Nhà khoa học từng nhận 4,7 triệu USD tài trợ rời Mỹ chọn về nước cống hiến, gia nhập đại học top đầu Trung Quốc
Một nhà khoa học cấp cao của Đại học Johns Hopkins, người từng gây chú ý với nghiên cứu cho thấy một đợt nhiễm trùng đường ruột ngắn ngày có thể làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng, đã chuyển về Trung Quốc làm việc toàn thời gian.
Theo hồ sơ mới trên website Đại học Chiết Giang, giáo sư Wan Fengyi, trước đây công tác tại Trường Y tế Công cộng Bloomberg thuộc Johns Hopkins, đã gia nhập trường này trong tháng 10 và giữ vị trí giáo sư chủ nhiệm.
Ông hiện làm việc tại một phòng thí nghiệm quốc gia thuộc Bệnh viện liên kết số 2 của Đại học Chiết Giang ở Hàng Châu, nơi tập trung phát triển các thiết bị y tế đặt trong mạch máu.
Wan là một trong ít nhất 5 nhà khoa học cấp cao từ các cơ sở nghiên cứu hàng đầu của Mỹ chuyển sang làm việc toàn thời gian tại Đại học Chiết Giang trong năm nay.
Trong số những người mới gia nhập Đại học Chiết Giang có Qian Jiang, chuyên gia nhãn khoa từ Johns Hopkins, được công bố trong tháng này.
Trước đó, nhà toán học Lin Fanghua của Đại học New York, đồng thời là thành viên Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Mỹ, gia nhập trường vào tháng 9.
Cùng tháng, Mei Jianguo, cựu lãnh đạo khoa hóa học tại Đại học Purdue, cũng chuyển tới đây làm việc. Hồi tháng 5, Ge Kai, một nhà khoa học cấp cao tại Viện Y tế Quốc gia Mỹ, nhận vị trí tại một bệnh viện trực thuộc Đại học Chiết Giang.
Nghiên cứu gây chú ý về ung thư đại trực tràng
Tại Johns Hopkins, Wan tập trung nghiên cứu mối tương tác giữa vi khuẩn, hệ miễn dịch và hàng nghìn tỷ vi sinh vật sống trong đường ruột, cùng cách những yếu tố này có thể duy trì sức khỏe hoặc dẫn tới viêm và ung thư.
Năm 2022, nhóm của ông công bố trên tạp chí Cancer Discovery một nghiên cứu cho thấy ngay cả một đợt nhiễm khuẩn đường ruột ngắn ở chuột cũng có thể khiến nguy cơ phát triển ung thư đại trực tràng tăng lên.
Theo nhóm nghiên cứu, vi khuẩn tạo ra độc tố làm tổn thương ADN của các tế bào lót đường ruột.
Hiện chưa rõ cơ chế tương tự có xảy ra ở người hay không, nhưng công trình này giúp Wan nhận giải Shikani/El-Hibri Prize for Discovery and Innovation của Trường Y tế Công cộng Bloomberg vào năm sau.
Năm 2024, nhóm của Wan tiếp tục công bố một nghiên cứu trên tạp chí Cell về vai trò của protein trong sữa mẹ.
Kết quả cho thấy một số protein có thể ảnh hưởng tới loại vi khuẩn định cư trong đường ruột trẻ sơ sinh và giúp chuột con chống lại một dạng nhiễm trùng nguy hiểm.
Trong các thử nghiệm phòng thí nghiệm, nhóm cũng phát hiện những protein tương tự có trong sữa mẹ ở người.
Khi đó, Wan nhận định kết quả này mở rộng đáng kể hiểu biết về các cơ chế bảo vệ tự nhiên của sữa mẹ.
Hơn một thập kỷ tại Mỹ, nhận hàng triệu USD tài trợ nghiên cứu
Wan tốt nghiệp Đại học Vũ Hán năm 1999 và nhận bằng tiến sĩ vật lý sinh học tại Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc năm 2003, theo hồ sơ LinkedIn của ông.
Sau đó, ông có 6 năm nghiên cứu tại Viện Dị ứng và Bệnh truyền nhiễm Quốc gia Mỹ trước khi thành lập phòng thí nghiệm riêng tại Johns Hopkins.
Tại đây, ông thăng tiến từ trợ lý giáo sư lên giáo sư chính thức.
Theo cơ sở dữ liệu tài trợ của Viện Y tế Quốc gia Mỹ, phòng thí nghiệm của Wan tại Trường Y tế Công cộng Bloomberg đã nhận hơn 4,7 triệu USD tài trợ trong giai đoạn 2011-2025.
Khoản tài trợ gần đây nhất đến từ Viện Ung thư Quốc gia Mỹ, tập trung tìm kiếm các loại thuốc điều trị ung thư có thể gây ít tác dụng phụ hơn.
Việc Wan chuyển về Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh ngày càng nhiều nhà khoa học gốc Trung Quốc hoặc từng làm việc lâu năm tại Mỹ chọn trở lại các trường đại học lớn trong nước, nơi đang tăng đầu tư mạnh cho nghiên cứu y sinh và công nghệ cao.
