Thu ngân sách vượt 1,42 triệu tỷ đồng sau nửa năm, giải ngân đầu tư công mới đạt 20,5%
Trong khi thu ngân sách nhà nước (NSNN) tiếp tục ghi nhận kết quả tích cực với hơn 1,42 triệu tỷ đồng thu được chỉ sau hơn 5 tháng đầu năm, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công vẫn ở mức thấp, mới đạt 20,5% kế hoạch được Thủ tướng Chính phủ giao.
Thông tin tại buổi họp báo chiều 19/6, bà Ngô Thị Nhung, Phó Giám đốc Kho bạc Nhà nước (KBNN), cho biết tính đến hết ngày 15/6, lũy kế thu NSNN đạt hơn 1,42 triệu tỷ đồng, tương đương 56,36% dự toán năm.
Trong cơ cấu nguồn thu, thu nội địa tiếp tục đóng vai trò chủ lực khi đạt hơn 1,2 triệu tỷ đồng, hoàn thành gần 56% dự toán. Thu từ dầu thô đạt 27.496 tỷ đồng, bằng 63,95% dự toán năm, trong khi thu cân đối từ hoạt động xuất nhập khẩu sau khi hoàn thuế giá trị gia tăng đạt 165.714 tỷ đồng, tương đương 59,61% dự toán.
Kết quả này cho thấy nền tài chính quốc gia tiếp tục duy trì được đà tăng trưởng tích cực, tạo dư địa quan trọng cho việc thực hiện các nhiệm vụ chi ngân sách và đầu tư phát triển trong năm 2026.
Tuy nhiên, trái ngược với kết quả thu ngân sách khả quan, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công vẫn chưa đáp ứng kỳ vọng.
Theo KBNN, đến ngày 15/6, tổng số vốn đầu tư công nguồn NSNN được thanh toán qua hệ thống kho bạc đạt hơn 188.832 tỷ đồng, tương đương 20,5% kế hoạch vốn năm 2026 là 923.098 tỷ đồng.
Trong đó, vốn đầu tư trong nước giải ngân đạt hơn 186.600 tỷ đồng, bằng 20,6% kế hoạch. Đáng chú ý, vốn nước ngoài mới giải ngân được hơn 2.232 tỷ đồng, chỉ đạt 12,6% kế hoạch được giao.
Như vậy, sau gần nửa năm, vẫn còn hơn 734.000 tỷ đồng vốn đầu tư công chưa được đưa vào nền kinh tế, cho thấy áp lực giải ngân trong những tháng cuối năm là rất lớn.
Lý giải nguyên nhân, KBNN cho biết công tác giải phóng mặt bằng tiếp tục là "điểm nghẽn" lớn nhất đối với nhiều dự án đầu tư công. Việc xác định nguồn gốc đất, xây dựng phương án bồi thường và phê duyệt đơn giá đền bù tại nhiều địa phương còn kéo dài, khiến tiến độ thi công bị ảnh hưởng.
Bên cạnh đó, tình trạng khan hiếm vật liệu xây dựng như đất đắp, cát và đá vẫn chưa được khắc phục triệt để. Giá vật liệu tăng cao so với dự toán ban đầu cũng buộc nhiều chủ đầu tư phải thực hiện thủ tục điều chỉnh tổng mức đầu tư và dự toán công trình, làm kéo dài thời gian triển khai.
Đối với các dự án trọng điểm quy mô lớn, việc nhập khẩu thiết bị từ nước ngoài chậm hơn dự kiến tiếp tục gây áp lực lên tiến độ thực hiện. Nhiều chủ đầu tư trong những tháng đầu năm vẫn đang hoàn thiện các thủ tục thiết kế, thẩm định, phê duyệt và lựa chọn nhà thầu nên khối lượng nghiệm thu, thanh toán chưa phát sinh nhiều.
Ngoài những khó khăn khách quan, KBNN cũng chỉ ra thực trạng thiếu nhân lực phụ trách đầu tư công tại một số xã, phường sau quá trình sắp xếp bộ máy hành chính. Việc cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ đã ảnh hưởng không nhỏ đến tiến độ xử lý hồ sơ và giải ngân vốn.
Ở một diễn biến khác, nhằm bảo đảm nguồn vốn cho cân đối ngân sách và đầu tư phát triển, năm 2026 Bộ Tài chính giao KBNN nhiệm vụ phát hành 500.000 tỷ đồng trái phiếu Chính phủ.
Tính đến ngày 15/6, KBNN đã huy động được 168.501 tỷ đồng trái phiếu Chính phủ thông qua đấu thầu, tương đương 33,7% kế hoạch năm. Riêng trong quý II, khối lượng phát hành đạt 88.400 tỷ đồng, bằng 58,9% kế hoạch quý đã điều chỉnh.
Trong bối cảnh thị trường tài chính trong nước và quốc tế còn nhiều biến động, KBNN cho biết sẽ tiếp tục điều hành linh hoạt hoạt động phát hành trái phiếu, bảo đảm huy động đủ nguồn lực cho ngân sách nhà nước đồng thời kiểm soát tốt chi phí vay nợ và an toàn nợ công.
