Là thủ khoa và được phân việc nhưng chọn 'ngã rẽ' mới để phải thừa nhận đã làm ‘mất mặt’ trường, hiện làm công việc gì?

Tháng 4/2013, tại buổi giao lưu dành cho cựu sinh viên của Đại học Bắc Kinh, ông Lục Bộ Hiên nhiều lần nghẹn ngào khi kể về hành trình khởi nghiệp của mình.

Người đàn ông từng là thủ khoa khối xã hội của tỉnh Thiểm Tây xúc động nói: “Tôi đã làm mất mặt, làm hoen ố danh tiếng của trường”.

Tuy nhiên, phát biểu ấy lại nhận được những tràng pháo tay kéo dài từ khán phòng. Khi đó, hiệu trưởng Bắc Đại, Hứa Trí Hoành, mỉm cười và chia sẻ: “Sinh viên Bắc Đại đi bán thịt lợn thì có gì là không tốt? Làm những công việc rất nhỏ bé cũng không ảnh hưởng đến việc một người theo đuổi lý tưởng cao đẹp. Bắc Đại có thể đào tạo ra chính trị gia, triết gia hay người bán thịt lợn, tất cả đều như nhau”.

Tốt nghiệp được phân công công việc nhưng cảm thấy chán nản

Sinh năm 1966 tại huyện Trường An, tỉnh Thiểm Tây, Lục Bộ Hiên thi đỗ Đại học Bắc Kinh năm 1985 với vị trí thủ khoa khối xã hội của địa phương. Ông theo học khoa Ngữ văn, chuyên ngành ngôn ngữ học và từng nuôi giấc mơ theo đuổi con đường học thuật lâu dài.

Tuy nhiên, sau khi tốt nghiệp năm 1989, ông không được ở lại Bắc Kinh như mong muốn mà phải trở về Tây An công tác theo sự phân công. Những nỗ lực tìm kiếm công việc phù hợp trong các cơ quan nhà nước và doanh nghiệp quốc doanh đều không thành công.

Cuối cùng, ông được phân công làm việc tại một nhà máy phụ tùng động cơ diesel thuộc Ủy ban Kế hoạch Kinh tế huyện Trường An.

Nhờ khả năng viết lách, Lục Bộ Hiên sau đó được điều động về Ủy ban Kế hoạch Kinh tế, phụ trách soạn thảo văn bản và biên tập nhiều báo cáo kinh tế của địa phương. Dù hoàn thành tốt công việc, ông dần nhận ra bản thân không phù hợp với môi trường này và ngày càng chán nản.

Chọn rời biên chế đi bán thịt lợn

Năm 1993, trong làn sóng khởi nghiệp đang lan rộng khắp Trung Quốc, Lục Bộ Hiên quyết định rời biên chế để làm kinh tế. Tuy nhiên, những năm tiếp theo là chuỗi ngày đầy thất bại. Từ mở xưởng hóa chất, dẫn đội thi công đến kinh doanh sơn và đồ gốm sứ, mọi dự án của ông đều thua lỗ. Không thể quay lại cơ quan nhà nước, ông rơi vào cảnh thất nghiệp kéo dài, tinh thần suy sụp và cuộc hôn nhân đầu tiên cũng tan vỡ.

Sau khi tái hôn, năm 1999, khi con trai vừa tròn hai tuổi, ông cùng vợ dùng toàn bộ số tiền tiết kiệm 30.000 nhân dân tệ (hơn 112 triệu đồng) mở một cửa hàng tạp hóa. Tuy nhiên, do thiếu kinh nghiệm và gặp phải hàng giả, cửa hàng nhanh chóng phá sản.

Trong lúc bế tắc, vợ ông đề xuất mở tiệm bán thịt lợn – một nghề cần ít vốn và có tốc độ quay vòng nhanh. Tháng 8 âm lịch năm 1999, “Tiệm thịt Kính Cận” chính thức khai trương.

Mỗi ngày, Lục Bộ Hiên đạp xe hơn 20km từ Trường An lên Tây An để nhập hàng, thức dậy từ 2-3 giờ sáng để chọn được nguồn thịt chất lượng với giá tốt. Ông chấp nhận lợi nhuận thấp nhưng luôn giữ nguyên tắc bán đủ cân, đủ lượng, không gian dối với khách hàng.

Chính sự tử tế ấy đã giúp cửa hàng dần tạo dựng được uy tín. Đến năm 2002, tiệm thịt bắt đầu có lãi, mang về khoản lợi nhuận ròng hơn 40.000 nhân dân tệ mỗi năm (tương đương hơn 149 triệu đồng vào thời điểm đó). Lục Bộ Hiên nhanh chóng trở thành người bán thịt có tiếng tại địa phương.

Dù vậy, ông vẫn luôn mang trong mình sự day dứt. Ông cho rằng một người từng được đào tạo bài bản lại đi bán thịt là sự lãng phí chất xám, vì thế luôn giấu kín thân phận cựu sinh viên Bắc Đại.

Bước ngoặt đến vào năm 2003, khi một tờ báo địa phương đăng bài viết với tiêu đề “Tài tử Bắc Đại bán thịt trên đường phố Trường An”. Câu chuyện của Lục Bộ Hiên nhanh chóng gây chú ý trên khắp Trung Quốc. Nhiều người cho rằng ông “không xứng với tấm bằng Bắc Đại”, nhưng cũng không ít ý kiến xem ông là minh chứng cho giá trị của lao động chân chính và khả năng thích nghi trước những biến động của cuộc sống.

Sự nổi tiếng bất ngờ mở ra cho ông nhiều cơ hội mới. Hơn 100 đơn vị gửi lời mời làm việc và sau nhiều cân nhắc, ông quyết định gia nhập Văn phòng Biên soạn Địa chí thuộc Cục Lưu trữ quận Trường An – một công việc gắn với nghiên cứu và ít áp lực về nhân sự. Tuy nhiên, ông vẫn duy trì tiệm thịt, mỗi sáng đều tự mình đi nhập hàng trước khi đến cơ quan.

Năm 2005, Lục Bộ Hiên xuất bản cuốn tự truyện Đồ tể nhìn thế giới, gây tiếng vang lớn. Ba năm sau, ông gặp người đàn anh đồng môn Trần Sinh – nhà sáng lập chuỗi thịt lợn “Nhất Hào Thổ Trư”. Cùng chung trải nghiệm “trí thức bán thịt”, hai người nhanh chóng hợp tác và thành lập trường dạy nghề đồ tể nhằm đào tạo bài bản cho một ngành nghề vốn bị xem là lao động tay chân.

Năm 2016, ở tuổi 50, Lục Bộ Hiên quyết định nghỉ việc công chức để toàn tâm gắn bó với doanh nghiệp, đảm nhiệm vai trò quản lý hệ thống bán hàng trực tuyến và hiệu trưởng trường đào tạo nghề bán thịt lợn.

Nhờ đón đầu xu hướng thương mại điện tử, “Nhất Hào Thổ Trư” phát triển thành một trong những thương hiệu thịt lợn nổi bật tại Trung Quốc với hàng nghìn cửa hàng trên cả nước. Với vai trò đồng sáng lập, Lục Bộ Hiên trở thành tỷ phú và từng quyên góp hàng trăm triệu nhân dân tệ cho Đại học Bắc Kinh.

Từ người từng tự trách mình “làm mất mặt trường”, Lục Bộ Hiên ngày nay nhìn lại hành trình của bản thân với sự điềm tĩnh. Ông tin rằng, khi một nghề được làm đến tận cùng bằng sự tử tế và chuyên nghiệp, thì dù cầm bút hay cầm dao, mỗi công việc đều xứng đáng được tôn trọng.