Một nền kinh tế hàng đầu châu Âu bất ngờ tăng trưởng âm, điều gì đang xảy ra?
Nền kinh tế Pháp bất ngờ suy giảm trong quý III, bước vào giai đoạn cuối năm với nền tảng tăng trưởng yếu ớt, trong bối cảnh nước này phải đối mặt với hàng loạt sức ép từ chi phí vay vốn tăng vọt, biểu tình đến những bất ổn về chính trị và ngân sách.
Theo số liệu do Cơ quan Thống kê Quốc gia Pháp (Insee) công bố, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) quý III của nước này giảm 0,1% so với quý trước, do đầu tư tiếp tục đi xuống và xuất khẩu sụt giảm.
Kết quả đáng thất vọng này là tín hiệu đáng lo ngại đối với nền kinh tế lớn thứ hai khu vực đồng euro (Eurozone), đặc biệt trong ngày Đức, Italy và Tây Ban Nha đều được dự báo công bố mức tăng trưởng dương. GDP của toàn bộ khu vực gồm 21 quốc gia sử dụng đồng euro dự kiến tăng 0,2%.
Nếu đúng như dự báo, kết quả này sẽ cho thấy khả năng chống chịu tương đối vững vàng của kinh tế châu Âu, không chỉ trước tác động lạm phát từ cuộc chiến tại Iran mà còn trước những đợt nắng nóng và hạn hán kéo dài trong phần lớn mùa hè.
Tuy nhiên, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) vẫn nhận thấy những rủi ro theo chiều hướng tiêu cực đối với triển vọng kinh tế. Sau khi quyết định giữ nguyên lãi suất trong tuần này, ECB vẫn có thể nâng lãi suất lần thứ ba vào tháng 12.
Số liệu riêng biệt của Pháp cho thấy chi phí năng lượng tăng cao đã đẩy lạm phát tháng 10 lên 3,8%, mức cao nhất trong gần ba năm. Con số này vượt dự báo 3,6% của các nhà phân tích.
Đà tăng mạnh của lợi suất trái phiếu toàn cầu cũng đang trở thành một vấn đề đau đầu khác đối với Pháp. Tình hình tài khóa và chính trị thiếu ổn định khiến nước này trở thành tâm điểm lo ngại của khu vực.
Trước đó, Pháp đã là nền kinh tế tăng trưởng yếu nhất Eurozone và chỉ vừa đủ tránh rơi vào suy thoái trong nửa đầu năm, khi nhu cầu trong nước ảm đạm, đầu tư suy giảm và thời tiết nắng nóng gây thiệt hại cho ngành nông nghiệp.
Triển vọng trong ngắn hạn cũng không mang lại nhiều tín hiệu tích cực.
Chính phủ của Thủ tướng Sebastien Lecornu đang bước vào một cuộc đối đầu mới tại Quốc hội liên quan đến các biện pháp thắt lưng buộc bụng. Cuộc tranh cãi diễn ra trong bối cảnh nước Pháp chìm trong những biến động xã hội và chính trị trước thềm cuộc bầu cử Tổng thống vào năm tới, khi phe cực hữu đang dẫn đầu các cuộc thăm dò dư luận.
“Trong năm 2026, nền kinh tế Pháp gần như đình trệ do sự hội tụ chưa từng có của các cú sốc từ bên ngoài lẫn trong nước”, Bộ trưởng Tài chính Roland Lescure phát biểu trên Franceinfo hôm thứ Sáu (30/10).
“Nền kinh tế cần phải phục hồi. Chúng ta cần khôi phục niềm tin và để làm được điều đó, việc thông qua ngân sách là điều thiết yếu, bởi đây chính là yếu tố giúp chúng ta hạ lãi suất”, ông nhấn mạnh.
Các quan chức Insee cho biết nền kinh tế Pháp cần tăng trưởng 0,9% trong quý IV mới có thể đạt mục tiêu tăng trưởng cả năm 0,5% mà Chính phủ đề ra.
Trong khi đó, để đạt được mức tăng trưởng 0,4% theo dự báo riêng của Insee cho năm 2026, GDP quý IV phải tăng 0,5%.
Làn sóng biểu tình phản đối tình trạng thiếu kinh phí dành cho giáo dục và chi phí sinh hoạt leo thang đã bùng phát thành bạo lực đường phố vào ngày 17/10, kéo theo các vụ cướp phá trên diện rộng và hàng nghìn người bị bắt giữ.
Các cuộc khảo sát cho thấy doanh nghiệp Pháp đang có xu hướng trì hoãn các quyết định kinh doanh để chờ tình hình rõ ràng hơn. Trong khi đó, chỉ số niềm tin người tiêu dùng đã giảm xuống mức thấp nhất trong 13 năm.
Sự suy yếu của nền kinh tế Pháp sẽ càng khiến nỗ lực kiểm soát thâm hụt ngân sách trở nên khó khăn hơn. Chính phủ nước này đã từ bỏ mục tiêu thu hẹp nhẹ mức thâm hụt ngân sách trong năm nay, sau khi hạ dự báo tăng trưởng GDP xuống còn 0,5%.
Theo số liệu của Insee, nếu kinh tế Pháp không tăng trưởng trong quý IV, GDP cả năm 2026 sẽ chỉ tăng 0,2%.
Báo cáo công bố hôm thứ Sáu cho thấy chi tiêu hộ gia đình đã phục hồi nhẹ trong quý III, tăng 0,2%. Tuy nhiên, đầu tư tiếp tục suy giảm, trong khi xuất khẩu giảm tới 1,7%, khiến thương mại đóng góp âm 0,6 điểm phần trăm vào tăng trưởng GDP.
Đáng chú ý, đầu tư của doanh nghiệp đã giảm trong tất cả các quý kể từ đầu năm đến nay.
Một chỉ số riêng về chi tiêu tiêu dùng hằng tháng cũng cho thấy nhu cầu trong nước tiếp tục suy yếu. Cụ thể, chi tiêu tiêu dùng trong tháng 9 bất ngờ giảm 0,5%, tương đương mức giảm ghi nhận trong tháng 8, trái ngược với dự báo tăng 0,1% của các nhà kinh tế.
