Mỹ sắp bán 'ánh sáng Mặt Trời' vào ban đêm, giá 5.000 USD/giờ

Theo kế hoạch, vệ tinh đầu tiên mang tên Eärendil-1 sẽ được phóng lên quỹ đạo ở độ cao khoảng 650km ngay trong năm nay. Vệ tinh nặng 142kg, có kích thước tương đương một chiếc tủ lạnh, nhưng sau khi triển khai sẽ mở ra một tấm gương hình vuông dài hơn 18m.

Tấm gương này sẽ phản xạ ánh sáng Mặt Trời xuống một khu vực có đường kính gần 5km trên bề mặt Trái Đất. Theo Reflect Orbital, công ty phát triển dự án, cường độ ánh sáng quan sát từ mặt đất sẽ tương đương ánh trăng tròn.

Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) đã chính thức cấp giấy phép thử nghiệm cho vệ tinh, mở đường cho dự án bước vào giai đoạn triển khai thực tế.

Tham vọng xây dựng mạng lưới 50.000 vệ tinh

Reflect Orbital không chỉ dừng lại ở một vệ tinh thử nghiệm. Công ty đặt mục tiêu đưa 50.000 vệ tinh lên quỹ đạo vào năm 2035, tạo thành một mạng lưới gương không gian quy mô lớn.

Theo thiết kế, hệ thống này có thể tạo ra cường độ chiếu sáng lên tới 36.000 lux, tương đương ánh sáng ban ngày, trong nhiều giờ liên tục. Ngay cả khi vận hành ở mức thông thường, mạng lưới vẫn có thể cung cấp khoảng 100 lux trên bề mặt Trái Đất, tương đương độ sáng bên trong hành lang hoặc thang máy.

Reflect Orbital kỳ vọng dịch vụ này sẽ cung cấp nguồn ánh sáng tức thời thông qua ứng dụng trên điện thoại hoặc website. Khách hàng có thể chủ động đặt lịch bật hoặc tắt ánh sáng để phục vụ cứu hộ khẩn cấp, công trường xây dựng, hoạt động nông nghiệp hoặc các nhu cầu đặc biệt khác.

Tuy nhiên, chi phí sử dụng không hề rẻ. Công ty dự kiến thu khoảng 5.000 USD/giờ đối với khách hàng ký hợp đồng một năm cho một tấm gương, trong khi các dịch vụ chiếu sáng theo từng sự kiện riêng lẻ sẽ có mức giá còn cao hơn.

Theo Reflect Orbital, công nghệ này cũng có thể mở ra cơ hội mới cho ngành điện mặt trời khi các nhà máy có thể tiếp tục sản xuất điện vào ban đêm nhờ nguồn ánh sáng phản chiếu từ không gian.

Nhiều ý kiến lo ngại

FCC cho rằng dự án sẽ góp phần thúc đẩy đổi mới công nghệ và tăng cường năng lực thương mại hóa không gian của Mỹ. Cơ quan này cũng bác bỏ kiến nghị của Hiệp hội Thiên văn học Mỹ yêu cầu đình chỉ dự án, đồng thời khẳng định việc đánh giá tác động sinh thái không thuộc phạm vi xem xét của giấy phép thử nghiệm vì đây là hoạt động diễn ra ngoài không gian.

Tuy nhiên, quyết định này đang vấp phải sự phản đối từ nhiều nhà khoa học.

Các nhà thiên văn học cảnh báo mạng lưới gương phản chiếu khổng lồ có thể gây nhiễu nghiêm trọng cho các kính thiên văn và làm suy giảm chất lượng dữ liệu quan sát vũ trụ. Theo Đài thiên văn Nam Âu, mỗi vệ tinh có thể sáng hơn khoảng 4 lần so với Mặt Trăng hoặc sao Kim khi quan sát từ Trái Đất. Nếu hàng trăm vệ tinh cùng hoạt động, chúng có thể trở thành những vật thể sáng nổi bật nhất trên bầu trời đêm, đặc biệt tại các đô thị vốn đã chịu tình trạng ô nhiễm ánh sáng.

Không chỉ ảnh hưởng đến nghiên cứu thiên văn, dự án còn làm dấy lên lo ngại về hệ sinh thái.

Tiến sĩ Charalambos Kyriacou, Chủ tịch Hiệp hội Nhịp sinh học châu Âu, cho rằng việc đưa những nguồn sáng nhân tạo cường độ lớn lên quỹ đạo có thể làm xáo trộn đồng hồ sinh học của con người, tác động đến chu kỳ ngủ, làm thay đổi hành vi di cư của chim cũng như ảnh hưởng đến quá trình ra hoa của nhiều loài thực vật.

Các chuyên gia gọi đây là nguy cơ của "ô nhiễm ánh sáng quỹ đạo", một dạng ô nhiễm mới có thể trở thành thách thức trong tương lai khi các hoạt động thương mại ngoài không gian ngày càng phát triển.

Trong khi đó, Reflect Orbital khẳng định vụ phóng thử nghiệm sắp tới sẽ là bước quan trọng nhằm kiểm chứng hiệu quả của công nghệ, đồng thời đánh giá các biện pháp an toàn trước khi triển khai ở quy mô lớn.