Thanh tra phát hiện sai sót trong cấp tín dụng tại chi nhánh công ty cho thuê tài chính là liên doanh giữa BIDV (BID) và đối tác Nhật Bản

Thanh tra Ngân hàng Nhà nước Khu vực 2 vừa thông báo kết luận thanh tra đối với Công ty Cho thuê tài chính TNHH BIDV - Sumi Trust Chi nhánh TP.HCM, viết tắt là BSL HCM.

Người đứng đầu chi nhánh trong thời kỳ thanh tra là ông Đặng Thanh Hùng, giữ chức Giám đốc.

Tại ngày 30/6/2026, ban lãnh đạo BSL HCM gồm một Giám đốc và một Phó Giám đốc. Chi nhánh có 4 phòng nghiệp vụ, gồm Phòng Kinh doanh 1, Phòng Kinh doanh 2, Phòng Hỗ trợ kinh doanh và Phòng Kế toán.

Trong thời kỳ thanh tra, BSL HCM đã có những kết quả đáng ghi nhận trong hoạt động kinh doanh.

Cụ thể, việc phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro; công tác quản lý tài sản, thu nhập, chi phí; mua sắm tài sản, hàng hóa, xây dựng và sửa chữa tài sản nhìn chung được thực hiện đúng các quy định.

Công tác xử lý nợ xấu, thực hiện các giải pháp xử lý và hạn chế nợ xấu cũng được cơ quan thanh tra ghi nhận.

Bên cạnh đó, phương án cơ cấu lại gắn với xử lý nợ xấu đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt nhìn chung được BSL HCM thực hiện đúng quy định.

Thẩm định và giám sát tài sản cho thuê chưa chặt chẽ

Bên cạnh những kết quả đạt được, kết luận thanh tra cho biết BSL HCM còn một số hạn chế, tồn tại, sai sót trong hoạt động cấp tín dụng.

Các nội dung được chỉ ra liên quan đến việc thẩm định và quyết định cho thuê; kiểm tra, giám sát việc sử dụng tài sản cho thuê chưa chặt chẽ, chưa đầy đủ theo quy định.

Về nguyên nhân khách quan, Thanh tra Ngân hàng Nhà nước Khu vực nhận định các biến động về kinh tế, chính trị và xã hội trên thế giới trong thời kỳ thanh tra đã ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và cá nhân.

Trong một số trường hợp, phương án kinh doanh không triển khai được như dự tính, qua đó ảnh hưởng đến hoạt động, tình hình tài chính và khả năng thực hiện phương án thuê tài chính của khách hàng đối với công ty.

Về nguyên nhân chủ quan, kết luận nêu BSL HCM chấp hành chưa chặt chẽ các quy định về cho thuê; còn tồn tại, sai sót trong việc thẩm định cho thuê và kiểm tra, giám sát việc sử dụng tài sản cho thuê.

Theo cơ quan thanh tra, trách nhiệm thuộc về các tập thể, cá nhân thực hiện việc thẩm định và đề xuất, xét duyệt cho thuê, kiểm tra, giám sát việc sử dụng tài sản cho thuê và các nghiệp vụ có liên quan trực tiếp đến những tồn tại, sai sót.

Thanh tra Ngân hàng Nhà nước đưa ra một khuyến nghị và hai kiến nghị đối với trụ sở chính BSL. Đối với BSL HCM, cơ quan thanh tra đưa ra một khuyến nghị và 4 kiến nghị, kèm thời hạn hoàn thành cụ thể tại từng kiến nghị.

Trong đó, Thanh tra Ngân hàng Nhà nước Khu vực yêu cầu trụ sở chính BSL và BSL HCM chấn chỉnh, khắc phục các tồn tại, sai sót đối với từng nội dung được nêu tại kết luận thanh tra.

BSL là liên danh giữa BIDV và đối tác Nhật Bản

Công ty Cho thuê tài chính TNHH BIDV - Sumi Trust là liên doanh giữa Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV - BID) và Ngân hàng Tín thác Sumitomo Mitsui của Nhật Bản.

Tiền thân của doanh nghiệp là Công ty Cho thuê tài chính TNHH MTV Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam. Năm 2016, BIDV ký thỏa thuận chuyển nhượng 49% vốn tại doanh nghiệp cho Sumitomo Mitsui Trust Bank và chuyển đổi mô hình hoạt động sang công ty liên doanh.

BSL được Ngân hàng Nhà nước cấp giấy phép thành lập và hoạt động vào tháng 4/2017. Doanh nghiệp có vốn điều lệ 895,6 tỷ đồng, tương đương gần 900 tỷ đồng. Trong đó, BIDV sở hữu 50% và SuMi Trust sở hữu 49%.

Ông Nguyễn Thiều Sơn hiện là Tổng Giám đốc, đồng thời là người đại diện theo pháp luật của BSL.

Về kết quả kinh doanh, BSL ghi nhận lãi hàng chục tỷ đồng mỗi năm. Trong đó năm 2023 lãi đột biến gần 86 tỷ đồng. Tuy vậy, năm 2024 lãi giảm đột ngột xuống 20 tỷ đồng trong bối cảnh biến động lãi suất trên thị trường liên ngân hàng ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh.

Năm 2025, những bất ổn kinh tế, chính trị trên thế giới cùng quá trình sắp xếp bộ máy hành chính và địa giới trong nước đã làm chậm hoạt động đầu tư dự án, ảnh hưởng đến kế hoạch đầu tư mới của khách hàng và nhu cầu thuê tài chính.

Dù vậy, BSL vẫn duy trì hoạt động có lãi. Lợi nhuận trước thuế năm 2025 đạt hơn 57 tỷ đồng, gấp hơn 4 lần năm 2024. Quy mô dư nợ tiếp tục tăng trưởng theo kế hoạch và chất lượng cho thuê được kiểm soát.

BIDV có hơn 26.000 tỷ đồng nợ khả năng mất vốn

BIDV, cổ đông sở hữu 50% vốn tại BSL, hiện là một trong những ngân hàng có quy mô lớn nhất hệ thống. Tại ngày 30/6/2026, ngân hàng có 28.867 cán bộ, nhân viên, giảm 406 người so với đầu năm.

Trong 6 tháng đầu năm, BIDV ghi nhận 33.538 tỷ đồng thu nhập lãi thuần, tăng 15,9% so với cùng kỳ. Lợi nhuận trước thuế đạt 18.905 tỷ đồng, tăng 17,9%.

Quy mô bảng cân đối tiếp tục mở rộng khi tổng tài sản tại cuối tháng 6 đạt 3,44 triệu tỷ đồng, tăng 3,33% so với đầu năm. Dư nợ cho vay khách hàng vượt 2,5 triệu tỷ đồng, tăng 5,39% sau 6 tháng.

Đáng chú ý, nợ xấu tăng nhanh hơn đáng kể so với dư nợ cho vay. Tổng nợ thuộc các nhóm 3, 4 và 5 tại cuối quý II/2026 vượt 45.700 tỷ đồng, tăng 30,7% so với đầu năm, tương đương khoảng 1,8% tổng dư nợ cho vay khách hàng.

Trong đó, nợ dưới tiêu chuẩn vượt 12.000 tỷ đồng, tăng 168% so với đầu năm. Nợ nghi ngờ tăng 56%, lên gần 7.300 tỷ đồng. Riêng nợ có khả năng mất vốn, tức nợ nhóm 5, ở mức hơn 26.400 tỷ đồng, tăng 2,3% và chiếm gần 58% tổng nợ xấu của ngân hàng.