Càng nhiều người dùng, càng khó kiếm tiền: AI đe doạ mô hình kinh doanh của Google như thế nào?

Cổ phiếu Alphabet, công ty mẹ Google, đã lao dốc ngay sau khi doanh nghiệp công bố kết quả kinh doanh quý III hôm 28/10, với cả doanh thu và lợi nhuận đều thấp hơn dự báo của giới phân tích.

Tuy nhiên, tâm lý bi quan trên Phố Wall chỉ thực sự gia tăng sau phát biểu của Giám đốc Kinh doanh Philipp Schindler về khả năng kiếm tiền từ công cụ tìm kiếm tích hợp AI.

“Cần lưu ý rằng tốc độ tăng trưởng mạnh của các truy vấn trên AI Mode đã tác động đến kết quả, do khả năng kiếm tiền từ những truy vấn này thấp hơn”, ông Schindler cho biết trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh.

Phát biểu này phơi bày nghịch lý mà Google đang đối mặt: Những tính năng AI giúp công ty duy trì sức cạnh tranh trước làn sóng chatbot lại chưa mang về nguồn thu tương xứng. Hôm 29/10, cổ phiếu Alphabet giảm 13%, thổi bay hơn 500 tỷ USD vốn hóa thị trường.

AI đang đe dọa mô hình kinh doanh của Google

Google đã tái định hình công cụ tìm kiếm bằng cách đưa AI Mode lên vị trí nổi bật ở đầu trang kết quả, đồng thời bổ sung các tính năng cho phép người dùng trò chuyện trực tiếp với chatbot.

Những thay đổi này giúp công ty thích ứng khi ngày càng nhiều người chuyển sang sử dụng AI thay cho công cụ tìm kiếm truyền thống.

Nhưng khả năng kiếm tiền từ những tính năng này vẫn là dấu hỏi lớn. Kể từ khi ChatGPT ra mắt, giới đầu tư đã lo ngại chatbot có thể làm suy yếu mô hình kinh doanh của Google.

Khi hoạt động hiệu quả, chatbot cung cấp câu trả lời trực tiếp, khiến người dùng ít có nhu cầu nhấp vào các đường dẫn hoặc quảng cáo.

Google đã tìm cách đưa thêm quảng cáo vào AI Mode, nhưng số lượng vẫn chưa thể sánh với trang tìm kiếm truyền thống - vốn là nguồn thu quan trọng của công ty.

Năm ngoái, Google từng tạm thời xoa dịu những lo ngại này nhờ duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định của mảng tìm kiếm. Theo ông Gene Munster, đối tác điều hành tại công ty đầu tư Deepwater Asset Management, đặc điểm hội thoại qua lại của chatbot như AI Mode khiến người dùng thực hiện nhiều truy vấn hơn.

Tuy nhiên, kết quả kinh doanh mới nhất cho thấy mặt trái của mô hình này: Số lượng truy vấn tăng không đồng nghĩa với doanh thu quảng cáo tăng tương ứng.

Để duy trì tăng trưởng, ông Munster nhận định Google cần chuyển từ việc đơn thuần trả lời câu hỏi sang phát triển các tác nhân AI (AI agent) có khả năng tự điều hướng Internet và thực hiện nhiều nhiệm vụ thay người dùng.

Dù nhiều công nghệ AI hiện đại, trong đó có ChatGPT, được xây dựng trên nền tảng những nghiên cứu đột phá của Google, công ty này dường như đang rơi vào thế bám đuổi đối thủ.

OpenAI, Meta Platforms, Anthropic và SpaceX đều đang đẩy mạnh phát triển các phần mềm AI agent, trong khi Google chưa có sản phẩm tương đương được triển khai rộng rãi.

Những công cụ như Dots, Duet, Grok Bot và Muse được kỳ vọng tạo doanh thu thông qua phí thuê bao hoặc hoa hồng từ các giao dịch mà chúng hỗ trợ thực hiện.

Nhưng ngay cả khi Google phát triển được một sản phẩm tương tự, nguồn thu từ đó cũng khó bù đắp những khoản doanh thu mà hoạt động kinh doanh cốt lõi có thể mất đi nếu người dùng nhanh chóng chuyển sang AI.

Theo ông Munster, năm ngoái Google đã có màn xoay chuyển tình thế ngoạn mục. Tuy nhiên, để bảo đảm tương lai, công ty có thể cần nhiều nước đi hơn nữa.