Nguyên nhân dẫn đến gian lận thi tại điểm thi trường THPT chuyên Tuyên Quang

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa công bố báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ năm học 2025-2026 và nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm năm học 2026-2027, trong đó chỉ rõ nguyên nhân dẫn đến các vụ vi phạm quy chế thi nghiêm trọng tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang (tỉnh Tuyên Quang) và Trường THPT Lê Trực (tỉnh Quảng Trị) trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.

Theo Bộ GD&ĐT, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 được tổ chức đúng kế hoạch. Kết quả thi được công bố vào ngày 1/7, sớm hơn khoảng 3 tuần so với các năm trước. Đề thi được đánh giá có độ phân hóa phù hợp, đáp ứng mục tiêu xét công nhận tốt nghiệp và làm căn cứ tuyển sinh vào các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp. Tỷ lệ tốt nghiệp của các địa phương cơ bản ổn định so với năm 2025.

Tuy nhiên, báo cáo cho biết trong kỳ thi vẫn xuất hiện một số trường hợp sử dụng thiết bị công nghệ cao để gian lận và chỉ bị phát hiện sau khi kết thúc kỳ thi thông qua tố cáo của thí sinh khác. Bên cạnh đó, 2 điểm thi tại Trường THPT chuyên Tuyên Quang và Trường THPT Lê Trực xảy ra vi phạm pháp luật, quy chế thi ở mức nghiêm trọng.

Lý giải nguyên nhân, Bộ GD&ĐT cho rằng sự phát triển nhanh của công nghệ đặt ra nhiều thách thức đối với công tác tổ chức thi, trong khi nghiệp vụ phòng, chống gian lận chưa được cập nhật thường xuyên, các thiết bị phát hiện gian lận chưa được trang bị đồng bộ và một bộ phận cán bộ coi thi còn thiếu kinh nghiệm.

Đáng chú ý, Bộ GD&ĐT xác định nguyên nhân trực tiếp của các sai phạm tại một số điểm thi xuất phát từ việc người thực hiện "cố tình vi phạm quy chế, không thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ".

Theo Bộ GD&ĐT, bệnh thành tích cùng tâm lý coi trọng điểm số vẫn tạo áp lực đối với người học và cơ sở giáo dục. Việc để xảy ra vi phạm nghiêm trọng tại các điểm thi ở Tuyên Quang và Quảng Trị phản ánh công tác quản trị rủi ro, kiểm soát trách nhiệm cá nhân cũng như các biện pháp phòng ngừa gian lận bằng công nghệ cao còn tồn tại những khoảng trống, ảnh hưởng đến kỷ cương và uy tín của ngành giáo dục.

Để khắc phục những tồn tại này, Bộ GD&ĐT xác định một trong những nhiệm vụ trọng tâm của năm học 2026-2027 là tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2027 theo hướng an toàn, nghiêm túc, khách quan, công bằng và đúng quy chế; đồng thời nâng cao trách nhiệm của địa phương, hội đồng thi và người đứng đầu trong toàn bộ quá trình tổ chức kỳ thi.

Bộ cũng sẽ chủ động triển khai các giải pháp phòng, chống gian lận bằng thiết bị công nghệ cao và trí tuệ nhân tạo (AI), tăng cường phối hợp giữa ngành giáo dục với lực lượng công an cùng các cơ quan thông tin, truyền thông nhằm bảo đảm an ninh, an toàn, bảo mật đề thi và dữ liệu thi.

Song song với đó, Bộ GD&ĐT tiếp tục chuẩn bị các điều kiện về thể chế, hạ tầng kỹ thuật, ngân hàng câu hỏi, phần mềm và nguồn nhân lực để từng bước triển khai thi, kiểm tra, đánh giá trên máy tính tại những địa phương và cơ sở giáo dục đáp ứng đủ điều kiện từ năm 2027. Việc chuyển đổi phương thức thi sẽ được thực hiện theo lộ trình phù hợp nhằm bảo đảm sự công bằng giữa các vùng, miền.

Ngoài ra, Bộ GD&ĐT cho biết sẽ đẩy mạnh phân tích, khai thác dữ liệu kết quả thi và kết quả đánh giá diện rộng để điều chỉnh phương pháp dạy học, hỗ trợ học sinh, hoàn thiện chính sách giáo dục. Cùng với đó là giải pháp khắc phục bệnh thành tích trong công nhận trường đạt chuẩn quốc gia, bảo đảm việc đánh giá phản ánh đúng chất lượng thực tế và duy trì bền vững các tiêu chí sau khi được công nhận.