Sau vụ buôn lậu 28.000 viên kim cương: Những doanh nghiệp đang nắm thị trường giám định kim cương tại Việt Nam

Thị trường kim cương Việt Nam tiếp tục thu hút sự chú ý sau khi Công an tỉnh Thanh Hóa triệt phá đường dây buôn lậu khoảng 28.000 viên kim cương vào Việt Nam để tiêu thụ.

Đáng chú ý, trong số các đối tượng bị điều tra có Đặng Ngọc Thảo - nguyên Giám đốc Công ty TNHH MTV Giám định PNJ (PNJLab), đơn vị thành viên của CTCP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ).

Ngay sau đó, PNJ khẳng định vụ việc là hành vi của cá nhân, không liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp, đồng thời cho biết sẽ phối hợp với cơ quan chức năng trong quá trình điều tra.

Đây cũng là diễn biến mới nhất nối tiếp hàng loạt thông tin gây chú ý đối với thị trường kim cương Việt Nam trong thời gian qua.

Trước đó, cuối tháng 4 và đầu tháng 5/2026, nhiều nội dung được đề cập trong các buổi livestream của bà Nguyễn Thị Phương Hằng đã khiến hoạt động kinh doanh kim cương trở thành chủ đề được dư luận quan tâm.

Một số thương hiệu kinh doanh kim cương bị nhắc tên, nhiều cửa hàng tại TP. HCM tạm đóng cửa, trong khi không ít website ngừng hoạt động hoặc không còn truy cập được.

Vì sao một viên kim cương cần chứng thư giám định?

Khác với vàng có giá giao dịch tương đối thống nhất trên thị trường, giá trị của mỗi viên kim cương lại phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố. Chỉ cần khác biệt nhỏ về màu sắc, độ tinh khiết hay tỷ lệ cắt cũng có thể khiến giá bán chênh lệch từ vài chục đến hàng trăm triệu đồng, thậm chí hàng tỷ đồng.

Để chuẩn hóa việc định giá, ngành kim cương toàn cầu sử dụng hệ thống tiêu chuẩn 4C gồm: Carat (trọng lượng) - Color (màu sắc) - Clarity (độ tinh khiết) - Cut (giác cắt).

Những tiêu chí này được các phòng giám định chuyên nghiệp kiểm tra và cấp chứng thư. Mỗi chứng thư đều có mã số riêng, cho phép truy xuất thông tin và nhận diện chính xác viên kim cương trên thị trường.

Trên thế giới, những tổ chức được công nhận rộng rãi gồm GIA, IGI, HRD, AGS, GSI hay EGL. Trong đó, GIA vẫn được xem là đơn vị giám định có uy tín hàng đầu và được thị trường quốc tế sử dụng phổ biến nhất.

Những đơn vị đang tham gia thị trường giám định kim cương tại Việt Nam

Tại Việt Nam, nhiều doanh nghiệp kinh doanh vàng bạc đá quý cũng xây dựng hệ thống phòng giám định riêng hoặc thành lập các đơn vị kiểm định độc lập. Tuy nhiên, mức độ được công nhận của từng loại chứng thư có sự khác biệt, đặc biệt trong các giao dịch quốc tế.

DOJILAB - đơn vị thành viên của Tập đoàn DOJI

Tập đoàn DOJI được thành lập tháng 4/2007 do ông Đỗ Minh Phú sáng lập, cơ cấu cổ đông gồm ông Đỗ Minh Phú góp 70%, 30% còn lại do hai người con là bà Đỗ Vũ Phương Anh và ông Đỗ Minh Đức góp.

Sau nhiều lần chuyển giao nhân sự cấp cao trong nội bộ gia đình, từ năm 2023, bà Đỗ Vũ Phương Anh đảm nhiệm vị trí Tổng Giám đốc kiêm người đại diện theo pháp luật. Đầu năm 2025, doanh nghiệp tăng vốn điều lệ từ 4.500 tỷ đồng lên 5.200 tỷ đồng.

Ở mảng kim cương, DOJI phát triển thương hiệu Thế giới Kim cương, hiện gồm hai doanh nghiệp thành viên là Công ty TNHH Thế giới Kim cương và CTCP TGKC.

Trong đó, Công ty TNHH Thế giới Kim cương được thành lập năm 2010 với vốn điều lệ ban đầu 40 tỷ đồng. Trước khi gia nhập hệ sinh thái DOJI vào năm 2020, doanh nghiệp nhiều lần thay đổi cơ cấu sở hữu giữa các nhóm cổ đông sáng lập.

Cụ thể, Thế giới Kim cương ban đầu do bốn cổ đông sáng lập là ông Bùi Tân Xuân, bà Nguyễn Thị Nguyệt Ánh, ông Phạm Văn Minh và bà Ngô Mộng Thu cùng góp vốn, mỗi người sở hữu 25%; ông Bùi Tân Xuân giữ cương vị Giám đốc.

Giai đoạn 2018-2019, doanh nghiệp liên tục thay đổi cơ cấu sở hữu và bộ máy điều hành. Bà Ngô Mộng Thu từng đảm nhiệm vị trí Tổng Giám đốc và trở thành cổ đông lớn nhất (55%). Tuy nhiên chỉ vài tháng sau, ông Bùi Tân Xuân quay trở lại điều hành doanh nghiệp, đồng thời nâng tỷ lệ sở hữu lên 85%.

Bước ngoặt diễn ra vào tháng 4/2020 khi Công ty TNHH Thế giới Kim cương chính thức trở thành thành viên của Tập đoàn Vàng bạc Đá quý DOJI. Sau thương vụ này, ông Đỗ Minh Đức được bổ nhiệm giữ chức Chủ tịch Hội đồng thành viên, trong khi ông Nguyễn Thanh Tùng đảm nhiệm vị trí Tổng Giám đốc.

CTCP TGKC cũng có quá trình tương tự. Doanh nghiệp được thành lập năm 2019 bởi nhóm cổ đông tư nhân với vốn điều lệ 50 tỷ đồng. Cấu cổ đông sáng lập khá tương đồng với Công ty TNHH Thế giới Kim cương khi bà Ngô Mộng Thu là cổ đông chi phối với 84% vốn điều lệ, bên cạnh ông Nguyễn Xuân Hoàng và ông Trương Quốc Tài. Bà Thu đồng thời giữ vị trí Giám đốc.

Chỉ một năm sau, cũng như Thế giới kim cương, TGKC chính thức gia nhập hệ sinh thái DOJI. Từ thời điểm này, ông Đỗ Minh Đức đảm nhiệm cương vị Chủ tịch HĐQT, trong khi ông Nguyễn Thanh Tùng được bổ nhiệm làm Tổng Giám đốc.

Là một trong những tập đoàn vàng bạc đá quý lớn nhất Việt Nam, DOJI không chỉ hoạt động trong lĩnh vực chế tác và kinh doanh trang sức mà còn xây dựng hệ sinh thái khá hoàn chỉnh đối với thị trường kim cương, bao gồm đơn vị kiểm định.

Một trong những đơn vị có tiếng hiện nay trên thị trường kim cương Việt Nam là Viện Ngọc học và Trang sức DOJILAB, tiền thân là Trung tâm Giám định vàng bạc đá quý DOJI, được thành lập từ năm 2009. DOJILAB là đơn vị thành viên của Tập đoàn DOJI.

DOJILAB thực hiện nhiều dịch vụ như giám định kim cương, đá màu, kim loại quý, đào tạo ngọc học và tổ chức các hội nghị chuyên ngành.

Theo bảng giá công bố, phí giám định được tính theo kích thước và chủng loại. Với kim cương tự nhiên dưới 4 mm, chi phí từ khoảng 280.000 đồng mỗi viên. Những viên kích thước lớn có mức phí cao hơn đáng kể; riêng kim cương từ 15 mm trở lên có mức giá từ 8 triệu đồng cộng thêm chi phí theo từng milimet tăng thêm.

Trên chứng thư giám định sẽ thể hiện đầy đủ các thông số như tên đá, trọng lượng, màu sắc, độ tinh khiết, giác cắt, hình dạng, các dấu hiệu xử lý (nếu có) cùng mã số chứng thư duy nhất để đối chiếu với viên kim cương thực tế.

PNJLab - đơn vị thành viên của PNJ

Trong mảng kinh doanh vàng bạc, đá quý, trang sức, PNJ là một trong những doanh nghiệp vàng bạc đá quý lớn nhất Việt Nam, gắn liền với tên tuổi nữ doanh nhân Cao Thị Ngọc Dung.

Trong vụ án buôn lậu kim cương vừa bị Công an tỉnh Thanh Hóa triệt phá, một chi tiết khiến thị trường chú ý là việc ông Đặng Ngọc Thảo, nguyên Giám đốc Công ty TNHH MTV Giám định PNJ, bị xác định có liên quan đến đường dây này.

Ngay sau khi thông tin được công bố, PNJ đã lên tiếng khẳng định đây là hoạt động mang tính cá nhân, không liên quan đến hoạt động của công ty. Doanh nghiệp cũng cho biết sẽ phối hợp với cơ quan chức năng trong quá trình điều tra, xử lý vụ việc.

PNJLab tiền thân là Trung tâm Giám định PNJ, được thành lập từ năm 1996 và hiện là công ty con của PNJ.

Đơn vị này cung cấp các dịch vụ giám định kim cương, đá quý, vàng bạc và kim loại quý với nhiều hình thức như giám định thông thường, giám định nhanh, niêm phong, cấp lại giấy giám định hay khắc mã số lên cạnh viên kim cương theo yêu cầu.

Theo quy định của PNJLab, đơn vị chỉ phát hành giấy giám định đối với các viên kim cương có kích thước từ 4 mm trở lên.

Giám định Rồng Vàng – SJC: Đơn vị thành viên của Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn - SJC

CTCP Giám định Rồng Vàng – SJC được thành lập tháng 6/2004, là công ty liên kết của Công ty TNHH MTV Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC), trong đó SJC hiện sở hữu 49% vốn điều lệ. Doanh nghiệp hoạt động chuyên về giám định vàng bạc, đá quý và các dịch vụ kỹ thuật liên quan.

Trong quá trình hoạt động, công ty từng điều chỉnh vốn điều lệ từ gần 1.457 tỷ đồng xuống còn 1.200 tỷ đồng. Hiện cơ cấu sở hữu gồm 49% vốn của SJC và 51% thuộc các cổ đông tư nhân.

Theo Giám định Rồng Vàng – SJC, chứng thư giám định được xem như "giấy khai sinh" của một viên kim cương, giúp xác định các đặc tính kỹ thuật và tạo cơ sở đối chiếu trong các giao dịch mua bán.

Ngoài dịch vụ kiểm định, doanh nghiệp còn cung cấp dịch vụ khắc laser trực tiếp lên cạnh viên kim cương. Nội dung khắc thường là mã số chứng thư, nhưng cũng có thể là tên hoặc thông điệp theo yêu cầu của khách hàng.

Theo Giám định SJC, việc khắc mã định danh là một trong những giải pháp hiệu quả nhằm hạn chế nguy cơ tráo đổi hoặc thất lạc kim cương, bởi lớp khắc chỉ có thể được xóa bỏ khi viên đá được mài cắt lại bởi các chuyên gia.

GGJ - đơn vị giám định độc lập

Bên cạnh các thương hiệu lâu năm, thị trường cũng xuất hiện thêm các đơn vị kiểm định độc lập.

CTCP Giám định GGJ được thành lập năm 2023 tại Hà Nội với vốn điều lệ 1,6 tỷ đồng. Doanh nghiệp giới thiệu hoạt động theo mô hình phòng giám định độc lập, đồng thời tổ chức các khóa đào tạo về kim cương và đá quý.

Trong ngành kim cương, chứng thư giám định không đơn thuần là giấy xác nhận chất lượng mà được xem như "giấy khai sinh" của mỗi viên đá quý.

Thông qua mã số riêng, các thông số kỹ thuật và dấu khắc laser trên cạnh viên kim cương, người mua có thể đối chiếu giữa chứng thư và sản phẩm thực tế, qua đó giảm thiểu nguy cơ nhầm lẫn hoặc tráo đổi trong quá trình giao dịch.

Chính vì vậy, bên cạnh giá trị của viên kim cương, uy tín của đơn vị giám định cũng trở thành một yếu tố quan trọng quyết định niềm tin của thị trường.

Còn tiếp