Nhập siêu gần 22 tỷ USD, cao chưa từng thấy: 3 nhóm hàng đang kéo cán cân thương mại đi xuống

Nhập khẩu tăng mạnh, nhập siêu gần 22 tỷ USD

Theo số liệu sơ bộ mới nhất của Cục Hải quan, trong nửa đầu tháng 8, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 52,33 tỷ USD, giảm 9,5% so với nửa cuối tháng 7.

Trong đó, xuất khẩu đạt 25,41 tỷ USD, giảm 12,6%. Lũy kế đến hết ngày 15/8, kim ngạch xuất khẩu đạt 345,4 tỷ USD, tăng 22,2% so với cùng kỳ năm 2025.

Ở chiều ngược lại, nhập khẩu trong nửa đầu tháng 8 đạt 26,91 tỷ USD, giảm 6,4% so với kỳ trước. Tính chung từ đầu năm đến ngày 15/8, kim ngạch nhập khẩu đạt 367,3 tỷ USD, tăng tới 34,7% so với cùng kỳ.

Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam sau 8,5 tháng đạt 712,72 tỷ USD, tăng 28,3%.

Đáng chú ý, riêng nửa đầu tháng 8, cán cân thương mại tiếp tục thâm hụt 1,5 tỷ USD, qua đó đưa mức nhập siêu lũy kế lên 21,88 tỷ USD.

Trước đó, nửa cuối tháng 7 là kỳ duy nhất kể từ đầu năm Việt Nam ghi nhận xuất siêu, với mức thặng dư 340 triệu USD.

Điện tử, đầu tư công kéo nhập khẩu tăng

Theo báo cáo vĩ mô tháng 7 của Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), nếu loại trừ nhóm điện tử, máy tính và linh kiện, trong 7 tháng đầu năm Việt Nam vẫn xuất siêu hơn 30 tỷ USD. Cụ thể, xuất khẩu đạt 234,36 tỷ USD, trong khi nhập khẩu ở mức 204,25 tỷ USD.

Điều này cho thấy nhóm điện tử, máy tính và linh kiện đang là yếu tố lớn kéo cán cân thương mại chuyển sang nhập siêu. Tuy nhiên, phần lớn hàng hóa nhập khẩu thuộc nhóm này phục vụ sản xuất, xuất khẩu và nhu cầu của thị trường thế giới thay vì tiêu dùng trong nước.

VDSC cho rằng các doanh nghiệp FDI có thể đang tăng nhập khẩu để dự trữ linh kiện, nguyên vật liệu trong bối cảnh giá RAM, chip trên thị trường thế giới có xu hướng tăng. Bên cạnh đó, những bất định từ thương mại toàn cầu cũng khiến doanh nghiệp chủ động tích trữ nguyên liệu để tránh nguy cơ gián đoạn sản xuất.

Bà Đỗ Thị Thúy Hương, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp điện tử Việt Nam, cho rằng việc nhập khẩu linh kiện, tư liệu sản xuất, máy móc và thiết bị tăng mạnh còn liên quan đến chu kỳ sản xuất cuối năm.

Theo bà, các doanh nghiệp đang bước vào giai đoạn tăng tốc sản xuất trong tháng 9 và 10 để chuẩn bị hàng cho tháng 11 và 12, thời điểm nhu cầu tại Mỹ và châu Âu thường tăng cao.

Ngoài ra, cơn sốt AI trên toàn cầu cũng đang đẩy nhu cầu và giá chip tăng, gây thiếu hụt một số loại chip phục vụ các thiết bị điện tử thông thường.

Làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng theo mô hình “Trung Quốc + 1” vào Việt Nam cũng góp phần làm tăng nhập khẩu máy móc, thiết bị và công nghệ.

Áp lực từ các dự án đầu tư công

Ở khu vực trong nước, nhu cầu nhập khẩu còn được thúc đẩy bởi các dự án đầu tư công quy mô lớn.

PGS.TS Phạm Thế Anh, Trưởng khoa Kinh tế học, Đại học Kinh tế Quốc dân, cho rằng doanh nghiệp FDI thường có xu hướng xuất siêu, trong khi khu vực doanh nghiệp trong nước thường nhập siêu.

Điểm đáng chú ý trong năm nay là mức thâm hụt thương mại của khu vực trong nước có xu hướng mở rộng do nhu cầu nhập khẩu máy móc, nguyên vật liệu phục vụ các đại dự án và đầu tư công tăng mạnh.

Theo ông, càng về cuối năm, khi giải ngân đầu tư công và triển khai các dự án trọng điểm được đẩy mạnh, nhập khẩu của khu vực doanh nghiệp trong nước có thể tiếp tục tăng.

VDSC cho rằng để cải thiện cán cân thương mại và giảm tình trạng nhập siêu, Việt Nam cần những giải pháp mang tính căn cơ, trong đó tiếp tục đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và nâng cao chất lượng hàng hóa tại các thị trường trọng điểm như Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc và ASEAN.

Bên cạnh đó, việc tăng cường liên kết, chuyển giao công nghệ giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước sẽ giúp nâng cao năng lực sản xuất nội địa. Khi đó, dù khu vực FDI tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn trong kim ngạch xuất khẩu, giá trị tạo ra trong nước vẫn có thể được cải thiện đáng kể.