MSCI hé mở 'cánh cửa' mới cho chứng khoán Việt Nam sau bước tiến của FTSE

Ngày 21/8/2026, FTSE Russell công bố kết quả rà soát bán niên tháng 9/2026 đối với FTSE Global Equity Index Series (GEIS) tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, không bao gồm Nhật Bản và Trung Quốc. Theo kết quả công bố, 27 cổ phiếu Việt Nam chính thức được bổ sung vào các bộ chỉ số FTSE Emerging.

Các cổ phiếu được phân loại theo ba nhóm vốn hóa gồm vốn hóa lớn, vốn hóa vừa và vốn hóa nhỏ. Trong đó, 3 cổ phiếu thuộc nhóm vốn hóa lớn gồm VCB, VIC và VHM; 3 cổ phiếu thuộc nhóm vốn hóa vừa gồm BID, HPG và VPB; 21 cổ phiếu còn lại thuộc nhóm vốn hóa nhỏ.

VNDirect cho rằng dù 27 cổ phiếu được bổ sung vào các bộ chỉ số FTSE Emerging, mức độ hưởng lợi sẽ không đồng đều. Trong đó, 3 cổ phiếu thuộc nhóm vốn hóa lớn và 3 cổ phiếu thuộc nhóm vốn hóa vừa được đưa vào cả FTSE All-World và FTSE All-Cap, trong khi 21 cổ phiếu còn lại thuộc nhóm Small Cap và chỉ được đưa vào FTSE All-Cap.

Do đó, dòng vốn thụ động dự kiến sẽ tập trung chủ yếu vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn và vốn hóa vừa.

Danh mục và tỷ trọng của cổ phiếu Việt Nam trong các chỉ số FTSE GEIS sẽ tiếp tục được cập nhật theo quy trình rà soát chỉ số của FTSE. Trong đó, tháng 3 và tháng 9 hàng năm là hai kỳ rà soát lớn, khi FTSE thực hiện đánh giá lại danh mục và các tiêu chí liên quan.

Theo đó, danh mục và tỷ trọng của cổ phiếu Việt Nam trong các rổ chỉ số FTSE có thể thay đổi tùy thuộc vào biến động của danh mục cổ phiếu đủ điều kiện, giá trị vốn hóa có thể đầu tư và các yếu tố liên quan khác.

Theo kết quả FTSE Russell công bố, 27 cổ phiếu Việt Nam sẽ được bổ sung vào các chỉ số FTSE GEIS, cao hơn con số 23 cổ phiếu trong danh sách dự kiến trước đó.

Đồng thời, FTSE Russell nâng ước tính tỷ trọng cổ phiếu Việt Nam trong FTSE Emerging All Cap Index lên 0,488%, từ mức 0,33% trong ước tính công bố tháng 3/2026.

Với tỷ trọng mới và quy mô tài sản của các quỹ mô phỏng các chỉ số FTSE, VNDirect ước tính dòng vốn thụ động từ các quỹ ETF và quỹ mở theo dõi FTSE Emerging có thể phân bổ vào cổ phiếu Việt Nam trong quá trình nâng hạng và hoàn tất lộ trình vào khoảng hơn 2,2 tỷ USD.

Phần lớn dòng vốn thụ động có thể đến trong năm 2027

Quá trình chuyển từ Frontier Market lên Secondary Emerging Market sẽ được FTSE Russell thực hiện qua 4 đợt, bắt đầu từ ngày 21/9/2026.

Theo lộ trình, tỷ trọng Việt Nam sẽ đạt 10% tỷ trọng mục tiêu trong đợt đầu, tăng lên 30% sau đợt 2 vào ngày 19/3/2027, 65% sau đợt 3 vào ngày 18/6/2027 và 100% sau đợt cuối vào ngày 17/9/2027.

Do đó, phần lớn dòng vốn thụ động từ quá trình nâng hạng được kỳ vọng sẽ giải ngân trong năm 2027.

Trong đợt đầu, với tỷ trọng 10%, dòng vốn ước tính chỉ khoảng 220 triệu USD, tương đương hơn 5.760 tỷ đồng, khá nhỏ so với hơn 90.000 tỷ đồng giá trị bán ròng của khối ngoại từ đầu năm.

Vì vậy, đợt phân bổ đầu tiên nhiều khả năng chủ yếu hỗ trợ tâm lý thị trường trong ngắn hạn, thay vì tạo ra bước ngoặt đủ lớn để đảo chiều xu hướng bán ròng của khối ngoại, trong bối cảnh dòng vốn đang có sự sàng lọc trong quá trình chuyển đổi thị trường.

Áp lực bán từ các quỹ ETF đang mô phỏng các chỉ số thuộc FTSE Frontier (thị trường cận biên) được đánh giá ở mức hạn chế, khi một số quỹ đã thay đổi chỉ số tham chiếu, trong khi FTSE Russell chuyển FTSE Vietnam 30 sang hệ thống FTSE Vietnam Index Series.

Theo đó, việc Việt Nam rời nhóm thị trường Frontier không đồng nghĩa với việc các quỹ này phải thanh lý toàn bộ danh mục cổ phiếu Việt Nam.

Kỳ vọng tiếp tục được nâng hạng

Việc FTSE Russell chính thức nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên Thị trường Mới nổi thứ cấp mới chỉ là bước tiến đầu tiên trong quá trình nâng hạng thị trường.

VNDirect cho rằng các cơ quan quản lý sẽ tiếp tục đẩy mạnh cải cách, hoàn thiện cơ sở hạ tầng và nâng cao khả năng tiếp cận thị trường của nhà đầu tư nước ngoài, qua đó hướng tới mục tiêu được MSCI nâng hạng lên Thị trường Mới nổi và FTSE Russell nâng hạng lên Thị trường Mới nổi cao cấp.

VNDirect cho rằng Việt Nam có nhiều khả năng được MSCI đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng lên Thị trường Mới nổi tại kỳ rà soát tháng 6/2027, khi hệ thống CCP dự kiến đi vào vận hành từ đầu năm 2027 và các cải cách hiện nay có thêm thời gian để chứng minh tính hiệu quả và ổn định.

Trong kịch bản tích cực, Việt Nam có thể được MSCI nâng hạng lên thị trường Mới nổi tại kỳ đánh giá tháng 6/2028, trong khi kịch bản cơ sở là tháng 6/2029.

Đối với FTSE Russell, VNDirect kỳ vọng Việt Nam tiếp tục hoàn thiện các tiêu chí về khả năng tiếp cận và cơ sở hạ tầng thị trường, hướng tới mục tiêu Thị trường Mới nổi cao cấp.

Trong kịch bản tích cực, Việt Nam có thể được FTSE nâng hạng lên Thị trường Mới nổi cao cấp vào năm 2029, trong khi kịch bản cơ sở là năm 2030.