Mỹ áp thuế 12,5%, một mặt hàng Việt Nam vẫn thu hơn 1 tỷ USD: Trung Quốc bất ngờ tăng mua tới 206%

Theo thống kê của Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam (VPSA), tháng 7/2026, Việt Nam xuất khẩu 22.743 tấn hồ tiêu, đạt kim ngạch 147,3 triệu USD, giảm 1,6% về lượng và 2,6% về giá trị so với tháng 6. Tuy nhiên, lượng xuất khẩu vẫn tăng 8,8% so với cùng kỳ tháng 7/2025.

Tính chung 7 tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu 168.429 tấn hồ tiêu, thu về 1,087 tỷ USD, tăng 16,1% về lượng và 10,1% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025, khi lượng xuất khẩu đạt 145.046 tấn. Trong cơ cấu mặt hàng, tiêu đen nguyên hạt tiếp tục chiếm tỷ trọng chủ yếu, với 19.623 tấn trong riêng tháng 7, tương đương 86,3% tổng lượng xuất khẩu.

Trong tháng 7, khối doanh nghiệp hội viên VPSA xuất khẩu 19.004 tấn, giảm 7,2% so với tháng trước nhưng tăng 3,7% so với cùng kỳ, chiếm 83,6% tổng lượng xuất khẩu. Khối doanh nghiệp ngoài VPSA đạt 3.739 tấn, tăng 42,8% so với tháng 6 và tăng 44,5% so với tháng 7/2025, nâng thị phần lên 16,4%. Phúc Sinh dẫn đầu với 2.244 tấn, tiếp đến là Olam Việt Nam với 2.020 tấn và Nedspice Việt Nam với 1.838 tấn.

Về thị trường, châu Á tiếp tục là khu vực xuất khẩu hồ tiêu lớn nhất trong tháng 7 với 10.389 tấn, tăng 5,1% so với tháng trước nhưng giảm 3,4% so với cùng kỳ, chiếm 45,7% tổng lượng xuất khẩu. Châu Mỹ đạt 6.131 tấn, giảm 0,7% so với tháng 6 nhưng tăng tới 56,4% so với cùng kỳ. Châu Âu đạt 5.221 tấn, giảm 9,2% so với tháng trước nhưng tăng 10,3% so với cùng kỳ.

Đáng chú ý, xuất khẩu hồ tiêu sang Trung Quốc trong tháng 7 tăng 206,9% so với tháng 6, trong khi xuất khẩu sang UAE giảm 36%. Nhìn chung, dù lượng xuất khẩu giảm nhẹ so với tháng trước, nhu cầu tích cực từ Mỹ và đặc biệt là Trung Quốc vẫn giúp xuất khẩu tháng 7 cao hơn đáng kể so với cùng kỳ năm 2025.

Lũy kế 7 tháng, châu Á đạt 76.845 tấn, tăng 12,3% so với cùng kỳ và chiếm 45,6% tổng lượng xuất khẩu. Châu Mỹ đứng thứ hai với 45.470 tấn, tăng 34% và chiếm 27%. Châu Âu đạt 36.140 tấn, tăng 7,5%, tương đương 21,5% tổng lượng xuất khẩu. Xuất khẩu sang châu Phi cũng tăng 10%, lên 9.964 tấn.

Xét theo từng thị trường, Mỹ tiếp tục là thị trường lớn nhất của hồ tiêu Việt Nam với 40.712 tấn, tăng 31,8% so với cùng kỳ. Trung Quốc đạt 17.110 tấn, tăng mạnh 55,8%. Hà Lan đạt 6.136 tấn, tăng 48,8%, trong khi Thái Lan đạt 6.913 tấn, tăng tới 88,7%. Ngược lại, xuất khẩu sang Đức giảm 18,1% và Ấn Độ giảm 26,4% so với cùng kỳ.

Trong 7 tháng đầu năm, khối doanh nghiệp hội viên VPSA xuất khẩu 137.640 tấn, tăng 10,3% và chiếm 81,7% tổng lượng xuất khẩu. Khối doanh nghiệp ngoài VPSA đạt 30.789 tấn, tăng mạnh 52,3%, nâng thị phần lên 18,3%.

Trong nhóm doanh nghiệp xuất khẩu lớn, Olam Việt Nam dẫn đầu với 14.471 tấn, tăng 1,6% so với cùng kỳ và chiếm 8,6% tổng lượng xuất khẩu. Phúc Sinh đạt 14.266 tấn, tăng 15,7%; Nedspice Việt Nam đạt 12.099 tấn, giảm 6,3%; Haprosimex JSC đạt 11.437 tấn, tăng 52,2%; Pearl Group đạt 9.079 tấn, tăng 22,5%.

Theo ông Lê Việt Anh, Tổng Thư ký VPSA, thị trường hồ tiêu thế giới từ đầu năm đến nay tiếp tục được hỗ trợ bởi nguồn cung ở mức thấp, trong khi nhu cầu tại nhiều thị trường lớn có dấu hiệu phục hồi. Tồn kho hồ tiêu toàn cầu hiện còn khoảng 170.000 tấn, trong đó Việt Nam khoảng 50.000-60.000 tấn.

Vụ thu hoạch hồ tiêu Việt Nam năm 2026 ước đạt khoảng 170.000 tấn, giảm 12,8% so với năm trước. Nguồn cung hạn chế là một trong những yếu tố giúp giá hồ tiêu duy trì ở mức cao trong nửa đầu năm, đồng thời tạo nền tảng thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu trong những tháng cuối năm.

VPSA dự báo trong ngắn hạn, giá hồ tiêu có thể tiếp tục ổn định nếu tình hình địa chính trị thế giới không xuất hiện biến động lớn. Nếu căng thẳng tại Trung Đông được giải quyết, giá có khả năng tăng trở lại khi lượng tồn kho tại các thị trường nhập khẩu giảm, trong khi nguồn cung từ những quốc gia sản xuất lớn đang ở mức thấp trong nhiều năm.

Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường quan trọng đối với hồ tiêu Việt Nam. Giá trị xuất khẩu hồ tiêu sang thị trường này trong 6 tháng đầu năm 2026 tăng 18,2% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này cho thấy năng lực cung ứng và vị thế của hồ tiêu Việt Nam tại một trong những thị trường tiêu thụ lớn của thế giới.

Tuy nhiên, doanh nghiệp xuất khẩu vẫn chịu tác động từ chi phí logistics và những bất ổn địa chính trị. Đáng chú ý, thị trường Mỹ đang áp dụng mức thuế nhập khẩu 12,5% đối với hàng hóa Việt Nam. Chính sách này có thể làm tăng chi phí nhập khẩu, khiến các nhà nhập khẩu thận trọng hơn trong việc ký hợp đồng và đàm phán giá.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp đang phải đáp ứng ngày càng nhiều yêu cầu về chất lượng, an toàn thực phẩm và kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Một tín hiệu tích cực là số cảnh báo của Liên minh châu Âu (EU) đối với hồ tiêu và gia vị Việt Nam đã giảm đáng kể. Trong 6 tháng đầu năm 2026, số cảnh báo đối với nhóm hàng này giảm từ 34 trường hợp cùng kỳ năm 2025 xuống 22 trường hợp; riêng hồ tiêu giảm từ 5 xuống 3 trường hợp.

Tại hội nghị Sơ kết 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026, bà Nguyễn Thị Phượng Vĩ, Trưởng Bộ phận Tư vấn Eurofins Sắc Ký Hải Đăng, đánh giá đây là tín hiệu tích cực đối với ngành gia vị Việt Nam. Nếu trước đây nhóm gia vị thường nằm trong nhóm 5 ngành hàng có số cảnh báo cao nhất của thị trường EU thì 6 tháng đầu năm nay đã giảm xuống khoảng vị trí thứ 10.

Kết quả này cho thấy công tác kiểm soát chất lượng, an toàn thực phẩm và ý thức tuân thủ tiêu chuẩn của doanh nghiệp đã có những chuyển biến. Tuy nhiên, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật vẫn là vấn đề cần đặc biệt lưu ý, khi chiếm khoảng 50% số cảnh báo của EU đối với nhóm gia vị.

Về dài hạn, ngành hồ tiêu và gia vị Việt Nam đối mặt với giới hạn về khả năng mở rộng diện tích do quỹ đất hạn chế và sự cạnh tranh với các loại cây trồng khác. Cùng với đó, những yêu cầu ngày càng khắt khe từ các thị trường nhập khẩu, đặc biệt là Quy định chống mất rừng của Liên minh châu Âu (EUDR), khiến vấn đề truy xuất nguồn gốc và kiểm soát vùng nguyên liệu ngày càng trở nên quan trọng.

Trong bối cảnh khó mở rộng sản lượng, dư địa tăng trưởng của ngành được kỳ vọng đến từ chất lượng, thương hiệu, chế biến sâu và gia tăng giá trị sản phẩm. Doanh nghiệp cần phát triển các vùng nguyên liệu đạt chuẩn, tăng cường liên kết với nông dân, kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc và đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật riêng của từng thị trường. Đây được xem là hướng đi quan trọng để ngành hồ tiêu duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu trong dài hạn.