Siêu dự án chậm tiến độ nhiều năm, nhà thầu Trung Quốc phải bồi thường 42.000 tỷ đồng
Phán quyết của tòa án Mỹ khép lại một trong những tranh chấp xây dựng lớn nhất liên quan đến doanh nghiệp Trung Quốc ở nước ngoài. Chủ dự án mất toàn bộ khoản đầu tư và rơi vào phá sản.
Năm 2024, một thẩm phán Tòa án Tối cao bang New York đã ra phán quyết buộc China Construction America (CCA) - đơn vị hoạt động tại Mỹ của Tập đoàn Xây dựng Nhà nước Trung Quốc (CSCEC) - phải bồi thường hơn 1,6 tỷ USD cho BML Properties, chủ đầu tư ban đầu của khu nghỉ dưỡng hạng sang Baha Mar tại Bahamas.
Vụ kiện này đã kéo dài trong nhiều năm, xoay quanh các cáo buộc gian lận và việc cố tình trì hoãn tiến độ xây dựng dự án.
Sau phiên xét xử kéo dài 11 ngày, Thẩm phán Andrew Borrok kết luận CCA đã vi phạm nghĩa vụ “hành động vì lợi ích tốt nhất của nhà đầu tư” ít nhất 6 lần và thực hiện hành vi gian lận ít nhất 4 lần. Những hành vi này trực tiếp khiến BML Properties mất toàn bộ khoản đầu tư 845 triệu USD vào dự án Baha Mar, và dẫn đến phá sản.
Phán quyết yêu cầu CCA bồi thường thiệt hại cùng tiền lãi tính từ thời điểm vi phạm đầu tiên – được xác định là ngày 1/5/2014 – nâng tổng giá trị bồi thường lên khoảng 1,6 tỷ USD (khoảng 42.000 tỷ đồng).
Gian lận, trì hoãn và “rút ruột” dự án
Theo hồ sơ vụ án, CCA từng khẩn cấp yêu cầu BML Properties cấp thêm 54 triệu USD với cam kết hoàn thành dự án đúng hạn vào ngày 27/3/2015. Tuy nhiên, thay vì sử dụng khoản tiền này để đẩy nhanh tiến độ thi công, CCA lại dùng vốn để mua lại khách sạn British Colonial Hilton tại thành phố Nassau – một dự án cạnh tranh gần đó.
Tòa án cũng xác định CCA đã bí mật cắt giảm hàng trăm công nhân trong giai đoạn then chốt trước ngày khai trương, chuyển nhân sự và nguồn lực sang một dự án khác tại Panama, cố tình làm chậm và đình trệ công việc tại Baha Mar nhằm gây sức ép đòi thanh toán những khoản chi phí “phi lý và không chính đáng”.
Ngoài ra, phán quyết cho rằng CCA đã thông đồng với một số quan chức Chính phủ Bahamas khi đó để loại bỏ ông Sarkis Izmirlian – Chủ tịch kiêm CEO của BML Properties – cùng đội ngũ quản lý dự án, gây tổn hại nghiêm trọng cho khu nghỉ dưỡng và nền kinh tế Bahamas.
Kiện tụng và thỏa thuận dàn xếp
BML Properties phá sản vào năm 2015 và chính thức khởi kiện vào cuối năm 2017. Ông Sarkis Izmirlian cho biết ý tưởng Baha Mar được ông ấp ủ hơn 20 năm, nhưng “đã bị giật khỏi tay ngay trước thời điểm khai trương”.
“Chúng tôi biết ơn vì cuối cùng đã có cơ hội trình bày trước hệ thống tư pháp Mỹ và cảm ơn thẩm phán vì cách tiếp cận công bằng, thận trọng”, ông nói.
Sau phán quyết, CCA đã nộp đơn xin bảo hộ phá sản tại Mỹ vào tháng 12/2024. Đầu năm 2025, BML Properties tiếp tục đề nghị Tòa án Phá sản Mỹ chỉ định một giám sát viên độc lập để điều tra hoạt động của CCA.
Tuy nhiên, đại diện của CCA là CCA Bahamas và CSCEC Bahamas sau đó cho biết Tòa án Phá sản Mỹ tại bang New Jersey đã phê duyệt một thỏa thuận toàn diện nhằm giải quyết tranh chấp. Theo thỏa thuận này, BML Properties sẽ rút toàn bộ các yêu cầu pháp lý tại Mỹ và Bahamas đối với CCA cũng như bên liên quan, mà không có bất kỳ thừa nhận trách nhiệm nào từ phía nhà thầu Trung Quốc.
CCA Bahamas vẫn giữ quyền sở hữu tại các khách sạn British Colonial và Margaritaville Beach Resort.
“Chúng tôi hài lòng khi tòa án phê duyệt thỏa thuận này, cho phép công ty tập trung trở lại vào chiến lược cung cấp các dự án xây dựng và dịch vụ khách sạn đẳng cấp toàn cầu”, ông Yan Wei, Chủ tịch kiêm CEO CCA, cho hay.
Theo Global Construction Review, Construction Briefing
