Thành phố trực thuộc Trung ương rộng thứ 2 Việt Nam sẽ trở thành 'thành phố đáng sống có chiều sâu văn hóa'

Theo báo Thanh Niên, tại hội thảo Công tác quy hoạch kiến trúc đô thị với văn hóa di sản TP. Đà Nẵng do Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam và Hội Quy hoạch Phát triển đô thị TP. Đà Nẵng tổ chức mới đây, ông Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam, cho rằng việc điều chỉnh địa giới hành chính sau sáp nhập đang mở ra cơ hội lớn để Đà Nẵng tái cấu trúc không gian phát triển và kết nối các giá trị văn hóa, lịch sử, sinh thái trên quy mô rộng hơn.

Theo ông, từ đô thị trung tâm ven sông Hàn, ven biển đến các làng nghề truyền thống, khu vực miền núi phía Tây và hệ thống di sản hiện có, Đà Nẵng hội tụ điều kiện để hình thành một không gian văn hóa đa dạng. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để phát triển du lịch di sản, công nghiệp văn hóa và xây dựng bản sắc đô thị đặc trưng.

Bên cạnh đó, lợi thế nằm ở vị trí trung tâm vùng Duyên hải miền Trung cùng khả năng liên kết với Hội An, Mỹ Sơn và Huế sẽ giúp Đà Nẵng trở thành đầu mối kết nối chuỗi giá trị di sản của khu vực, hướng tới mục tiêu xây dựng một "thành phố đáng sống có chiều sâu văn hóa".

Tuy nhiên, cùng với dư địa phát triển rộng mở là những áp lực ngày càng lớn đối với công tác quy hoạch và bảo tồn. Theo ông Trần Ngọc Chính, quá trình đô thị hóa, phát triển du lịch và đầu tư hạ tầng diễn ra mạnh mẽ đang làm gia tăng nguy cơ mai một bản sắc văn hóa. Nhiều không gian mang giá trị lịch sử, kiến trúc, cảnh quan và văn hóa cộng đồng chịu sức ép từ sự phát triển của thị trường bất động sản, trong khi quỹ đất và nguồn lực dành cho bảo tồn vẫn còn hạn chế.

Bên cạnh đó, việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp cũng đặt ra yêu cầu phải tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền trong quản lý quy hoạch, kiến trúc và di sản, đồng thời nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cấp, các ngành.

Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam cũng cho rằng hệ thống chính sách và các công cụ quản lý hiện nay vẫn chưa theo kịp yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Không ít địa phương còn gặp khó khăn trong việc cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo tồn di sản, giữa khai thác giá trị trước mắt với gìn giữ không gian sống, ký ức đô thị và bản sắc văn hóa lâu dài.

Trong khi đó, cơ chế huy động nguồn lực xã hội cho công tác bảo tồn di sản vẫn chưa phát huy hiệu quả như kỳ vọng. Sự tham gia của doanh nghiệp, các tổ chức nghề nghiệp và cộng đồng còn hạn chế, khiến nhiều tiềm năng chưa được khai thác. Đây được xem là những bài toán cần sớm có lời giải nếu Đà Nẵng muốn phát triển nhanh nhưng vẫn giữ được bản sắc và chiều sâu văn hóa.

Từ những yêu cầu trên, nhiều chuyên gia nhận định chìa khóa nằm ở việc đổi mới tư duy quy hoạch, coi di sản không chỉ là đối tượng cần bảo tồn mà còn là nguồn lực và nền tảng cho phát triển đô thị bền vững. Khi các giá trị văn hóa được tích hợp ngay từ khâu quy hoạch, Đà Nẵng sẽ có cơ hội vừa mở rộng không gian phát triển, vừa gìn giữ bản sắc riêng và nâng cao sức cạnh tranh trong dài hạn.