Hơn 100ha đất được nhường chỗ xây siêu cảng gần 51.000 tỷ là cửa ngõ xuất nhập khẩu đến châu Âu, châu Mỹ
Dự án được định hướng trở thành cảng cửa ngõ kết hợp trung chuyển quốc tế, phục vụ khai thác các tuyến vận tải biển xa, đáp ứng nhu cầu xuất nhập khẩu và trung chuyển container quốc tế, phù hợp với chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam.
UBND TP. HCM vừa quyết định cho liên danh gồm Tập đoàn Geleximco, Công ty CP Vận tải và Thương mại Quốc tế (ITL) và Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) thuê hơn 102ha đất và giao khu vực biển tại phường Tân Phước để triển khai giai đoạn 1 Dự án đầu tư xây dựng Cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ - một trong những dự án hạ tầng hàng hải trọng điểm với tổng vốn đầu tư hơn 50.820 tỷ đồng.
Theo quyết định do Phó Chủ tịch UBND TP. HCM Hoàng Nguyên Diệp ký, liên danh nhà đầu tư được thuê tổng diện tích 1.026.294,5m2 (tương đương hơn 102,6ha) đất và mặt biển để thực hiện dự án. Trong đó, khoảng 147.881,5m2 là khu vực biển được giao phục vụ hoạt động lấn biển, xây dựng cảng.
Toàn bộ diện tích trên được sử dụng để đầu tư giai đoạn 1 Cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ, thuộc nhóm đất công cộng có mục đích kinh doanh theo quy định của Luật Đất đai năm 2024. Riêng phần diện tích mặt biển được giao thực hiện theo quy định của pháp luật về tài nguyên, môi trường biển và hải đảo.
Nhà nước cho thuê đất theo hình thức trả tiền một lần cho toàn bộ thời gian thuê với thời hạn sử dụng đất và khu vực biển là 50 năm kể từ ngày quyết định có hiệu lực.
Đáng chú ý, dự án được giao đất không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất. Theo UBND TP. HCM, nguyên nhân là liên danh Geleximco - ITL - SCIC đã được thành phố chấp thuận chủ trương đầu tư theo Quyết định số 703/QĐ-UBND ngày 30/1/2026 và dự án không thuộc trường hợp phải tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư theo quy định hiện hành.
Đối với chính sách tài chính, việc miễn tiền thuê đất sẽ được thực hiện theo quy định tại Nghị định 103/2024/NĐ-CP. Cơ quan thuế sẽ xác định cụ thể thời gian và mức miễn sau khi quyết định cho thuê đất có hiệu lực.
Để triển khai quyết định, UBND TP.HCM giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Sở Tài chính xác định giá đất làm căn cứ tính tiền thuê; đồng thời phối hợp với UBND phường Tân Phước xác định ranh giới, bàn giao đất trên thực địa, hoàn thiện hồ sơ địa chính và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sau khi nhà đầu tư hoàn thành nghĩa vụ tài chính.
Cơ quan thuế có trách nhiệm xác định tiền thuê đất phải nộp, hướng dẫn việc miễn, giảm (nếu có) và thông báo nghĩa vụ tài chính cho nhà đầu tư, trong khi Kho bạc Nhà nước Khu vực II thực hiện thu tiền thuê đất theo quy định.
Đối với phần diện tích mặt biển, cơ quan quản lý chuyên ngành sẽ tổ chức xác định tọa độ, bàn giao ngoài thực địa và giám sát quá trình sử dụng đúng phạm vi, mục đích đã được phê duyệt. Sở Xây dựng được giao hướng dẫn, kiểm tra quá trình triển khai công trình theo đúng quy định.
UBND TP.HCM cũng yêu cầu liên danh nhà đầu tư sử dụng đất và khu vực biển đúng mục đích, đúng phạm vi được giao; bảo đảm tiến độ thực hiện dự án theo quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư.
Bên cạnh đó, nhà đầu tư phải hoàn tất đầy đủ các thủ tục về đầu tư, xây dựng, môi trường, hàng hải, tài nguyên nước, lâm nghiệp, phòng cháy chữa cháy và các quy định chuyên ngành khác trước khi triển khai xây dựng.
Trong quá trình thi công và khai thác, dự án phải bảo đảm không ảnh hưởng đến luồng hàng hải, quốc phòng, an ninh, môi trường biển cũng như các hoạt động hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong khu vực. Trường hợp chậm đưa đất vào sử dụng, triển khai không đúng tiến độ hoặc sử dụng sai mục đích, nhà đầu tư sẽ bị xử lý theo quy định của Luật Đất đai và các quy định pháp luật liên quan.
Theo quy hoạch, Cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ có tổng diện tích khoảng 355ha, trong đó khu bến container chiếm khoảng 229ha. Dự án được định hướng trở thành cảng cửa ngõ kết hợp trung chuyển quốc tế, phục vụ khai thác các tuyến vận tải biển xa, đáp ứng nhu cầu xuất nhập khẩu và trung chuyển container quốc tế, phù hợp với chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam.
Khi hoàn thành toàn bộ, hệ thống bến cảng dài khoảng 7,5km sẽ có khả năng tiếp nhận tàu container trọng tải tới 250.000 DWT với công suất thiết kế khoảng 11 triệu TEU mỗi năm, khai thác trực tiếp các tuyến vận tải biển đi châu Âu, Mỹ mà không cần trung chuyển qua các cảng trung gian như Singapore hay Hong Kong. Dự án cũng góp phần nâng cao năng lực khai thác của cụm cảng Cái Mép - Thị Vải và tăng vị thế trung chuyển hàng hóa quốc tế của khu vực phía Nam.
