Sau giải phóng mặt bằng, đất còn lại dưới 15m²: Người dân không đồng ý thu hồi sẽ xử lý ra sao?

Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội vừa có văn bản gửi UBND các xã, phường về việc xử lý những thửa đất có phần diện tích còn lại sau khi Nhà nước thu hồi nhỏ hơn diện tích tối thiểu theo quy định của thành phố.

Theo Sở, khoản 7 Điều 91 Luật Đất đai 2024 đã quy định hướng xử lý đối với phần diện tích còn lại của thửa đất sau thu hồi không đáp ứng diện tích tối thiểu do UBND cấp tỉnh quy định.

Cụ thể, nếu người sử dụng đất đồng ý thu hồi phần diện tích còn lại, UBND có thẩm quyền sẽ quyết định thu hồi và thực hiện bồi thường, hỗ trợ, quản lý phần đất này theo quy định pháp luật.

Đất dưới 15m²: Không phải trường hợp nào cũng được xây dựng

Đáng chú ý, với những trường hợp người dân không đồng ý thu hồi phần đất còn lại, việc quản lý sẽ được thực hiện theo các quy định của pháp luật về xây dựng.

Theo Quy chế Quản lý kiến trúc TP Hà Nội ban hành kèm Quyết định 73/2024, các lô đất còn lại sau giải phóng mặt bằng, nằm tiếp giáp mặt đường, không được xây dựng công trình nếu diện tích dưới 15m².

Tuy nhiên, quy định cũng có ngoại lệ nhằm hoàn thiện liên tục tuyến phố và bảo đảm cảnh quan đô thị.

Theo đó, lô đất dưới 15m² vẫn có thể được xem xét cho phép xây dựng nếu có các cạnh từ 3m trở lên, đủ điều kiện bố trí cầu thang, phòng ở, khu phụ theo tiêu chuẩn; chỉ có một mặt tiền và nằm giữa hai nhà liền kề đủ điều kiện xây dựng.

Trong trường hợp này, công trình phải có tầng cao, chiều cao và kiến trúc mặt tiền đồng nhất với ít nhất một nhà liền kề theo hướng hợp khối. Công trình cũng không được hình thành các mặt bên, mặt đứng khác ra ngoài hoặc vượt quá chiều cao của nhà liền kề.

Với lô đất lớn hơn 15m² nhưng có một cạnh nhỏ hơn 3m, công trình được phép xây dựng tối đa 1 tầng, chiều cao dưới 4,5m.

Quy chế đồng thời khuyến khích người dân hợp thửa đất, hợp khối công trình nhà ở liên kế trong khu dân cư hiện hữu, tạo thành lô đất có diện tích từ 15m² trở lên, với chiều rộng mặt tiền và chiều sâu so với chỉ giới xây dựng từ 3m trở lên.

Không đồng ý thu hồi, người dân được xử lý thế nào?

Như vậy, với những thửa đất có phần diện tích còn lại sau thu hồi nhỏ hơn diện tích tối thiểu, người dân có hai hướng xử lý.

Nếu đồng ý thu hồi, phần đất còn lại sẽ được Nhà nước thu hồi và thực hiện bồi thường, hỗ trợ, quản lý theo quy định pháp luật đất đai. Nếu không đồng ý thu hồi, phần đất này không mặc nhiên được xây dựng tùy ý mà phải tuân thủ các quy định về xây dựng, kiến trúc và quản lý đô thị.

Trong thời gian chờ thành phố hoàn thiện quy định cụ thể, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đề nghị UBND các xã, phường tăng cường tuyên truyền, vận động người dân hợp thửa, hợp khối công trình nhà ở liên kế đối với những phần đất không đủ diện tích tối thiểu.

Đồng thời, chính quyền địa phương phải quản lý chặt trật tự xây dựng, tránh phát sinh những công trình nhỏ, méo mó, gây ảnh hưởng đến cảnh quan và văn minh đô thị sau khi thực hiện giải phóng mặt bằng.