Sau Nvidia và OpenAI, một thế hệ tỷ phú mới đang 'nhặt vàng' từ cơn sốt AI

King Slide Works khởi đầu vào những năm 1980 với việc sản xuất tay nắm đồ nội thất và ray ngăn kéo.

Ngày nay, công ty này kiếm bộn tiền nhờ các bộ ray dùng trong máy chủ tại những trung tâm dữ liệu, trở thành một trong số ngày càng nhiều nhà sản xuất ít ai ngờ tới đang hưởng lợi từ cơn bùng nổ AI và tạo ra một lớp tỷ phú mới.

Xét trên mọi phương diện, đà tăng trưởng của King Slide được đánh giá khá ngoạn mục.

Lin Tsung-chi, nhà sáng lập ngoài 80 tuổi của công ty, hiện nằm trong nhóm những người giàu nhất thế giới, với khối tài sản trị giá 19,4 tỷ USD tính đến cuối tháng 8. Đầu năm nay, ông từng có thời gian vượt qua Barry Lam, nhà sáng lập Quanta Computer, để trở thành người giàu nhất Đài Loan (Trung Quốc).

Vốn hóa thị trường của King Slide đã tăng hơn 3.000% lên 43 tỷ USD - chỉ trong chưa đầy 4 năm kể từ khi ChatGPT ra mắt vào tháng 11/2022, châm ngòi cho làn sóng đầu tư khổng lồ vào AI.

“Cứ như thể những thỏi vàng đang rơi xuống từ trên trời”, Jane Lin, con gái của Tsung-chi và hiện là Chủ tịch King Slide, nói trong một cuộc phỏng vấn.

Những người bán “cuốc xẻng” trong cơn sốt AI

King Slide là một ví dụ cho thấy cơn bùng nổ AI đang tạo ra của cải vượt xa nhóm doanh nghiệp trực tiếp phát triển mô hình AI hay thiết kế chip.

Làn sóng này còn đang làm giàu cho những công ty bán “cuốc và xẻng” - tức các doanh nghiệp sản xuất những sản phẩm công nghiệp ít được chú ý, hoặc phần cứng, vật liệu và thiết bị chuyên dụng cần thiết để xây dựng hạ tầng AI.

Với các nhà đầu tư, điều đó đang tạo ra một nhóm "người chiến thắng" thứ hai trong lĩnh vực AI: những công ty có thể gần như không liên quan trực tiếp đến công nghệ này nhưng lại cung cấp các công cụ để biến nó thành hiện thực.

Thành lập năm 1986, King Slide chuyển hướng từ sản xuất linh kiện nội thất sang các bộ ray cho máy chủ vào đầu những năm 2000.

Ngày nay, mỗi khi một máy chủ AI cần được lắp đặt hoặc kéo ra khỏi tủ máy chủ để bảo trì, nhiều khả năng một sản phẩm của King Slide đang âm thầm thực hiện công việc phía sau: một bộ ray trượt.

Tại Trung Quốc, Guangdong Dtech Technology là một ví dụ thậm chí còn khó đoán hơn về cách AI đang tạo ra của cải. Công ty này sản xuất các mũi khoan siêu nhỏ được sử dụng để tạo những lỗ cực nhỏ trên bảng mạch in bên trong máy chủ AI.

Khi máy chủ ngày càng mạnh và bảng mạch trở nên phức tạp hơn, nhu cầu đối với các công cụ có độ chính xác cao cũng tăng lên. Theo ước tính, Guangdong Dtech đã trở thành nhà sản xuất mũi khoan PCB lớn nhất thế giới xét về doanh số.

Đà tăng trưởng của Dtech đã giúp nhà sáng lập Wang Xin sở hữu khối tài sản đáng kể, ước tính 12 tỷ USD tính đến ngày 27/8.

Danh sách những doanh nghiệp hưởng lợi còn có nhà sản xuất van chân không Thụy Sĩ VAT Group, nhà sản xuất gốm sứ kỹ thuật cao Chaozhou Three-Circle Group, công ty chuyên về hệ thống làm mát chip AI Jentech Precision Industrial, công ty an ninh mạng Fortinet và Lotes, nhà sản xuất đầu nối máy chủ.

Nhiều doanh nghiệp trong số này đã được thành lập từ hàng chục năm trước bởi những doanh nhân có nền tảng kỹ thuật, dành nhiều năm làm chủ các linh kiện chuyên dụng ít người biết đến, từ rất lâu trước khi AI bùng nổ.

Lotes là một ví dụ. Công ty được hai anh em có chuyên môn về cơ khí và chế tạo khuôn thành lập cách đây khoảng 40 năm. Lotes sau đó vươn lên trở thành nhà cung cấp socket CPU lớn nhất thế giới - bộ phận quan trọng đảm nhiệm việc truyền tải điện năng và tín hiệu dữ liệu.

Tốc độ phát triển AI trở thành thách thức mới

Tốc độ phát triển chóng mặt của AI đang trở thành thách thức đối với các nhà cung cấp trong toàn ngành. Khách hàng yêu cầu sản phẩm được phát triển nhanh hơn, trong khi các nhà cung cấp phải liên tục tạo ra công nghệ mới để theo kịp tốc độ thay đổi.

Jane Lin ví von rằng những “thỏi vàng” từ AI có thể đang rơi xuống từ trên trời, nhưng chúng rơi với “tốc độ đáng kinh ngạc”.

“Nếu bạn không đủ nhanh, bạn sẽ không thể bắt được chúng”, bà nói.

Khả năng bắt kịp tốc độ đó của King Slide đã được xây dựng từ rất lâu trước cơn sốt AI hiện nay.

Bước ngoặt quan trọng diễn ra khoảng 1/4 thế kỷ trước, khi công ty buộc phải chuyển từ linh kiện nội thất sang chuỗi cung ứng máy chủ sau khi một khách hàng lớn của Mỹ yêu cầu giảm giá 30% trong bối cảnh ngành sản xuất Trung Quốc trỗi dậy.

Thay vì chấp nhận mức giá thấp hơn, King Slide quyết định từ bỏ khách hàng này - kéo theo việc gần một nửa nhân sự của công ty mất việc.

Sau đó, doanh nghiệp giành được đơn hàng từ những công ty như Compaq Computer và International Business Machines, đặt nền móng để trở thành một nhà cung cấp quan trọng cho ngành công nghệ.

Theo Phó Chủ tịch điều hành JC Wang, kể từ cuộc khủng hoảng năm 2000, King Slide đã tích lũy hơn 3.800 bằng sáng chế, tạo thành một lợi thế cạnh tranh đáng kể. Đội ngũ kỹ thuật của công ty cũng tăng từ 7 người lên hơn 500 người hiện nay.

King Slide còn có khả năng cung cấp nguyên mẫu cho khách hàng chỉ trong vài tuần kể từ khi nhận yêu cầu - năng lực được xây dựng qua 4 thập kỷ phát triển kỹ thuật và vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng.

Wang, con rể của Tsung-chi, chia sẻ: “Chúng tôi đã dành nhiều năm để mài giũa chuyên môn. Khi làn sóng AI xuất hiện, chúng tôi đã sẵn sàng”.

King Slide được ước tính chiếm hơn 70% thị trường ray máy chủ AI cao cấp, cho thấy vị thế thống lĩnh của công ty trong một lĩnh vực có rào cản kỹ thuật và sở hữu trí tuệ rất cao.

Khi nào cơn sóng AI sẽ chậm lại?

Điều chưa rõ là làn sóng AI có thể tiếp tục đi theo quỹ đạo hiện tại trong bao lâu. Những tranh luận về tốc độ phát triển AI đã châm ngòi cho đợt bán tháo cổ phiếu công nghệ và đặt ra câu hỏi về sức bền của cơn bùng nổ trung tâm dữ liệu trên toàn cầu.

Trung Quốc đã chỉ trích những lời kêu gọi từ các lãnh đạo công nghệ hàng đầu của Mỹ về việc giảm tốc độ phát triển AI và siết chặt các biện pháp hạn chế đối với những công ty phát triển mô hình AI của Trung Quốc.

Một bài học King Slide từng rút ra từ nhiều năm trước là rủi ro khi phụ thuộc quá nhiều vào ngành nội thất và chỉ một số ít khách hàng. Ngày nay, công ty đã đa dạng hóa hoạt động sang máy chủ, truyền thông và các ứng dụng internet, đồng thời mở rộng mạng lưới sản xuất tại Đài Loan (Trung Quốc) và Mỹ.

King Slide dự kiến bắt đầu sản xuất thử nghiệm tại Houston (Mỹ) vào tháng 9, cùng với các nhà máy mới được lên kế hoạch xây dựng tại Đài Loan trong năm tới.

“Mối lo lớn nhất của tôi là chúng tôi có thể không phát triển được sản phẩm thế hệ tiếp theo”, bà Lin cho hay. “Mỗi ngày, tôi vừa thấy vui vừa lo lắng. Tôi vui khi biến được một thứ mà chúng tôi đã nghiên cứu thành sản phẩm thực tế, nhưng rồi lại bắt đầu lo: giờ chúng tôi đã làm ra sản phẩm này, vậy tiếp theo sẽ là gì?”.

Trong khi đó, giới phân tích xác định ít nhất 7 doanh nghiệp, từ Trung Quốc đến Thụy Sĩ, đã chuyển mình từ những thị trường ngách như linh kiện chân không và sản phẩm gốm sứ để trở thành những tên tuổi thống lĩnh các mắt xích âm thầm trong chuỗi cung ứng AI.

Tổng cộng, những doanh nghiệp này đã tạo thêm hơn 62 tỷ USD tài sản cho các cổ đông lớn của họ.