Chủ tịch Cao Thị Ngọc Dung khẳng định 28.000 viên kim cương không vào hệ thống, vì sao PNJ vẫn trở thành tâm bão?

Thị trường kim cương Việt Nam đang vào giai đoạn đầy sóng gió, đặc biệt từ những phiên livestream của bà Nguyễn Phương Hằng hồi đầu tháng 5/2026.

Tiếp đó, cơn chấn động diễn ra khi vụ án liên quan đến 28.000 viên kim cương nhập lậu bị khởi tố: Ông Đặng Ngọc Thảo, Giám đốc PNJLab - công ty con của CTCP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ) - bị bắt.

Ngay sau vụ việc, Chủ tịch PNJ, bà Cao Thị Ngọc Dung, đã nhiều lần nhấn mạnh một thông điệp: 28.000 viên kim cương này không đi vào hệ thống bán lẻ của PNJ, sai phạm là của cá nhân.

Thông điệp ấy liên tục được lặp lại trong các thư ngỏ gửi khách hàng, cổ đông, trong buổi gặp gỡ nhà đầu tư cũng như hàng loạt động thái gần đây của doanh nghiệp.

Nếu nhìn thuần túy dưới góc độ kinh doanh, đây là một thông tin rất quan trọng nhằm khẳng định PNJ không bán những viên kim cương bị điều tra. Thậm chí PNJ còn có động thái mới, thuê tổ chức kiểm định độc lập để 'kiểm chứng' về chất lượng hàng hoá trong hệ thống.

Nhưng điều đáng chú ý, cổ phiếu PNJ vẫn trở thành tâm điểm với loạt phiên giảm điểm liên tiếp, cổ đông trong và ngoài nước đua nhau bán tháo. Hiện PNJ còn giao dịch dưới vùng giá 42.000 đồng/cổ phiếu.

Vậy nếu 28.000 viên kim cương không đi vào hệ thống PNJ, vì sao doanh nghiệp vẫn trở thành tâm bão?

Khủng hoảng không nằm ở nơi bán, mà ở nơi tạo dựng niềm tin

Có lẽ nhiều người đang nhìn cuộc khủng hoảng này dưới góc độ của một nhà bán lẻ. Nhưng bản chất của nó lại nằm ở một mắt xích khác.

Trong ngành kim cương, giá trị của một viên đá không chỉ được quyết định bởi trọng lượng, màu sắc, độ tinh khiết hay giác cắt, mà còn bởi niềm tin.

Đối với phần lớn người mua, rất ít người có đủ chuyên môn hay thiết bị để tự đánh giá chất lượng một viên kim cương. Vì vậy, họ đặt niềm tin vào đơn vị kiểm định.

Nói cách khác, đơn vị kiểm định không bán viên kim cương, nhưng họ góp phần tạo dựng niềm tin để viên kim cương có thể được giao dịch trên thị trường. Chính vì vậy, chứng thư kiểm định từ lâu đã trở thành một phần của giá trị tài sản.

Theo thông tin từ cơ quan điều tra, các cá nhân liên quan bị cáo buộc đã lợi dụng hoạt động kiểm định của PNJLab để cấp lại mã định danh và chứng thư kiểm định cho các viên kim cương nhập lậu. Chính chứng thư này là một trong những yếu tố giúp những viên kim cương đó tham gia giao dịch trên thị trường với một lớp niềm tin được tạo dựng từ hoạt động kiểm định.

Đó cũng là điểm khác biệt của vụ việc lần này.

28.000 viên kim cương không đi vào hệ thống bán lẻ của PNJ, nhưng lại đi ra thị trường thông qua một mắt xích tạo lập niềm tin là PNJLab.

Điều khiến PNJ trở thành tâm bão, vì thế, không nằm ở hoạt động bán lẻ, mà nằm ở vai trò của PNJLab trong vai trò tạo lập niềm tin của thị trường kim cương.

28.000 viên kim cương không vào PNJ, nhưng lại đi ra thị trường

Cho đến nay, PNJ luôn khẳng định 28.000 viên kim cương trong vụ án không đi vào hệ thống bán lẻ của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng lần này lại không bắt đầu từ những viên kim cương được bán tại PNJ. Chứng thư kiểm định từ PNJLab đã hợp thức hóa kim cương nhập lậu trước khi đưa ra thị trường.

28.000 viên kim cương không đi vào hệ thống bán lẻ của PNJ, nhưng lại đi ra thị trường cùng với chứng thư kiểm định PNJLab - yếu tố quan trọng giúp tạo dựng niềm tin cho các giao dịch.

Đó mới là điểm khởi đầu của cuộc khủng hoảng. Bởi điều bị đặt dấu hỏi không chỉ là nguồn gốc của 28.000 viên kim cương, mà còn là niềm tin đối với mắt xích kiểm định đã góp phần đưa chúng ra thị trường.

Thị trường kim cương dậy sóng

Nếu một nhà bán lẻ bán phải hàng không đúng tiêu chuẩn, cuộc khủng hoảng thường dừng lại ở chính doanh nghiệp đó.

Nhưng khi niềm tin đối với hoạt động kiểm định bị đặt dấu hỏi, tác động lan rộng hơn rất nhiều. Thực tế, loạt cửa hàng mua bán kim cương đã chủ động đóng cửa. Mới đây nhất, chủ 4 tiệm kim cương lớn như Kim Lý, Ngọc Châu Âu... bị bắt giam khi Cơ quan điều tra mở rộng vụ án.

Người mua kim cương sẽ thận trọng hơn rất nhiều. Thị trường kim cương bị đóng băng.

Người đang sở hữu kim cương bắt đầu đặt câu hỏi về khả năng giao dịch của tài sản.

Điều bị ảnh hưởng, vì thế, không chỉ là một thương hiệu, mà ảnh hưởng lớn nhất là niềm tin của cả thị trường.

Đó cũng là lý do phản ứng của thị trường chứng khoán mạnh hơn nhiều so với những gì có thể nhìn thấy từ hoạt động kinh doanh trước mắt.

Nếu chỉ xét riêng yếu tố doanh thu, việc 28.000 viên kim cương không đi vào hệ thống PNJ đồng nghĩa doanh nghiệp không trực tiếp hưởng lợi từ số hàng này.

Nhưng thị trường không chỉ định giá doanh thu hay lợi nhuận, mà còn định giá những tài sản vô hình.

Với PNJ, tài sản vô hình lớn nhất chính là thương hiệu và niềm tin.