Siêu máy tính Trung Quốc vượt mặt Mỹ, đứng đầu thế giới
Thành tích này càng gây chú ý khi LineShine được xây dựng hoàn toàn trên kiến trúc không sử dụng GPU.
Trung Quốc đã giành lại danh hiệu siêu máy tính nhanh nhất thế giới lần đầu tiên kể từ năm 2017, theo bảng xếp hạng TOP500 mới nhất được công bố tại Hội nghị Siêu máy tính Quốc tế diễn ra ở Hamburg (Đức) hôm 23/6.
LineShine, do Trung tâm Siêu máy tính Quốc gia Thâm Quyến phát triển, đạt hiệu suất 2,198 exaflop – tương đương gần 2,2 tỷ tỷ phép tính mỗi giây – vượt qua nhà vô địch trước đó là El Capitan tại Phòng thí nghiệm Quốc gia Lawrence Livermore ở California, vốn đạt 1,809 exaflop.
Đây cũng là siêu máy tính đầu tiên trên thế giới vượt ngưỡng 2 exaflop chỉ bằng bộ xử lý trung tâm (CPU), không cần đến bộ xử lý đồ họa (GPU) – thành phần đang đóng vai trò cốt lõi trong phần lớn các siêu máy tính hàng đầu hiện nay.
Lần đầu tiên một hệ thống chỉ dùng CPU đạt quy mô exascale
"Đây là lần đầu tiên một máy tính chỉ sử dụng CPU đạt đến quy mô exascale", ông Jack Dongarra, đồng sáng lập TOP500 và là chủ nhân Giải thưởng Turing, chia sẻ.
Phần lớn các hệ thống exascale hiện nay, bao gồm cả El Capitan, phụ thuộc rất lớn vào GPU nhờ khả năng xử lý đồng thời khối lượng lớn phép tính. Những con chip này cũng đang là trọng tâm trong các nỗ lực của Mỹ nhằm kiềm chế sự phát triển của Trung Quốc trong lĩnh vực AI và siêu máy tính.
Phát biểu tại hội nghị ở Hamburg, trưởng nhóm thiết kế LineShine, bà Lu Yutong, cho biết hệ thống này đã từ bỏ kiến trúc CPU-GPU truyền thống. Thay vào đó, LineShine sử dụng các bộ xử lý do Trung Quốc tự phát triển, tích hợp sẵn khả năng tăng tốc AI, bộ nhớ tốc độ cao, mạng kết nối độc quyền cùng công nghệ làm mát bằng chất lỏng.
Theo bà Lu, thiết kế này nhằm phục vụ đồng thời các mô phỏng khoa học truyền thống và tác vụ AI, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.
Tham vọng tự chủ toàn diện về phần cứng và phần mềm
Ông Huang Xiaohui, phó Giám đốc trung tâm, tuyên bố rằng LineShine đã đạt được mức độ tự chủ hoàn toàn trên toàn bộ chuỗi công nghệ, từ phần cứng nền tảng đến phần mềm cốt lõi. Đến cuối năm 2025, hệ thống đã hoàn tất triển khai và đi vào vận hành, với hiệu năng duy trì ổn định trên ngưỡng hai exaflop.
Theo trung tâm này, kể từ khi chính thức hoạt động, LineShine đã được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như mô hình khí hậu, mô phỏng kỹ thuật, nghiên cứu thuốc, khoa học thần kinh và AI.
"Thành công của LineShine cả về hiệu năng chuẩn lẫn ứng dụng thực tế đánh dấu bước tiến lịch sử của ngành siêu máy tính Trung Quốc trong việc xây dựng hệ sinh thái phần cứng và phần mềm độc lập, bất chấp các hạn chế công nghệ từ nước ngoài", trung tâm cho biết trên tài khoản WeChat chính thức.
Nhà vô địch TOP500 gần nhất của Trung Quốc là Sunway TaihuLight, hệ thống lần đầu đứng đầu bảng xếp hạng vào năm 2016 và tiếp tục giữ vị trí số một trong năm 2017 trước khi bị siêu máy tính Summit của Mỹ vượt qua vào năm 2018.
