PGS.TS Đàm Hoàng Phúc: Taxi bay có thể xuất hiện ở Hà Nội sau 3 năm nữa, nếu thị trường bùng nổ

Taxi bay có thể thương mại hóa sau 3 năm nếu thị trường bùng nổ

Tại talkshow “Đưa taxi bay vào Hà Nội có khả thi để giảm ùn tắc?” do VTC News tổ chức, PGS.TS Đàm Hoàng Phúc, Giám đốc Chương trình đào tạo Kỹ thuật Ô tô, Khoa Cơ khí Động lực, Đại học Bách khoa Hà Nội, cho rằng taxi bay có cơ hội phát triển tại Việt Nam, nhưng không thể xác định thời điểm thương mại hóa chỉ bằng một mốc 3 năm, 5 năm hay 10 năm.

“Thị trường có nhu cầu không mới là điều quan trọng”, ông nhấn mạnh.

Theo chuyên gia, khi thị trường xuất hiện nhu cầu đủ lớn, nhà đầu tư sẽ có động lực rót vốn phát triển công nghệ, xây dựng hạ tầng; cơ quan quản lý cũng có cơ sở thúc đẩy các hành lang pháp lý cần thiết. Khi đó, quá trình đưa taxi bay vào vận hành có thể diễn ra nhanh hơn dự kiến.

“Nếu thị trường bùng nổ lên thì 3 năm nữa là chúng ta sẽ có”, ông nói, đồng thời lưu ý quá trình phát triển có thể bắt đầu từ những ứng dụng nhỏ như giao hàng bằng thiết bị bay không người lái, sau đó mở rộng dần. Đây không phải cam kết rằng dịch vụ taxi bay chở khách sẽ được mở bán tại Hà Nội sau 3 năm.

Hiện Hà Nội đang nghiên cứu đề xuất thử nghiệm có kiểm soát phương tiện bay điện cất, hạ cánh thẳng đứng EH216-S của EHang tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc. Việc thử nghiệm nhằm đánh giá khả năng ứng dụng công nghệ, đồng thời làm rõ các yêu cầu về an toàn, hành lang bay, quản lý dữ liệu và phối hợp giữa các đơn vị.

Từ thử nghiệm một phương tiện đến vận hành dịch vụ thương mại là khoảng cách đáng kể. Một chiếc máy bay có thể cất, hạ cánh chưa đồng nghĩa thành phố đã có đủ điều kiện để tổ chức mạng lưới taxi bay phục vụ hành khách thường xuyên.

Chưa thể trở thành phương tiện đại chúng

Theo PGS.TS Đàm Hoàng Phúc, ở giai đoạn hiện nay, giá thành taxi bay còn cao, chưa phù hợp để triển khai đại trà. Những ứng dụng có khả năng được ưu tiên trước là vận chuyển hàng hóa, hỗ trợ cứu hộ, cứu nạn, vận chuyển vật tư y tế hoặc phục vụ các nhu cầu đặc biệt cần rút ngắn thời gian di chuyển.

Ông cho rằng taxi bay có thể góp phần giảm áp lực giao thông đường bộ, nhưng không nên hiểu đây là phương tiện giúp người dân bay qua một đoạn đường đang ùn tắc.

Tác động giảm ùn tắc, nếu có, sẽ đến từ việc chuyển một phần hoạt động vận chuyển hàng hóa và những nhu cầu phù hợp lên không gian trên cao, qua đó giảm số phương tiện tham gia giao thông dưới mặt đất. Taxi bay có thể tạo thêm một lớp hạ tầng vận tải mới, nhưng không thể thay thế toàn bộ các giải pháp giao thông đô thị.

Với dịch vụ chở khách, bài toán còn nằm ở giá vé, nhu cầu thực tế và khả năng tổ chức vận hành. Nếu chi phí quá cao, taxi bay khó trở thành lựa chọn thường xuyên của số đông, dù công nghệ đã có thể hoạt động.

Ba bài toán lớn trước khi taxi bay cất cánh

Để taxi bay vận hành an toàn tại Việt Nam, chuyên gia cho rằng cần tiếp tục giải quyết những giới hạn công nghệ, xây dựng hệ thống quản lý phù hợp và đầu tư hạ tầng đồng bộ.

Thứ nhất là bài toán pin và khối lượng. Phương tiện bay cần dự trữ đủ năng lượng để duy trì chuyến bay an toàn. Tuy nhiên, tăng dung lượng pin cũng làm tăng trọng lượng phương tiện, ảnh hưởng đến hiệu quả vận hành. Công nghệ pin cần đạt khả năng tích trữ năng lượng lớn trong khi vẫn bảo đảm trọng lượng phù hợp.

Thứ hai là hệ thống điều khiển và an toàn. Taxi bay phải có khả năng phòng tránh va chạm, duy trì hoạt động ổn định và thích nghi với các điều kiện môi trường. Tại những đô thị có nhiều nhà cao tầng, luồng gió giữa các tòa nhà có thể gây ảnh hưởng đến đặc tính bay. Thời tiết nhiệt đới, gió bão và độ ẩm cũng là những yếu tố cần được tính đến.

Thứ ba là động cơ công suất lớn nhưng phải gọn nhẹ. Theo ông Phúc, đây tiếp tục là một thách thức kỹ thuật để nâng cao hiệu suất của phương tiện.

Ngoài công nghệ, Hà Nội còn cần quy hoạch không gian bay, bố trí bãi cất hạ cánh, trạm sạc và hệ thống điều hành, kiểm soát hoạt động. Những yêu cầu về an ninh, an toàn hàng không, phòng cháy chữa cháy và tiếng ồn cũng phải được xem xét trong tổng thể quy hoạch đô thị, thay vì chỉ đánh giá riêng chiếc máy bay.

“Chúng ta phải có đầy đủ ba tầng quy hoạch. Quy hoạch tầng hầm, mặt đất và trên không”, ông Phúc nói.

Theo chuyên gia, Việt Nam có thể tiếp nhận công nghệ từ nước ngoài để thử nghiệm, nhưng cần đồng thời xây dựng năng lực vận hành trong nước, thích nghi công nghệ với điều kiện thực tế và từng bước nội địa hóa. Ông nhấn mạnh không thể phụ thuộc vào việc thuê đơn vị nước ngoài vận hành thay mình.

Không cần đi nhanh bằng mọi giá

Theo PGS.TS Đàm Hoàng Phúc, Việt Nam đang ở những bước khởi động đầu tiên với taxi bay. Vì vậy, mục tiêu trước mắt không nên chỉ là rút ngắn thời gian đưa phương tiện vào sử dụng, mà phải xây dựng được cơ chế thử nghiệm, tiêu chuẩn an toàn và năng lực quản lý phù hợp.

“Không cần đi nhanh, chúng ta cần đi an toàn”, ông nhấn mạnh.

Điều đó cũng có nghĩa thời điểm người dân có thể đặt chuyến taxi bay tại Hà Nội hiện chưa thể xác định chắc chắn từ kế hoạch thử nghiệm. Dịch vụ chỉ có thể tiến tới thương mại hóa khi nhu cầu thị trường đủ rõ, nhà đầu tư sẵn sàng tham gia, hạ tầng được chuẩn bị và các điều kiện pháp lý, kỹ thuật đáp ứng yêu cầu.

Taxi bay vì thế không chỉ là câu chuyện đưa một phương tiện mới lên bầu trời. Thách thức lớn hơn là xây dựng được cả hệ sinh thái để phương tiện có thể vận hành an toàn, hiệu quả và phù hợp với nhu cầu thực tế của đô thị.