Phát hiện hơn 80 tấn vàng dùng để vay thế chấp tại nhiều ngân hàng là vàng giả, một Chủ tịch doanh nghiệp SN 1961 của Trung Quốc bị điều tra
Vụ án từng gây chấn động tại Trung Quốc khi số vàng được sử dụng làm tài sản bảo đảm cho các khoản vay tại nhiều tổ chức tài chính thực chất chỉ là hợp kim đồng mạ vàng.
Giữa năm 2024, Tòa án Nhân dân Trung cấp thành phố Vũ Hán, Trung Quốc tuyên án sơ thẩm đối với Giả Chí Hoằng, Chủ tịch Công ty Kim Hoàng (Kingold Jewelry). Đây là đối tượng có liên quan trong vụ án sử dụng hơn 80 tấn vàng giả làm tài sản thế chấp để vay khoảng 200 tỷ NDT (khoảng 775.000 tỷ đồng).
Giả Chí Hoằng bị tuyên án tù chung thân và tịch thu toàn bộ tài sản cá nhân. Vụ án từng gây chấn động khi số vàng được sử dụng làm tài sản bảo đảm cho các khoản vay tại nhiều tổ chức tài chính thực chất chỉ là hợp kim đồng mạ vàng.
Từ năm 2015, Kingold triển khai mô hình huy động vốn bằng cách dùng vàng làm tài sản bảo đảm cho các khoản vay, đồng thời mua bảo hiểm tín dụng nhằm tăng mức độ tin cậy đối với bên cho vay. Có khoảng 15 tổ chức tài chính tham gia cung cấp vốn cho Kingold, trong đó có các công ty tín thác như Dân Sinh, Đông Quản, An Tín và Tứ Xuyên. Tổng giá trị các khoản vay lên tới khoảng 200 tỷ NDT.
Việc kiểm định tài sản thế chấp được thực hiện qua nhiều khâu, bao gồm ghi hình giám sát, phân tích quang phổ, giám định độc lập và lưu trữ trong hệ thống kho bảo hiểm với nhiều lớp bảo mật.
Tuy nhiên, đến cuối năm 2019, Kingold rơi vào khủng hoảng tài chính và mất khả năng thanh toán. Các tổ chức cho vay bắt đầu kiểm tra lại số vàng được sử dụng làm tài sản bảo đảm. Kết quả kiểm tra khiến các bên liên quan bất ngờ, những thỏi vàng được dùng để bảo đảm cho các khoản vay thực chất chỉ là hợp kim đồng được mạ vàng bên ngoài.
Năm 2020, Đông Quản Tín Thác phát hiện một thỏi vàng trọng lượng 1kg là giả. Sau đó, Dân Sinh Tín Thác tiến hành kiểm tra và cũng phát hiện tình trạng tương tự. Hàng loạt tổ chức tài chính tiếp tục rà soát số tài sản đang được sử dụng làm thế chấp. Kết quả cho thấy khoảng 83 tấn vàng được lưu giữ làm tài sản bảo đảm đều không đạt tiêu chuẩn, thực chất là vàng giả.
5 tổ chức tài chính được cho là chịu thiệt hại lớn gồm Dân Sinh Tín Thác khoảng 4,1 tỷ NDT, Ngân hàng Hằng Phong khoảng 3,9 tỷ NDT, Đông Quản Tín Thác khoảng 3,4 tỷ NDT, An Tín Tín Thác khoảng 1,9 tỷ NDT và Tứ Xuyên Tín Thác khoảng 1,8 tỷ NDT.
Sau khi phát hiện số vàng thế chấp là giả, các tổ chức cho vay đồng loạt yêu cầu các công ty bảo hiểm bồi thường. Tuy nhiên, phía bảo hiểm từ chối chi trả với lý do thiệt hại không thuộc phạm vi bảo hiểm. Các điều khoản bảo hiểm chủ yếu áp dụng đối với những rủi ro như hỏa hoạn, nổ, sét đánh, vật thể rơi, trộm cắp hoặc cướp có vũ khí.
Không chỉ sử dụng số tiền huy động được để duy trì hoạt động của Kingold, Giả Chí Hoằng còn hướng tới một thương vụ thâu tóm quy mô lớn. Ông muốn mua lại Tập đoàn Tam Hoàn, một doanh nghiệp nhà nước tại tỉnh Hồ Bắc cùng công ty con niêm yết là Công ty Vòng bi Tương Dương.
Thương vụ có tổng giá trị gần 70 tỷ NDT, trong đó khoảng 28 tỷ NDT là vốn tự có, phần còn lại đến từ các nguồn vay, bao gồm khoản vay được bảo đảm bằng vàng giả. Tuy nhiên, quá trình chuyển giao quyền sở hữu bị đình chỉ sau khi Tập đoàn Tam Hoàn liên quan đến một vụ án tham nhũng, khiến một số lãnh đạo cấp cao bị bắt giữ.
Sau khi vụ việc bị phanh phui, cổ phiếu Kingold bị hủy niêm yết khỏi sàn Nasdaq. Giả Chí Hoằng cùng những người liên quan bị bắt giữ để điều tra. Tại phiên tòa sơ thẩm giữa năm 2024, ông bị tuyên án tù chung thân và tịch thu toàn bộ tài sản cá nhân.
Giả Chí Hoằng sinh năm 1961, từng theo học cao học ngành quản trị kinh doanh tại Đại học Vũ Hán. Trước khi bước vào lĩnh vực kinh doanh, ông có thời gian phục vụ trong quân đội và từng sinh sống tại Hồng Kông.
Năm 2002, Giả Chí Hoằng mua lại một nhà máy chế tác vàng trực thuộc Ngân hàng Trung ương Trung Quốc tại tỉnh Hồ Bắc và đổi tên thành Công ty Kingold. Ông đặt mục tiêu đưa doanh nghiệp trở thành một tên tuổi lớn trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh trang sức vàng và tiến tới niêm yết trên thị trường chứng khoán.
Năm 2008, kế hoạch niêm yết cổ phiếu A-share trong nước không thành công khi hồ sơ doanh nghiệp vướng nhiều nghi vấn, trong đó có khai khống tài sản, lợi nhuận tăng bất thường, chuyển nhượng cổ phần dồn dập và dấu hiệu trốn thuế.
Sau đó, Kingold chuyển hướng sang thị trường quốc tế. Năm 2010, doanh nghiệp lên sàn Nasdaq tại Mỹ dưới hình thức cổ phiếu đỏ (red chip). Cổ phiếu Kingold từng có thời điểm tăng mạnh nhưng sau đó lao dốc và trong nhiều năm chỉ giao dịch quanh mức 1 USD.
