng hoạt động tại nhiều thị trường nước ngoài.

Câu trả lời phần nào nằm ở cách ông nhìn nhận về con người và tổ chức.

Không dùng quyền lực để quản trị nhân sự

Trong một dịp chia sẻ với báo chí tại trang trại ở M'Drak, Đắk Lắk, vị doanh nhân họ Đặng đã chia sẻ nhiều quan điểm về việc xây dựng đội ngũ. Với ông, điều quan trọng không chỉ là nhân viên có chuyên môn đến đâu mà còn là cách họ ứng xử, làm việc và đối xử với đồng nghiệp.

Một câu chuyện xảy ra tại bộ phận marketing quốc tế của Trung Nguyên ở Trung Quốc từng khiến ông đặc biệt quan tâm.

Sau khi nghiên cứu thị trường, một nhân viên phụ trách marketing quốc tế đề xuất tổ chức cuộc họp để bàn về việc phát triển sản phẩm phù hợp với nhu cầu thực tế. Tuy nhiên, cấp trên của nhân viên này cho rằng việc đưa ra yêu cầu tổ chức cuộc họp phải thuộc thẩm quyền của mình.

Khi biết sự việc, Đặng Lê Nguyên Vũ triệu tập cuộc họp để chấn chỉnh cách ứng xử trong nội bộ.

Theo ông, marketing về bản chất là quá trình thuyết phục. Muốn thuyết phục khách hàng, trước hết người làm marketing phải hiểu tâm lý, xã hội và hành vi của con người. Nhưng trước khi thuyết phục thị trường bên ngoài, người lãnh đạo còn phải có khả năng thuyết phục những người bên trong tổ chức.

"Vua cà phê" đặc biệt phản đối việc sử dụng quyền hạn để áp đặt trong quan hệ giữa cấp trên và cấp dưới.

Với cách nhìn của Đặng Lê Nguyên Vũ, khi một nhân viên đưa ra đề xuất chính đáng mà người quản lý chỉ dựa vào vị trí để bác bỏ hoặc áp đặt, vấn đề không còn nằm ở quy trình nội bộ. Nó phản ánh cách người đó đối xử với đồng nghiệp và có thể ảnh hưởng trực tiếp tới văn hóa doanh nghiệp.

Ông cho rằng, một tổ chức nói nhiều về văn hóa, triết lý nhưng nhân sự lại hành xử trái ngược với những giá trị ấy thì chính đội ngũ sẽ làm suy yếu những gì doanh nghiệp đang xây dựng.

Làm việc ở nước ngoài, chuyên môn thôi chưa đủ

Câu chuyện trên cũng cho thấy một yêu cầu khác mà Đặng Lê Nguyên Vũ đặt ra đối với nhân sự khi doanh nghiệp bước ra thị trường quốc tế: tính chuyên nghiệp.

Ông đặc biệt lưu ý đến cách nhân viên giao tiếp với đối tác, khách hàng nước ngoài. Trong môi trường quốc tế, những hành vi tưởng như nhỏ như sử dụng ngôn ngữ không phù hợp, thiếu chủ động giao tiếp hay khiến đối phương phải tự tìm cách chuyển ngữ cũng có thể tạo ra ấn tượng không tốt về doanh nghiệp.

Với một thương hiệu Việt đang tìm cách xây dựng vị thế ở nước ngoài, nhân viên không chỉ đại diện cho cá nhân mà còn góp phần đại diện cho hình ảnh của doanh nghiệp và thương hiệu quốc gia.

Đây cũng là lý do Đặng Lê Nguyên Vũ nhấn mạnh yếu tố “đắc nhân tâm” trong công việc. Theo ông, năng lực chuyên môn có thể được trau dồi theo thời gian, nhưng khả năng ứng xử, thấu hiểu con người và tạo dựng niềm tin là những yếu tố có ý nghĩa đặc biệt trong quá trình xây dựng một tổ chức.

“Cà phê đạo” không chỉ nằm trên những trang sách

Quan điểm về nhân sự của Đặng Lê Nguyên Vũ gắn với triết lý mà ông theo đuổi trong nhiều năm qua.

Trong thời gian Trung Nguyên Legend đẩy mạnh hoạt động truyền thông quốc tế, câu chuyện về “Cà phê đạo” cũng nhiều lần xuất hiện trên các kênh truyền thông nước ngoài. Cuối tháng 11/2023, bộ phim tài liệu The Tao of Coffee do Warner Bros. Discovery sản xuất được phát sóng tại nhiều khu vực trên thế giới.

Năm 2024, CNN tiếp tục giới thiệu câu chuyện về văn hóa cà phê Việt Nam thông qua nội dung The Tao of Coffee: From Beans to Beauty.

Tuy nhiên, Đặng Lê Nguyên Vũ cho rằng những nội dung được giới thiệu trên truyền thông mới chỉ là một phần trong hệ thống tư tưởng mà ông đang xây dựng. Theo "vua cà phê", triết lý không thể chỉ được nói ra mà phải được thể hiện bằng hành động và cách sống của chính đội ngũ.

“Không phải chỉ nói mà phải sống”, là quan điểm được ông nhiều lần nhấn mạnh khi nói về nhân sự Trung Nguyên.

Vì vậy, việc đào tạo đội ngũ không đơn thuần là truyền đạt kiến thức chuyên môn. Nhân viên còn phải từng bước hiểu và thực hành những giá trị mà doanh nghiệp theo đuổi.

Hơn 10 năm ở ẩn và hành trình mở rộng của Trung Nguyên

Hơn 10 năm chủ yếu sống tại nhà hang ở M'Drak, Đặng Lê Nguyên Vũ gần như rút khỏi các hoạt động điều hành thường nhật. Thế nhưng, Trung Nguyên Legend vẫn tiếp tục mở rộng hệ thống tại nhiều thị trường quốc tế, trong đó có Trung Quốc và Mỹ.

Tại Trung Quốc, các cửa hàng Trung Nguyên Legend không chỉ tập trung vào cà phê mà còn giới thiệu nhiều món ăn đặc trưng của Việt Nam như phở, bún bò Huế, bún chả Hà Nội, bánh mì, cơm gà, các món cuốn và đồ ăn vặt.

Cà phê vẫn là sản phẩm cốt lõi với nhiều cách thưởng thức được giới thiệu theo các phong cách Ottoman, Roman và Thiền.

Tại Trung Nguyên Legend ở Thượng Hải, hình ảnh thực khách Trung Quốc thưởng thức phở, bún thịt nướng hay bánh mì Việt Nam bên cạnh cà phê cho thấy cách thương hiệu này tiếp cận thị trường quốc tế: không chỉ bán một sản phẩm mà còn đưa ẩm thực và văn hóa Việt Nam trở thành một phần của trải nghiệm.

Đằng sau những cửa hàng ấy là một bài toán lớn hơn về con người. Khi doanh nghiệp mở rộng ra quốc tế, đội ngũ nhân sự cũng phải thích nghi với những yêu cầu mới về ngoại ngữ, văn hóa ứng xử, khả năng nghiên cứu thị trường và giao tiếp với khách hàng bản địa.

Đó có lẽ cũng là một phần lý giải cho cách Đặng Lê Nguyên Vũ nhìn nhận về “5 phút” điều hành mỗi ngày. Thay vì trực tiếp can thiệp vào mọi công việc, ông tập trung vào những vấn đề liên quan tới con người, văn hóa và định hướng của tổ chức.

Với "vua cà phê", nhân sự có thể chưa đạt đến trình độ cao ngay từ đầu. Điều quan trọng là họ biết hỗ trợ nhau, cùng tiến bộ và từng bước đáp ứng yêu cầu của công việc.