Nhiều quốc gia đồng loạt khuyến cáo người dân tích trữ đồ sinh tồn, gồm những vật dụng gì?

Chính phủ Thái Lan ngày 2/11 khuyến cáo người dân chuẩn bị túi khẩn cấp, trong đó có các vật dụng thiết yếu đủ phục vụ nhu cầu sinh hoạt và sinh tồn trong 72 giờ, nhằm chủ động ứng phó với thiên tai hoặc những tình huống khẩn cấp.

Tổng cục trưởng Cục Phòng chống và Giảm nhẹ thiên tai Thái Lan (DDPM) Nirat Pongsitthaworn cho biết, khuyến cáo này thuộc chiến dịch dài hạn nhằm giảm thiểu rủi ro thiên tai, đồng thời nâng cao ý thức chủ động chuẩn bị của người dân. Theo ông, đây không phải động thái nhằm tạo tâm lý hoang mang trong cộng đồng.

Thái Lan không phải quốc gia duy nhất gần đây đưa ra khuyến nghị về việc dự trữ thực phẩm, nước uống và các nhu yếu phẩm thiết yếu đủ dùng trong khoảng 3-7 ngày. Nhiều chính phủ trên thế giới cũng đang tăng cường các chương trình chuẩn bị ứng phó với tình huống khẩn cấp.

Tại Anh, ngày 22/10, chính phủ phát động chiến dịch mang tên "Be Ready" (Hãy sẵn sàng), khuyến khích các hộ gia đình dự trữ thực phẩm, nước đóng chai và những vật dụng cần thiết để có thể tự xoay xở trong ít nhất 3 ngày.

Đây là một phần trong sáng kiến kéo dài 3 năm, hướng tới nâng cao khả năng chuẩn bị của cộng đồng trước những tình huống khẩn cấp có thể làm gián đoạn các dịch vụ thiết yếu, chẳng hạn thời tiết cực đoan hoặc những mối đe dọa đối với cơ sở hạ tầng trọng yếu.

Chính phủ Anh cho biết, kết quả một nghiên cứu cho thấy chỉ 13% người được khảo sát cảm thấy bản thân đã "chuẩn bị sẵn sàng cho tình huống khẩn cấp".

Trong khi đó, Nhật Bản từ lâu đã khuyến nghị các hộ gia đình duy trì nguồn dự trữ khẩn cấp đủ dùng trong ít nhất 3 ngày, tốt nhất là một tuần. Ngày 2/11, chính quyền nước này tiếp tục kêu gọi người dân tích trữ thực phẩm, nước uống và nhu yếu phẩm trước nguy cơ xảy ra những thảm họa thiên nhiên quy mô lớn.

Động thái này nhằm nâng cao khả năng ứng phó với các trận động đất mạnh và những thảm họa có thể phá hủy đường sá, mạng lưới giao thông cùng các công trình hạ tầng thiết yếu. Trong những tình huống như vậy, hoạt động cứu trợ của chính phủ có thể bị đình trệ hoặc không thể tiếp cận người dân ngay lập tức.

Mỹ cũng duy trì các chương trình nâng cao nhận thức về chuẩn bị ứng phó khẩn cấp trong nhiều năm thông qua sáng kiến Ready.gov của Cơ quan Quản lý Tình trạng Khẩn cấp Liên bang (FEMA).

Theo khuyến nghị của chương trình, người dân nên dự trữ thực phẩm, nước uống, thuốc men và các vật dụng thiết yếu đủ dùng trong ít nhất 3 ngày, đồng thời xây dựng kế hoạch ứng phó khẩn cấp cho từng hộ gia đình.

Tại Bắc Âu, Thụy Điển khuyến nghị mỗi gia đình chuẩn bị đủ nhu yếu phẩm để có thể tự duy trì cuộc sống trong ít nhất 7 ngày. Cuốn cẩm nang "Trong trường hợp xảy ra khủng hoảng hoặc chiến tranh", được cập nhật năm 2024, hướng dẫn người dân cách ứng phó với nhiều tình huống, từ xung đột vũ trang, mất điện, thời tiết khắc nghiệt đến tấn công mạng và các sự cố khẩn cấp khác.

Tương tự, Phần Lan khuyến nghị người dân chủ động chuẩn bị và dự trữ các vật dụng thiết yếu đủ dùng trong khoảng 72 giờ, nhằm duy trì khả năng tự túc trước khi nhận được sự hỗ trợ từ bên ngoài.

Vì sao các nước khuyến nghị người dân dự trữ nhu yếu phẩm?

Chính quyền các nước nhấn mạnh, những khuyến cáo trên là biện pháp chuẩn bị ứng phó với thảm họa, không đồng nghĩa với cảnh báo về nguy cơ xung đột sắp xảy ra. Mục tiêu là giúp người dân có thể tự đảm bảo những nhu cầu cơ bản khi xảy ra các sự cố như thời tiết cực đoan, động đất hoặc gián đoạn hoạt động của hệ thống hạ tầng.

Dù cách thức triển khai và thời gian dự trữ được khuyến nghị có sự khác biệt, các quốc gia đều hướng tới một nguyên tắc chung: Khi xảy ra tình huống khẩn cấp nghiêm trọng, cơ quan chức năng có thể không đủ khả năng tiếp cận và hỗ trợ ngay lập tức mọi hộ gia đình. Vì vậy, năng lực tự túc trong những ngày đầu trở thành yếu tố quan trọng của công tác ứng phó thảm họa.

Việc chú trọng chuẩn bị trước khi thiên tai xảy ra cũng phù hợp với Khung hành động Sendai về giảm thiểu rủi ro thiên tai giai đoạn 2015-2030, được thông qua dưới sự bảo trợ của Liên Hợp Quốc (LHQ).

Văn kiện này xác định 4 ưu tiên trọng tâm gồm: hiểu rõ rủi ro thiên tai; tăng cường quản trị rủi ro thiên tai; đầu tư vào khả năng chống chịu; nâng cao năng lực chuẩn bị để ứng phó khẩn cấp và phục hồi hiệu quả.

Theo định hướng của Khung hành động Sendai, các chính phủ cần chủ động giảm thiểu rủi ro và những tổn thất tiềm tàng trước khi thiên tai xảy ra, thay vì chỉ tập trung vào hoạt động cứu trợ và tái thiết sau thảm họa.

Lợi ích kinh tế từ việc chuẩn bị trước cũng được đánh giá rất đáng kể. Theo Báo cáo Đánh giá Toàn cầu năm 2025 của Văn phòng LHQ về Giảm thiểu Rủi ro Thiên tai (UNDRR), mỗi USD đầu tư vào khả năng chống chịu thiên tai có thể giúp giảm tới 15 USD thiệt hại trong tương lai.

Báo cáo ước tính tổng chi phí toàn cầu do thiên tai gây ra có thể vượt 2.300 tỷ USD mỗi năm nếu tính cả những tác động kinh tế gián tiếp, tổn thất dây chuyền và thiệt hại về môi trường.

Báo Nation của Thái Lan nhận định, những con số này cho thấy tầm quan trọng của việc chuẩn bị ứng phó thiên tai không chỉ đối với an toàn cộng đồng và chất lượng cuộc sống, mà còn liên quan trực tiếp đến ngân sách quốc gia và sự ổn định kinh tế dài hạn.

Do đó, việc ngày càng nhiều quốc gia chú trọng nâng cao năng lực chuẩn bị ứng phó khẩn cấp là xu hướng dễ hiểu, thay vì một động thái cần khiến người dân lo ngại.