Livestream của bà Phương Hằng thổi bùng khủng hoảng thị trường kim cương: Từ PNJ, Kim Lý đến cú domino càn quét toàn ngành

Thị trường kim cương Việt Nam đang trải qua một trong những cơn bão niềm tin chưa từng có. Diễn biến bắt nguồn từ những buổi livestream "tưởng như đơn giản" của bà Nguyễn Phương Hằng, đã nhanh chóng kéo theo chuỗi sự kiện then chốt: cơ quan chức năng phá đường dây buôn lậu 28.000 viên kim cương và hàng loạt cửa hàng trang sức đình đám phải đóng cửa tạm thời.

Livestream của bà Phương Hằng châm ngòi khủng hoảng

Cuối tháng 5/2026, bà Nguyễn Phương Hằng bắt đầu livestream đặt nghi vấn về tính minh bạch của kim cương tại một số cửa hàng nổi tiếng ở TP. HCM. Tờ The Business Times (Singapore) nhận định chính những phát ngôn này đã “châm ngòi cho một làn sóng hoang mang diện rộng, khiến người tiêu dùng phải đổ xô kiểm định độc lập hoặc mang kim cương đi bán lại”. Ngay lập tức, các thương hiệu lớn trở thành tâm điểm tranh cãi.

Ngày 20/6/2026, giữa những nghi ngờ nhen nhóm, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Thanh Hóa phối hợp với Công an TP. HCM đã triệt phá một đường dây buôn lậu kim cương xuyên quốc gia. Lực lượng chức năng khởi tố 22 đối tượng, khám xét 20 địa điểm, thu giữ 1.100 viên kim cương tang vật.

Theo điều tra, các đối tượng nước ngoài đã thực hiện 141 chuyến vận chuyển, đưa hơn 28.000 viên kim cương vào Việt Nam tiêu thụ, với tổng doanh thu khoảng 280 tỷ đồng.

Đáng chú ý, cơ quan điều tra xác định ông Đặng Ngọc Thảo, nguyên Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Giám định PNJ (PNJ-Lab) - doanh nghiệp con độc lập chuyên kiểm định đá quý của PNJ. Ông Thảo bị cáo buộc đã câu kết với các đối tượng trong đường dây mua kim cương nhập lậu, sau đó mài xóa mã số GIA, khắc mã số mới và cấp giấy chứng nhận kiểm định mới để bán kiếm lời.

Tới ngày 14/7, Công an tỉnh Thanh Hóa tiếp tục khởi tố bổ sung bà Lê Thị Ngọc Mỹ (Giám đốc tiệm vàng Kim Lý), bà Nguyễn Thị Liên (Giám đốc tiệm vàng Ngọc Tâm), bà Hoàng Thị Thanh Nga (Giám đốc tiệm vàng Ngọc Châu Âu) và bà Trần Tiễn Như Nghi (nhân viên kiểm định tại PNJ-Lab).

Đến nay, vụ án đã khởi tố 31 bị can, thu giữ tổng cộng 1.239 viên kim cương và xác định đường dây thu lợi bất chính hơn 300 tỷ đồng.

Phản ứng của PNJ không đủ dập tắt "cơn bão"

Đối mặt thông tin tiêu cực, PNJ - một trong những đơn vị quy mô lớn nhất thị trường đã khẩn cấp đối phó. Ngày 6/7/2026, tại cuộc họp trực tuyến với nhà đầu tư, ban lãnh đạo PNJ khẳng định toàn bộ kim cương của công ty đều được nhập khẩu chính ngạch từ Thái Lan và Hồng Kông, kèm đầy đủ chứng từ hợp pháp.

Chủ tịch PNJ - bà Cao Thị Ngọc Dung nhấn mạnh “không có viên nào trong khoảng 28.000 viên kim cương bị cáo buộc liên quan vụ buôn lậu được bán qua hệ thống phân phối của PNJ”.

PNJ cho biết các sai phạm trong P-Lab thuộc trách nhiệm cá nhân, không ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của công ty.

Sau đó, HĐQT PNJ cũng đã quyết định thuê các đơn vị giám định và kiểm toán quốc tế độc lập để rà soát toàn bộ quy trình kinh doanh kim cương.

Dù vậy, thị trường chứng khoán vẫn phản ứng dữ dội. Từ khi sự việc bùng phát tới nay, cổ phiếu PNJ đã giảm khoảng 30%, kéo theo vốn hóa bốc hơi khoảng 10.000 tỷ đồng.

SSI Research cho biết hoạt động kinh doanh của PNJ vẫn có thể kiểm soát được trong ngắn hạn. Tuy nhiên, câu hỏi quan trọng nhất không còn là liệu PNJ có bị ảnh hưởng hoạt động hay không, mà là liệu các giải trình của doanh nghiệp có được xác nhận bởi kết quả điều tra của cơ quan chức năng, đồng thời có đủ để khôi phục niềm tin của nhà đầu tư và người tiêu dùng hay không.

Hiệu ứng domino trên toàn thị trường kim cương

Sau chuỗi sự việc, những ngày qua, nhiều cửa hàng kim cương, trang sức lớn ở TP. HCM và các thành phố khác đã liên tiếp đình chỉ hoạt động tạm thời, thậm chí dừng hoạt động do khủng hoảng thanh khoản.

Mới đây nhất, Cashion Diamond thông báo ngừng kinh doanh 2 tháng để tái cấu trúc sau những biến động quá lớn của thị trường. Cụ thể, Cashion cho biết từ 8h ngày 19/7 sẽ tạm dừng kinh doanh để tái cơ cấu toàn diện; chuỗi thương hiệu này hiện có hàng chục cửa hàng, hầu hết ở trung tâm thương mại lớn tại TP. HCM, Hà Nội, Đà Nẵng…

Tình trạng tương tự xảy ra với nhiều cửa hàng khác. Quế Jewelry và Hoàng Thứ Jewelry, hai tiệm kim cương tại TP. HCM phát đi thông báo tạm nghỉ để sắp xếp lại hoạt động. Trong thông báo, Hoàng Thứ cho biết đã cố gắng duy trì nhưng “biến động vượt ngoài dự tính”, buộc phải tạm ngưng để tái cơ cấu.

Một thương hiệu khác là PJA Diamond & Jewelry thông báo ngừng kinh doanh. Nguyên nhân do hơn 90% khách hàng đồng loạt đem kim cương đến bán lại khiến nguồn tiền của cửa hàng tắc nghẽn nghiêm trọng. PJA cho biết đã cố gắng xử lý yêu cầu thu mua trong 45 ngày nhưng không thể xoay sở nổi, buộc phải đóng cửa.

Cao Hùng Diamond cũng cho biết sẽ tạm ngưng thu đổi trong 2 tuần để ổn định hệ thống. Đại diện tiệm này cho biết trước đó đã dàn xếp lịch nhận kim cương bán lại, có khách chấp nhận chờ 1-8 tháng để cửa hàng xoay xở. Tuy nhiên, khi làn sóng bán tháo xảy ra, nhiều khách yêu cầu thanh toán ngay, gây ra áp lực lớn.

Tại Đồng Tháp, một tiệm vàng nổi tiếng là Hồng Phúc cũng tạm ngưng hoạt động từ 16/7 đến 19/9 để tái cơ cấu. Trên thông báo, Hồng Phúc cho biết đã cố gắng duy trì suốt 2 tháng qua nhưng thị trường biến động liên tục và đã “vượt ngoài khả năng”.

Điều đáng nói là không phải mọi cửa hàng kim cương đều liên quan đến các sai phạm đang bị điều tra. Tuy nhiên, trong một thị trường mà người tiêu dùng đang hoang mang và khó tự kiểm chứng chất lượng, "cơn bão" niềm tin sẽ nhanh chóng lan rộng ra toàn ngành. Khi khách hàng không còn đủ cơ sở để phân biệt đâu là đơn vị làm ăn minh bạch, phản ứng phổ biến nhất là trì hoãn mua sắm hoặc đồng loạt bán lại tài sản đang nắm giữ. Chính điều đó tạo nên hiệu ứng domino, đẩy cả những doanh nghiệp tuân thủ pháp luật vào tình thế khó khăn về thanh khoản và doanh số.

Vụ án buôn lậu kim cương sẽ sớm được các cơ quan chức năng điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, bài toán khó hơn nằm ở việc khôi phục niềm tin của người tiêu dùng - yếu tố cốt lõi quyết định giá trị của thị trường kim cương.

Sau địa chấn này, thị trường kim cương Việt Nam sẽ đứng trước một cuộc sàng lọc mới, nơi sự minh bạch về nguồn gốc, quy trình kiểm định là điều kiện bắt buộc để doanh nghiệp tồn tại.