Lần đầu tiên trong lịch sử, Việt Nam dự kiến sẽ xây dựng sân bay trên mặt biển
Nếu được đưa vào quy hoạch và triển khai trong tương lai, sân bay này sẽ trở thành công trình hàng không đầu tiên của Việt Nam được xây dựng hoàn toàn trên vùng mặt nước ven bờ - mô hình từng chỉ xuất hiện tại một số quốc gia có nền hạ tầng hàng không phát triển hàng đầu thế giới.
Việt Nam có thể sắp ghi dấu một cột mốc mới trong lịch sử phát triển hạ tầng giao thông khi lần đầu tiên nghiên cứu xây dựng một cảng hàng không trên mặt biển.
Nội dung này được Bộ Xây dựng đưa vào đề xuất điều chỉnh Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Trong đó, sân bay Vân Phong tại tỉnh Khánh Hòa là một trong hai cảng hàng không mới được kiến nghị bổ sung vào quy hoạch.
Khác với tất cả các sân bay đang hoạt động hiện nay tại Việt Nam, sân bay Vân Phong không được quy hoạch trên đất liền mà dự kiến hình thành trên vùng mặt nước ven bờ tại xã Vạn Thắng (tỉnh Khánh Hòa), cách trung tâm Nha Trang khoảng 65km.
Theo phương án nghiên cứu, dự án có quy mô khoảng 497,1ha, được định hướng đạt tiêu chuẩn sân bay cấp 4E theo phân cấp của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO). Công suất khai thác dự kiến đạt khoảng 1,5 triệu hành khách mỗi năm vào năm 2030 và tăng lên 2,5 triệu hành khách vào năm 2050. Tổng mức đầu tư sơ bộ được ước tính khoảng 9.214 tỷ đồng.
Nếu được cấp có thẩm quyền chấp thuận và triển khai, đây sẽ là sân bay đầu tiên của Việt Nam được xây dựng hoàn toàn trên mặt nước - một mô hình hạ tầng hàng không đặc biệt vốn chỉ xuất hiện tại một số quốc gia có quỹ đất hạn chế hoặc nhu cầu phát triển hạ tầng quy mô lớn.
Theo định hướng của Khánh Hòa, sân bay Vân Phong không đơn thuần là một công trình giao thông mà còn được kỳ vọng trở thành cửa ngõ hàng không mới của khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.
Dự án được xác định có vai trò hỗ trợ phát triển Khu kinh tế Vân Phong - một trong những khu kinh tế trọng điểm ven biển của cả nước, đồng thời tạo động lực cho các lĩnh vực du lịch, logistics, công nghiệp và dịch vụ.
Địa phương cho biết vị trí nghiên cứu sân bay phù hợp với Quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế Vân Phong đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, đồng thời phù hợp với quy hoạch sử dụng đất của khu vực.
Trong bối cảnh Khánh Hòa đang được định hướng trở thành trung tâm kinh tế biển, logistics và du lịch quốc tế của khu vực Nam Trung Bộ, việc bổ sung thêm một đầu mối hàng không mới được đánh giá sẽ tạo thêm dư địa phát triển cho toàn vùng.
Việt Nam bước vào xu hướng hạ tầng hàng không mới?
Trên thế giới, việc xây dựng sân bay trên biển hoặc trên các đảo nhân tạo không còn là điều xa lạ.
Tiêu biểu nhất là Sân bay quốc tế Kansai của Nhật Bản, được xây dựng trên đảo nhân tạo giữa vịnh Osaka với tổng vốn đầu tư khoảng 20 tỷ USD. Bên cạnh đó còn có các công trình nổi tiếng khác như Sân bay quốc tế Hong Kong (Trung Quốc), Sân bay quốc tế Incheon (Hàn Quốc) hay Sân bay quốc tế Hamad (Qatar).
Các mô hình này giúp giải quyết bài toán quỹ đất, giảm áp lực lên khu vực đô thị hiện hữu và mở rộng khả năng phát triển hạ tầng trong dài hạn.
Tuy nhiên, sân bay trên mặt nước cũng là một trong những loại hình công trình phức tạp nhất về kỹ thuật xây dựng. Quá trình triển khai đòi hỏi nghiên cứu kỹ lưỡng về địa chất, môi trường biển, tác động khí hậu, chi phí đầu tư cũng như khả năng vận hành lâu dài.
Dù mới dừng ở bước đề xuất quy hoạch, nhưng việc lần đầu tiên Việt Nam nghiên cứu một sân bay xây dựng hoàn toàn trên mặt biển cho thấy tư duy phát triển hạ tầng đang mở rộng sang những mô hình mới, tiệm cận với xu hướng mà nhiều quốc gia phát triển đã áp dụng trong nhiều thập niên qua.
