Nút giao thông 4 tầng đầu tiên của Hà Nội: Metro 13km, vành đai 8,9km và hầm chui 1km hội tụ

Nút giao Khuất Duy Tiến - Nguyễn Trãi - Nguyễn Xiển - Vành đai 3 là tổ hợp giao thông đặc biệt của Hà Nội khi các phương thức vận tải được tổ chức trên 4 tầng ở những cao độ khác nhau, từ đường sắt đô thị trên cao, đường vành đai 3 đến đường bộ mặt đất và hầm chui.

Điểm giao thông này hình thành trên trục Nguyễn Trãi - Khuất Duy Tiến, một trong những hành lang giao thông quan trọng kết nối khu vực trung tâm với phía Tây và Tây Nam Hà Nội. Bốn tầng giao thông tại đây gồm tuyến đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông ở trên cùng, đường vành đai 3 trên cao, đường bộ mặt đất và hầm chui Thanh Xuân ở tầng thấp nhất.

Ở tầng cao nhất là tuyến đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông. Dự án được phê duyệt từ năm 2008, dài 13km, hoàn toàn đi trên cao với 12 ga, tốc độ tối đa 80km/h. Công trình có tổng mức đầu tư ban đầu khoảng 8.769 tỷ đồng, sau đó được điều chỉnh lên khoảng 18.000 tỷ đồng.

Sau nhiều lần điều chỉnh tiến độ, tuyến đường sắt đô thị này chính thức vận hành thương mại từ ngày 6/11/2021, tạo thêm một phương thức vận tải khối lượng lớn trên hành lang phía Tây Nam Thủ đô.

Ngay bên dưới là đường Vành đai 3 trên cao, thuộc giai đoạn II của dự án đường Vành đai 3 Hà Nội. Công trình được khởi công tháng 6/2010, có tổng chiều dài 8.912m, gồm 385m đường dẫn và 8.527m cầu cạn. Tuyến được xây dựng với 4 làn xe, mặt cầu rộng 24m, tốc độ thiết kế 100km/h và tổng mức đầu tư khoảng 5.547 tỷ đồng từ nguồn vốn ODA Nhật Bản.

Đường Vành đai 3 trên cao được đưa vào khai thác từ năm 2012, trở thành tuyến giao thông trên cao quan trọng, đảm nhiệm việc phân luồng phương tiện theo hướng xuyên tâm và kết nối các khu vực của Hà Nội mà không phải đi qua toàn bộ mạng lưới đường bộ phía dưới.

Tầng mặt đất là nút giao giữa đường Nguyễn Trãi và Khuất Duy Tiến, nơi tập trung lưu lượng phương tiện lớn. Trước khi các công trình phân tầng hoàn thiện, khu vực này từng là điểm giao cắt phức tạp giữa Quốc lộ 6, đường vành đai 3 và tuyến đường sắt trên cao.

Ở tầng thấp nhất là hầm chui Thanh Xuân, công trình có tổng mức đầu tư 500 tỷ đồng, được khởi công tháng 6/2014 và thông xe ngày 8/1/2016. Hầm dài khoảng 980m, gồm hai hầm riêng biệt, mỗi hầm có 2 làn xe cơ giới, tốc độ thiết kế 60km/h. Trong tổng chiều dài công trình, phần hầm kín dài 109m, hầm hở chữ U dài 280m và tường chắn chữ L dài 325m.

Việc đưa hầm chui Thanh Xuân vào khai thác đã góp phần tách dòng phương tiện đi theo hướng Nguyễn Trãi - Khuất Duy Tiến khỏi các luồng giao thông cắt ngang tại nút giao, qua đó giảm xung đột và tăng khả năng lưu thông trên một trong những trục đường có mật độ phương tiện cao của Hà Nội.

Không chỉ đặc biệt về cấu trúc giao thông, khu vực quanh nút giao này còn đang trải qua quá trình biến đổi mạnh về không gian đô thị. Dọc trục Nguyễn Trãi cũng từng tập trung một loạt cơ sở công nghiệp lớn của Hà Nội như Nhà máy Cao su Sao Vàng, Nhà máy Xà phòng Hà Nội, Nhà máy Thuốc lá Thăng Long và Nhà máy Giày Thượng Đình.

Sau nhiều thập kỷ hoạt động, quỹ đất của các cơ sở sản xuất này đang từng bước được chuyển đổi sang các chức năng đô thị mới, với sự xuất hiện của những dự án nhà ở, thương mại, dịch vụ, văn phòng và giáo dục quy mô lớn.

Đáng chú ý là dự án Masteri Cao - Xà - Lá, được phát triển trên khu đất khoảng 11ha bởi liên danh Công ty CP Bất động sản Xavinco, Công ty CP Đầu tư Kinh doanh Bất động sản Thăng Long và Công ty TNHH Xalivico. Theo quy hoạch, dự án gồm các khu thương mại - dịch vụ, căn hộ cao cấp, văn phòng và trường học.

Cách đó không xa là khu đất số 231 Nguyễn Trãi rộng khoảng 6,2ha của Công ty CP Cao su Sao Vàng và đối tác Tập đoàn Hoành Sơn. Khu đất đang được tháo dỡ các hạng mục, hạ tầng kỹ thuật cũ để chuẩn bị cho quá trình phát triển dự án mới. Tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 20.000 tỷ đồng. Theo kế hoạch, giai đoạn một dự kiến hoàn thành vào năm 2027 và toàn bộ dự án hoàn tất vào năm 2030.

Trong khi đó, khu đất số 277 Nguyễn Trãi rộng khoảng 3,6ha của Công ty CP Giày Thượng Đình cũng đang được phá dỡ, hướng tới chuyển đổi thành tổ hợp nhà ở thương mại, văn phòng, dịch vụ và trường học liên cấp. Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 9.907 tỷ đồng, chưa bao gồm lãi vay và chi phí đất đai.

Sự thay đổi của khu vực còn được hỗ trợ bởi mạng lưới giao thông ngày càng hoàn thiện. Trục Nguyễn Trãi kết nối với Trường Chinh, đường Láng và khu vực Hà Đông, đồng thời nằm gần tuyến đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông với ga Thượng Đình. Hệ thống Vành đai 2, Vành đai 3 cùng các tuyến đường mới tiếp tục mở rộng khả năng kết nối giữa khu vực này với các phần khác của Hà Nội.

Đáng chú ý, tuyến Vành đai 2,5 đoạn Nguyễn Trãi - Đầm Hồng đang được đẩy mạnh triển khai. Khi hoàn thành, tuyến đường sẽ bổ sung một trục kết nối mới, góp phần phân bổ lại lưu lượng phương tiện trên đường Nguyễn Trãi và tăng liên kết giữa khu vực phía Tây Nam với các khu vực khác của Thủ đô.

Cùng với giao thông, khu vực quanh nút giao còn tập trung nhiều cơ sở giáo dục lớn như Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Hà Nội... Sự hội tụ của hạ tầng giao thông, các công trình đô thị mới và hệ thống giáo dục đang tiếp tục làm thay đổi diện mạo khu vực từng được xem là một trong những trung tâm công nghiệp của Hà Nội. Nút giao cũng góp sức cho khu vực chuyển mình mạnh mẽ trong quá trình tái cấu trúc không gian đô thị phía Tây Nam Thủ đô.