Ngôi làng ‘nhiều mèo hơn người’ đón em bé đầu tiên sau gần 30 năm

Sự yên ắng ấy chỉ thực sự bị phá vỡ từ tháng 3, khi cả làng ăn mừng một sự kiện hiếm hoi: một em bé chào đời.

Lara Bussi Trabucco là đứa trẻ đầu tiên chào đời tại Pagliara dei Marsi sau gần 30 năm, nâng dân số ngôi làng lên khoảng 20 người. Lễ rửa tội của bé tại nhà thờ đối diện ngôi nhà gia đình được cả cộng đồng tham dự, bao gồm cả những “cư dân bốn chân”. Sự xuất hiện của một em bé trở nên hiếm đến mức Lara nhanh chóng trở thành “điểm tham quan” chính của làng.

“Mọi người kéo đến chỉ vì nghe nói về Lara, kể cả những người trước đó còn không biết Pagliara dei Marsi tồn tại”, mẹ bé, bà Cinzia Trabucco, chia sẻ. “Mới 9 tháng tuổi mà con bé đã nổi tiếng rồi”.

"Mùa đông nhân khẩu học" tại Italy

Sự ra đời của Lara vừa là tia hy vọng, vừa là lời nhắc nhở lạnh lùng về cuộc khủng hoảng nhân khẩu học ngày càng trầm trọng tại Italy.

Theo cơ quan thống kê quốc gia Istat, số trẻ sinh ra tại Italy năm 2024 giảm xuống mức thấp kỷ lục 369.944 ca, đánh dấu năm thứ 16 liên tiếp xu hướng đi xuống. Tỷ suất sinh cũng chạm đáy, với trung bình 1,18 con trên mỗi phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, thuộc nhóm thấp nhất Liên minh châu Âu.

Nguyên nhân của sự sụt giảm này rất đa dạng, từ việc làm bấp bênh, làn sóng người trẻ rời bỏ đất nước, thiếu hỗ trợ cho phụ nữ đi làm, cho tới tình trạng vô sinh nam gia tăng. Bên cạnh đó, ngày càng nhiều người đơn giản là lựa chọn không sinh con.

Dữ liệu sơ bộ 7 tháng đầu năm 2025 cho thấy xu hướng này còn tiếp diễn. Trong số 20 vùng hành chính của Italy, Abruzzo là nơi chịu tác động nặng nề nhất, với số ca sinh từ tháng 1 đến tháng 7 giảm 10,2% so với cùng kỳ năm 2024.

Pagliara dei Marsi tuy nhỏ bé nhưng phản ánh bức tranh chung của cả nước, nơi dân số đang già hóa nhanh chóng, trường học ngày càng trống vắng, tạo áp lực lớn lên ngân sách công và đặt ra thách thức kinh tế xã hội cho chính quyền ở mọi cấp.

“Ngôi làng đã chịu tình trạng suy giảm dân số nghiêm trọng trong thời gian dài, trầm trọng hơn bởi sự ra đi của nhiều người cao tuổi mà không có sự kế thừa thế hệ”, bà Giuseppina Perozzi, thị trưởng địa phương, cho biết. Sống cách nhà Lara chỉ vài căn, bà nói mình biết ơn Trabucco 42 tuổi và bạn đời Paolo Bussi 56 tuổi vì đã lập gia đình tại đây, và hy vọng câu chuyện của họ sẽ truyền cảm hứng cho những người khác.

Hoàn cảnh của họ khá hiếm. Bà Trabucco là giáo viên âm nhạc, sinh ra tại Frascati gần Rome, từng làm việc nhiều năm ở thủ đô trước khi chuyển về ngôi làng quê nội của ông mình. Bà mong muốn nuôi dạy con cái tránh xa sự hỗn loạn của đô thị. Bà gặp ông Bussi, một công nhân xây dựng địa phương, vài năm trước.

Sau khi Lara chào đời, cặp đôi nhận khoản “thưởng sinh con” 1.000 euro, khoản hỗ trợ một lần cho mỗi trẻ sinh hoặc được nhận nuôi từ tháng 1/2025, do chính phủ cánh hữu của Thủ tướng Giorgia Meloni triển khai trong nỗ lực đối phó cái gọi là “mùa đông nhân khẩu học”. Họ cũng nhận trợ cấp trẻ em khoảng 370 euro mỗi tháng.

Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất vẫn là cân bằng việc chăm con với công việc. Hệ thống hỗ trợ chăm sóc trẻ tại Italy từ lâu bị đánh giá là thiếu hụt nghiêm trọng, trong khi chính quyền hiện nay vẫn chưa thực hiện được cam kết mở rộng mạng lưới nhà trẻ. Nhiều phụ nữ buộc phải rời bỏ thị trường lao động khi mang thai và gặp khó khăn khi quay lại.

Nỗi lo về giáo dục và y tế vùng sâu

Gia đình cũng lo lắng cho tương lai học hành của Lara. Lần gần nhất Pagliara dei Marsi có giáo viên, ngôi nhà của thầy cô cũng đồng thời là trường học, đã cách đây nhiều thập kỷ. Hiện có trường mầm non và tiểu học tại Castellafiume gần đó, nhưng trước làn sóng đóng cửa trường học trên toàn quốc vì thiếu trẻ em, khả năng duy trì lâu dài vẫn là dấu hỏi.

Theo bà Trabucco, các ưu đãi tài chính là chưa đủ. “Toàn bộ hệ thống cần được cải tổ”, bà nói. “Chúng tôi đóng thuế cao nhưng điều đó không chuyển hóa thành chất lượng sống hay dịch vụ xã hội tốt”.

Cách Pagliara dei Marsi khoảng 1 giờ lái xe là Sulmona, một thành phố từng sầm uất nay đang vật lộn để giữ lại khoa sản của bệnh viện Annunziata. Năm 2024, khoa này chỉ đỡ đẻ 120 ca, thấp xa so với ngưỡng 500 ca mỗi năm để được duy trì ngân sách. Nếu bị đóng cửa, phụ nữ mang thai sẽ phải di chuyển tới L’Aquila, thủ phủ vùng, cách khoảng 1 giờ, làm gia tăng rủi ro trong các ca khẩn cấp.

“Khu vực này rộng lớn và đặc biệt vào mùa đông, điều kiện đi lại rất nguy hiểm”, bác sĩ sản khoa Gianluca Di Luigi cho biết, kể lại trường hợp một sản phụ bị mắc kẹt 8 giờ trong bão tuyết khi chuyển dạ. Khi tới được bệnh viện, các bác sĩ buộc phải mổ lấy thai khẩn cấp, để lại sang chấn tâm lý nặng nề cho người mẹ.

Những người đấu tranh giữ khoa sản cho rằng mốc 500 ca sinh mỗi năm, được đặt ra từ năm 2010, nay không còn thực tế. “Chúng tôi chưa từng đạt tới con số đó”, nữ hộ sinh Berta Gambina, người làm việc tại đây suốt 39 năm, nói. “Ngay cả thời kỳ tốt nhất cũng chỉ khoảng 380 ca. Nhưng tôi sẽ làm mọi cách để không bỏ rơi các sản phụ”.

Bà Ornella La Civita, nghị viên thành phố thuộc đảng Dân chủ trung tả, cho rằng hỗ trợ tài chính là cần thiết. “Nhưng làm sao có thể khuyến khích phụ nữ sinh con nếu không bảo đảm cho họ một nơi sinh nở an toàn”.

Theo bác sĩ Di Luigi, một chủ đề thường bị bỏ quên trong tranh luận về tỷ lệ sinh tại Italy là bảo tồn khả năng sinh sản, như trữ đông trứng. “Tư duy ý thức hệ lâu nay là rào cản”, ông nói. “Nếu thực sự muốn có trẻ sơ sinh, chúng ta cần thay đổi nhận thức, vừa tạo việc làm tử tế cho người trẻ, vừa giáo dục họ sớm về việc bảo vệ khả năng sinh sản”.

Theo Guardian