Phát hiện thành phố ngầm rộng 20.000m2 dưới lòng đất, sở hữu bể chứa nước có thể phục vụ 20.000 người

Ẩn sâu dưới lòng đất tại quận Sarayönü ở thành phố Konya (Thổ Nhĩ Kỳ), Sarayini là một khu định cư ngầm có niên đại từ thế kỷ VIII, với diện tích ước tính khoảng 20.000 m2.

Công trình gồm hàng chục căn phòng, hành lang, giếng nước và cả khu vực sản xuất rượu vang, cho thấy cư dân thời cổ đại từng tổ chức cuộc sống dưới lòng đất ở quy mô đáng kinh ngạc.

Không giống những công trình kiến trúc nổi tiếng với mái vòm đồ sộ hay gạch men tinh xảo của Thổ Nhĩ Kỳ, Sarayini nằm khuất dưới lớp đá nền.

Đây được xem là một trong những thành phố ngầm có quy mô lớn và cấu trúc phức tạp nhất nước này, dù công tác khai quật vẫn đang tiếp tục.

Thành phố ngầm được xây dựng để sinh tồn

Sarayini nằm bên dưới khu vực Sarayönü thuộc thành phố Konya, với mạng lưới khoảng 30 căn phòng đã được xác định.

Một số phòng có trần vòm, cùng hệ thống ống thông khí, kho chứa, hầm rượu và giếng nước. Đáng chú ý, khu vực này còn có một hành lang rộng lớn được các nhà nghiên cứu ví như đường phố chính.

Theo các nhà khảo cổ, công trình có thể được cộng đồng người Kitô giáo địa phương tạo dựng từ thế kỷ VIII nhằm tìm nơi trú ẩn trước sự đàn áp của Đế chế La Mã và các thủ lĩnh Hồi giáo trong khu vực.

Tên gọi Sarayini có nghĩa gần với “hang động cung điện”. Nhà khảo cổ học Davide Tanasi, giáo sư lịch sử kiêm phó trưởng khoa tại Đại học South Florida (Mỹ), cho biết tên gọi này xuất phát từ quy mô rộng rãi của công trình, khác xa hình dung thông thường về những hang động chật hẹp, thiếu tiện nghi.

Một trong những phát hiện đáng chú ý nhất tại đây là khu sản xuất rượu vang, với bộ phận nghiền nho bằng đá cẩm thạch, các hạt nho còn sót lại và những rãnh dẫn nước ép vào các hốc chứa. Các nhà khảo cổ cũng tìm thấy những khu vực có thể từng được dùng làm chuồng gia súc, bên cạnh các nhà nguyện nhỏ được đục trực tiếp vào đá.

Những dấu tích này cho thấy Sarayini không chỉ là nơi trú ẩn tạm thời mà còn được thiết kế để duy trì đời sống thường nhật của cư dân trong thời gian dài.

Theo giáo sư Tanasi, Sarayini không được xây dựng theo cách thông thường mà hình thành qua nhiều thế hệ đục đẽo đá nền. Cư dân tạo ra các không gian sinh hoạt, giếng nước, bể chứa, lò nướng, nhà bếp và xưởng thủ công ngay bên dưới mặt đất.

Công trình còn có hệ thống thông khí giúp lưu chuyển không khí đến những căn phòng sâu bên trong. Đây cũng là đặc điểm được ghi nhận tại Derinkuyu, một trong những thành phố ngầm nổi tiếng nhất Thổ Nhĩ Kỳ.

Phát hiện thêm thành phố ngầm gần Sarayini

Ban đầu, các nhà khảo cổ ước tính khu vực này rộng khoảng 5.000 m2. Tuy nhiên, quá trình khảo sát sau đó cho thấy diện tích có thể đạt ít nhất 20.000 m2.

Đáng chú ý, công nghệ radar xuyên đất còn phát hiện một thành phố ngầm khác cách Sarayini khoảng 1km về phía Bắc. Khu vực này được cho là kết nối với Sarayini bằng các đường hầm, với một bể chứa nước có quy mô đủ để cung cấp nước cho khoảng 20.000 người.

Phát hiện trên mở ra khả năng khu vực này không chỉ có những thành phố ngầm riêng biệt mà còn tồn tại một mạng lưới liên thông rộng lớn. Các nhà nghiên cứu đang tiếp tục khảo sát để xác định mối liên hệ giữa những công trình này.

Công tác khai quật Sarayini đã kéo dài khoảng 5 năm. Tuy nhiên, địa điểm này hiện chưa mở cửa cho khách tham quan do nhiều khu vực vẫn chưa được khai quật hoàn chỉnh hoặc chưa bảo đảm độ ổn định.

Các nhà khảo cổ vẫn đang sử dụng radar xuyên đất để lập bản đồ những khu vực chưa được khám phá. Giới chức địa phương kỳ vọng Sarayini có thể trở thành điểm đến du lịch lớn trong tương lai, nhưng chưa công bố thời điểm mở cửa đón khách.