SpaceX huy động 75 tỷ USD trong phiên IPO lịch sử, Elon Musk tiến sát cột mốc sở hữu 1.000 tỷ USD

SpaceX vừa làm nên lịch sử với đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lớn nhất từ trước đến nay, đưa công ty này vào nhóm những doanh nghiệp niêm yết có giá trị lớn nhất thế giới và đưa nhà sáng lập Elon Musk tiến gần hơn tới việc trở thành người đầu tiên trên thế giới sở hữu khối tài sản trị giá 1.000 tỷ USD.

Công ty đã huy động được 75 tỷ USD thông qua IPO, với 555,6 triệu cổ phiếu được chào bán ở mức giá 135 USD/cổ phiếu. Quy mô IPO của SpaceX lớn hơn gấp đôi so với thương vụ niêm yết trị giá 29,4 tỷ USD của Saudi Aramco vào năm 2019.

Theo thông báo, SpaceX đã cấp cho các ngân hàng bảo lãnh phát hành quyền mua thêm 83,3 triệu cổ phiếu theo cơ chế phân bổ bổ sung (over-allotment option) tại mức giá IPO. Nếu quyền chọn này được thực hiện toàn bộ, quy mô thương vụ sẽ tăng lên khoảng 86 tỷ USD.

Lượng đăng ký mua cổ phiếu trong đợt IPO này cao gấp hơn 4 lần số lượng cổ phiếu được chào bán.

Với mức giá IPO 135 USD/cổ phiếu, giá trị thị trường của SpaceX đạt 1.770 tỷ USD. Khi tính thêm các quyền chọn cổ phiếu dành cho nhân viên và các đơn vị cổ phiếu bị hạn chế chuyển nhượng, mức giá chào bán này đưa định giá pha loãng hoàn toàn của công ty lên khoảng 1.800 tỷ USD.

Nói cách khác, sau khi tính đến toàn bộ số cổ phiếu có thể được phát hành trong tương lai từ các chương trình thưởng và đãi ngộ nhân viên, giá trị của SpaceX được ước tính vào khoảng 1,8 nghìn tỷ USD. SpaceX trở thành một trong những doanh nghiệp niêm yết có giá trị lớn nhất thế giới ngay sau khi lên sàn.

Vụ IPO của những hi vọng và giấc mơ

Lực lượng người hâm mộ đông đảo của Elon Musk trong cộng đồng nhà đầu tư cá nhân là một yếu tố then chốt tạo nên thành công của thương vụ này. Theo các nguồn tin thân cận, các nhà đầu tư cá nhân đã đặt lệnh mua hơn 100 tỷ USD cổ phiếu SpaceX tính đến ngày thứ Năm, cao hơn rất nhiều so với lượng cổ phiếu tương đương 20% tổng số cổ phần chào bán được dành riêng cho họ.

Tuy nhiên, không phải ai cũng hào hứng với đợt IPO này. Nhà đầu tư bán khống kỳ cựu James Chanos hôm thứ Tư đã gọi đây là một “đợt IPO của hy vọng và giấc mơ”, cho rằng sức hút của thương vụ chủ yếu đến từ sự ngưỡng mộ dành cho Elon Musk và cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI), thay vì các yếu tố nền tảng của một doanh nghiệp vẫn chưa từng ghi nhận lợi nhuận.

Dù vậy, những thay đổi trong quy định có thể giúp cổ phiếu SpaceX nhanh chóng được đưa vào các chỉ số tham chiếu lớn như Nasdaq-100 Index. Điều này, cùng với nhu cầu từ các quỹ đầu tư thụ động và các nhà đầu tư cá nhân không mua được cổ phiếu ở mức giá IPO, được kỳ vọng sẽ tạo ra một lực cầu đáng kể đối với cổ phiếu của công ty hoạt động trong các lĩnh vực tên lửa, vệ tinh và AI ngay khi bắt đầu giao dịch trên thị trường.

“Có lẽ đây là đợt IPO mang nhiều kỳ vọng nhất mà tôi từng thấy”, bà Kim Forrest, Giám đốc đầu tư của Bokeh Capital Partners, nhận định, đồng thời cho biết bà không tham gia mua cổ phiếu IPO. Theo bà, những người mua cổ phiếu SpaceX “muốn trở thành một phần của tương lai”. Bà nói thêm: “Điều đó mang đến cảm giác lạc quan khá đặc biệt trong giai đoạn mà thị trường liên tục dao động giữa hai thái cực là lòng tham và nỗi sợ hãi.”

SpaceX là công ty đầu tiên trong số ba đợt IPO quy mô lớn được kỳ vọng sẽ tận dụng cơn khát của nhà đầu tư chứng khoán đối với các doanh nghiệp dẫn đầu trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Nhu cầu gần như không có dấu hiệu suy giảm này đã góp phần đẩy các chỉ số chứng khoán chuẩn của Mỹ lên mức cao kỷ lục trong năm nay, bất chấp áp lực lạm phát gia tăng và những xáo trộn kinh tế do cuộc chiến tại Iran gây ra.

Giới đầu tư đang xem đợt IPO của SpaceX như một phép thử quan trọng đối với sức hấp dẫn của nhóm cổ phiếu AI trên thị trường. Sau SpaceX, hai tên tuổi lớn khác trong lĩnh vực AI là OpenAI và Anthropic cũng được dự báo sẽ tiến hành niêm yết trong thời gian tới, với mức định giá có thể lên tới hàng nghìn tỷ USD.

Sự bùng nổ của làn sóng IPO AI cho thấy niềm tin mạnh mẽ của thị trường vào triển vọng tăng trưởng dài hạn của công nghệ này, dù nhiều chuyên gia vẫn cảnh báo rằng mức định giá hiện nay đang phản ánh rất nhiều kỳ vọng về tương lai hơn là kết quả kinh doanh hiện tại của các doanh nghiệp.

Hai đối thủ của SpaceX trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo là Anthropic PBC và OpenAI được kỳ vọng sẽ niêm yết trên sàn chứng khoán ngay trong năm nay và có thể theo đuổi mức định giá vượt 1.000 tỷ USD mỗi công ty. Vì vậy, diễn biến giá cổ phiếu SpaceX sẽ được giới đầu tư mạo hiểm tại Thung lũng Silicon theo dõi sát sao không kém gì các nhà giao dịch trên Phố Wall.

Thế giới sắp có nghìn tỷ phú đầu tiên

Giá trị tài sản ròng của Elon Musk sẽ tăng thêm khoảng 275 tỷ USD sau khi tính đến mức giá IPO của SpaceX, nâng tổng tài sản lên khoảng 970 tỷ USD, chỉ còn cách danh hiệu tỷ phú nghìn tỷ (trillionaire) một khoảng rất ngắn.

Riêng phần sở hữu của Musk tại SpaceX, bao gồm cả quyền chọn cổ phiếu, được định giá khoảng 688 tỷ USD với mức giá 135 USD/cổ phiếu.

Nếu cổ phiếu SpaceX có màn chào sàn thành công và tiếp tục tăng giá trong phiên giao dịch đầu tiên, Musk hoàn toàn có thể trở thành người đầu tiên trong lịch sử sở hữu khối tài sản vượt mốc 1.000 tỷ USD.