Phát triển thị trường vốn Việt Nam: Giải pháp khơi thông nguồn lực từ Trái phiếu và Hưu trí tự nguyện

Sáng 28/7, CTCP Chứng khoán SSI phối hợp cùng Daiwa Securities Group tổ chức hội thảo "Lộ trình niêm yết cho doanh nghiệp FDI tại Việt Nam".

Diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang đứng trước nhu cầu vốn khổng lồ để duy trì đà tăng trưởng, hội thảo chuyên sâu về phát triển thị trường vốn lần này đã được SSI đứng ra tổ chức với sự tham gia của các cơ quan quản lý hàng đầu và các chuyên gia tài chính quốc tế.

Mục tiêu cốt lõi được đặt ra là làm thế nào để huy động khoảng 38,5 triệu tỷ đồng (tương đương 8 triệu tỷ đồng mỗi năm) trong giai đoạn tới, trong đó thị trường vốn phải đảm nhận vai trò chủ đạo với tỷ trọng lên tới 80%.

Sự kiện khởi đầu bằng các bài trình bày về triển vọng vĩ mô của ông Hoàng Văn Thu - Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC) và ông Thomas Nguyễn - Giám đốc Thị trường Nước ngoài tại CTCP Chứng khoán SSI.

Hội thảo cũng ghi nhận những chia sẻ quan trọng từ Ngài Đại sứ Ito Naoki - Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam về sự hợp tác tài chính giữa hai quốc gia.

Trước khi đi vào trọng tâm về các giải pháp nguồn vốn dài hạn, hội thảo đã dành thời gian thảo luận về lộ trình tham gia thị trường vốn cho các doanh nghiệp FDI với sự góp mặt của lãnh đạo HoSE, EY Việt Nam, và A&O Shearman.

Trái phiếu Doanh nghiệp và Hưu trí - Hai "mạch máu" của nguồn vốn dài hạn

Trong phiên thảo luận chuyên đề về Trái phiếu doanh nghiệp và quỹ hưu trí, được điều phối bởi bà Hoàng Việt Phương - Tổng Giám đốc CTCP Xếp hạng Tín nhiệm SSI (SSI Ratings).

Phiên thảo luận thứ hai đã bóc tách những vấn đề gai góc và thực tế nhất của thị trường trái phiếu cũng như triển vọng của các quỹ hưu trí.

Mở đầu phiên thảo luận, ông Hoàng Văn Thu - Phó Chủ tịch SSC - đã thẳng thắn nhìn nhận những biến động nặng nề của thị trường trái phiếu trong thời gian qua.

Ông khẳng định, tinh thần của các chính sách mới hiện nay là đưa trái phiếu trở lại đúng bản chất – một kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng, giảm bớt áp lực cho tín dụng ngân hàng.

• Khôi phục niềm tin là ưu tiên hàng đầu: Cơ quan quản lý đang tập trung nâng cao chất lượng tổ chức phát hành thông qua việc chuẩn hóa các điều kiện nợ, hệ số nợ và nội dung phương án phát hành. Đặc biệt, việc giám sát sẽ được thực hiện phân cấp chặt chẽ hơn để xử lý vi phạm kịp thời.
• Điểm mới về pháp lý và bảo vệ nhà đầu tư: Một trong những bước tiến quan trọng là việc dự kiến bổ sung các chương về giải quyết tranh chấp và bồi thường thiệt hại vào khung pháp lý. Điều này tạo ra một cơ chế xử lý rõ ràng thông qua tòa án, giúp nhà đầu tư an tâm hơn về quyền lợi hợp pháp của mình.
• Minh bạch qua xếp hạng tín nhiệm: Mặc dù việc xếp hạng tín nhiệm có thể làm phát sinh chi phí ban đầu, nhưng SSC nhấn mạnh đây là công cụ thiết yếu để minh bạch hóa thị trường. Khi doanh nghiệp có xếp hạng tốt, họ sẽ tiết kiệm được chi phí huy động vốn đáng kể về lâu dài và dễ dàng tiếp cận với các nhà đầu tư cá nhân.
• Hỗ trợ doanh nghiệp FDI: Giải đáp thắc mắc về việc tiếp cận thị trường của khối ngoại, ông Thu cho biết các quy định đang được rà soát để đảm bảo nguyên tắc không đối xử. Các doanh nghiệp FDI được khuyến khích chủ động phối hợp với các cơ quan đầu tư địa phương để giải tỏa các điều kiện cam kết trong phép đầu tư, từ đó hoàn thiện hồ sơ phát hành một cách thuận lợi nhất.

Tiếp nối góc nhìn này, ông Nguyễn Thanh Lâm - Giám đốc Đầu tư AIA Việt Nam đưa ra những con số lạc quan: Thị trường đã thực sự vượt qua đáy khó khăn.

Theo dữ liệu dự báo, khối lượng phát hành TPDN dự kiến đạt khoảng 437 nghìn tỷ đồng trong năm 2024 và tăng lên 531 nghìn tỷ đồng vào năm 2025.

Đây là minh chứng cho thấy niềm tin đang dần quay trở lại và thị trường đang bước vào một chu kỳ phát triển mới, chuyên nghiệp hơn.

Hưu trí tự nguyện: Nguồn "vốn kiên nhẫn" cho một xã hội đang già hóa

Chủ đề thứ hai của phiên thảo luận tập trung vào quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện – một khái niệm còn khá mới mẻ nhưng mang tính chiến lược tại Việt Nam.

Ông Nguyễn Nghĩa Tuấn - Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Quản lý quỹ SSI (SSIAM) đã định nghĩa hưu trí tự nguyện là nguồn "vốn kiên nhẫn" (patient capital).

Với đặc thù là dòng tiền đầu tư dài hạn (thường từ 10 đến 20 năm), nguồn vốn này là "vật báu" cho các dự án hạ tầng và phát triển kinh tế bền vững.

Trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh chóng, việc tham gia các quỹ hưu trí không chỉ giúp người lao động an tâm về tài chính khi về già mà còn giúp thị trường vốn có một nguồn lực dồi dào, ổn định.

Chia sẻ về kinh nghiệm từ một quốc gia có hệ thống hưu trí phát triển bậc nhất, ông Takafumi Oue - Trưởng Văn phòng Đại diện Daiwa Securities tại Hà Nội nhấn mạnh 3 yếu tố thành công:

• Hệ sinh thái đầu tư dài hạn: Nhật Bản xây dựng được sự phối hợp chặt chẽ giữa các định chế tài chính và các chủ thể sở hữu tài sản lớn.
• Quản trị và minh bạch: Niềm tin của người dân Nhật Bản vào hệ thống hưu trí đến từ các tiêu chuẩn quy định chuyên nghiệp và tính minh bạch tuyệt đối trong quản lý quỹ.
• Sự kiên trì: Hưu trí là sản phẩm của tương lai, đòi hỏi sự kiên định trong cả chính sách quản lý lẫn tư duy của người tham gia.

Hội thảo khép lại với bài phát biểu bế mạc của ông Tsutomu Hiramatsu - Senior Managing Director, Head of Asia & Oceania Region, Daiwa Securities Group Inc., khẳng định cam kết đồng hành của các tổ chức quốc tế trong việc phát triển thị trường tài chính Việt Nam.

Thông điệp ngắn gọn nhưng đầy sức nặng được ông Hoàng Văn Thu gửi tới toàn thể hội thảo là: "Khôi phục niềm tin, tăng cường kỷ cương kỷ luật thị trường và kiên định các giải pháp phát triển ổn định, an toàn, bền vững".

Với sự quyết tâm từ cơ quan quản lý và sự chủ động của các thành viên thị trường, bức tranh tài chính Việt Nam trong 2-3 năm tới được kỳ vọng sẽ có những bước chuyển mình mạnh mẽ, đáp ứng được kỳ vọng về một nguồn lực vốn nội địa vững chắc cho quốc gia.