Ngân sách Nhà nước hỗ trợ tới 6.000.000 đồng cho mỗi hộ gia đình nếu làm việc này: Chính sách dự kiến áp dụng địa phương nào?

UBND TP Hà Nội đang công khai lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ và hệ thống lưu trữ điện trên địa bàn thành phố. Theo đề xuất, một hộ gia đình có thể được hỗ trợ tối đa 6.000.000 đồng nếu lắp đặt đồng bộ điện mặt trời mái nhà với hệ thống lưu trữ điện.

Theo dự thảo, đối tượng được hỗ trợ là hộ gia đình có nhà ở riêng lẻ tại Hà Nội, đáp ứng các điều kiện theo quy định. Nhà ở lắp đặt hệ thống phải là chỗ ở hợp pháp của hộ gia đình. Mỗi nhà ở riêng lẻ theo địa chỉ trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất chỉ được hưởng chính sách một lần trong thời gian Nghị quyết có hiệu lực.

Đối với hệ thống điện mặt trời mái nhà không lắp hệ thống lưu trữ điện, mức hỗ trợ được đề xuất là 1.000.000 đồng cho mỗi 1 kWp tổng công suất định mức của các tấm quang điện, nhưng tối đa không quá 3.000.000 đồng cho một hộ gia đình. Hệ thống điện mặt trời phải có tổng công suất từ 1 kWp trở lên.

Trường hợp hộ gia đình lắp đặt đồng bộ hệ thống lưu trữ điện, mức hỗ trợ được đề xuất thêm 1.000.000 đồng cho mỗi 1 kWh dung lượng lưu trữ, tối đa 3.000.000 đồng. Hệ thống lưu trữ điện phải có dung lượng tối thiểu 2 kWh và được lắp đặt đồng bộ với hệ thống điện mặt trời.

Như vậy, nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện, một hộ gia đình vừa lắp điện mặt trời mái nhà vừa lắp hệ thống lưu trữ điện có thể nhận tổng mức hỗ trợ tối đa 6.000.000 đồng.

Mức hỗ trợ thực tế được xác định căn cứ công suất và dung lượng ghi trong tài liệu kỹ thuật của thiết bị, đồng thời không vượt quá chi phí thực tế hợp pháp mà hộ gia đình đã thanh toán sau khi trừ các khoản hỗ trợ khác của Nhà nước cho cùng nội dung đầu tư, nếu có.

Để được hỗ trợ, hộ gia đình phải thực hiện thông báo phát triển nguồn điện hoặc có giấy chứng nhận đăng ký phát triển nguồn điện mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ theo quy định. Các hộ cũng phải cam kết khai thác, sử dụng hệ thống đúng mục đích trong thời gian tối thiểu 3 năm kể từ ngày nhận kinh phí hỗ trợ.

Bên cạnh đó, hộ gia đình phải chịu trách nhiệm về an toàn điện, an toàn chịu lực của công trình, phòng cháy, chữa cháy và quản lý thiết bị sau khi đưa vào sử dụng, đồng thời tuân thủ các quy định liên quan đến bảo vệ môi trường.

Dự thảo cũng quy định trường hợp người đứng đơn không đồng thời là chủ sở hữu nhà hoặc căn nhà thuộc sở hữu chung của nhiều người, hộ gia đình phải có văn bản ủy quyền hoặc thống nhất cử người đại diện thực hiện thủ tục đề nghị hỗ trợ.

Trong quá trình triển khai, UBND xã, phường có trách nhiệm hướng dẫn hộ gia đình về thiết kế, an toàn chịu lực của công trình và các yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy phù hợp với đặc điểm nhà ở. Đơn vị điện lực quản lý lưới điện tại khu vực có trách nhiệm hướng dẫn việc lắp đặt, đấu nối kỹ thuật nhằm bảo đảm an toàn điện.

Hồ sơ đề nghị hỗ trợ được tiếp nhận tại UBND cấp xã nơi lắp đặt hệ thống. Người dân có thể nộp hồ sơ trực tiếp, qua dịch vụ bưu chính hoặc trực tuyến. Chủ tịch UBND cấp xã được đề xuất là người có thẩm quyền phê duyệt và quyết định thu hồi kinh phí hỗ trợ trong những trường hợp vi phạm.

Tổng thời gian tiếp nhận, giải quyết hồ sơ và chuyển kinh phí hỗ trợ không quá 15 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Trong đó, thời hạn xem xét, phê duyệt không quá 10 ngày làm việc; thời gian chuyển kinh phí không quá 5 ngày làm việc kể từ ngày ban hành quyết định.

Dự thảo đồng thời quy định cơ chế thu hồi toàn bộ kinh phí hỗ trợ nếu hộ gia đình tự ý tháo dỡ hệ thống trước thời hạn cam kết 3 năm, sử dụng hồ sơ giả mạo để hưởng hỗ trợ, sử dụng hệ thống sai mục đích hoặc vi phạm quy định về an toàn đến mức phải thu hồi.

Theo Sở Công Thương Hà Nội, nhu cầu sử dụng điện của Thủ đô hiện chiếm khoảng 15% tổng nhu cầu điện cả nước và được dự báo tiếp tục tăng cao trong giai đoạn 2026-2030. Trong khi đó, Hà Nội gần như không có các nguồn điện lớn tại chỗ và vẫn phải phụ thuộc đáng kể vào nguồn điện truyền tải từ bên ngoài. Điều này đặt ra yêu cầu phát triển thêm các nguồn điện phân tán ngay tại nơi tiêu thụ.

Hà Nội được đánh giá có tiềm năng phát triển điện mặt trời mái nhà, với bức xạ mặt trời trung bình khoảng 1.329 kWh/m2/năm. Theo Sở Công Thương, hệ thống lưới điện của thành phố cũng có khả năng tiếp nhận và hấp thụ nguồn điện phân tán.

Việc khuyến khích các hộ gia đình và công sở phát triển điện mặt trời mái nhà được kỳ vọng góp phần bổ sung nguồn điện tại chỗ, giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia, giảm công suất phụ tải đỉnh và tiết kiệm chi phí sử dụng điện. Đặc biệt, việc kết hợp điện mặt trời mái nhà với hệ thống lưu trữ điện còn góp phần thúc đẩy sử dụng năng lượng sạch, giảm phát thải khí nhà kính và hỗ trợ mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.

Đề xuất hỗ trợ của Hà Nội được đưa ra trong bối cảnh cơ chế phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ vừa được nới theo Nghị định 243/2026. Từ ngày 26/6, lượng điện dư thừa được phép mua bán gồm sản lượng trực tiếp từ nguồn năng lượng mặt trời mái nhà và điện từ hệ thống lưu trữ điện được tích từ nguồn này. Lượng điện dư mua bán theo thỏa thuận giữa các bên, thông thường không vượt 50% sản lượng điện phát tại đầu ra của hệ thống, tăng so với mức 20% trước đó.

Đến hết năm 2030, tỷ lệ mua điện dư có thể cao hơn 50% nếu lưới điện tại khu vực đấu nối đủ khả năng tiếp nhận và bảo đảm an toàn hệ thống.

Cả nước hiện có hơn 130.800 hệ thống điện mặt trời mái nhà được lắp đặt, vận hành. Riêng điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ có 28.254 hệ thống, tổng công suất khoảng 1.614 MWp. Trong đó, gần như toàn bộ, với 27.967 hệ thống, không bán điện dư.

Tuy nhiên, cần lưu ý chính sách hỗ trợ tối đa 6.000.000 đồngnói trên hiện mới là đề xuất trong dự thảo nghị quyết đang được lấy ý kiến, chưa phải khoản hỗ trợ đã được áp dụng chính thức. Người dân cần chờ nghị quyết được ban hành và hướng dẫn triển khai cụ thể để biết chính xác thời điểm, hồ sơ và điều kiện nhận hỗ trợ.