Thương cảng từng sầm uất bậc nhất Việt Nam, được ví như 'tiểu Hội An' sắp được tái hiện trên diện tích hơn 1.700ha

Ngày 23/9, phường Hồng Châu (tỉnh Hưng Yên) tổ chức hội nghị công bố công khai Đồ án quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 xây dựng tái hiện thương cảng Phố Hiến xưa.

Đồ án quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 xây dựng tái hiện thương cảng Phố Hiến xưa được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 1679/QĐ-UBND ngày 28/5/2026. UBND phường Hồng Châu là đơn vị tổ chức lập quy hoạch.

Phạm vi quy hoạch có tổng diện tích tự nhiên khoảng 1.708,9ha, thuộc địa phận các phường, xã Phố Hiến, Sơn Nam, Hồng Châu và Tân Hưng.

Theo đồ án, không gian kiến trúc, cảnh quan được tổ chức trên cơ sở khai thác các giá trị lịch sử, văn hóa đặc trưng của Phố Hiến xưa, kết hợp hài hòa giữa không gian đô thị, cảnh quan ven sông và các khu vực sinh thái.

Các công trình, không gian chức năng được định hướng tạo điểm nhấn, gắn với hình ảnh thương cảng Phố Hiến xưa - nơi từng diễn ra các hoạt động giao thương sôi động, đồng thời là điểm hội tụ và giao lưu của người Việt với thương nhân đến từ nhiều quốc gia.

Đồ án quy hoạch được chia thành 4 phân khu chính.

Khu I - Phân khu Phục Hiến có quy mô khoảng 411,13ha, là không gian chức năng đón tiếp, bến thuyền và khu vực tái hiện khu phố cổ Phố Hiến xưa của người Việt và 12 quốc gia.

Khu II - Phân khu lễ hội và trung tâm tổ chức sự kiện, trung tâm hội nghị quốc tế có quy mô khoảng 434,8ha, gồm không gian văn hóa, trung tâm hội nghị quốc tế, quảng trường và trung tâm tổ chức sự kiện.

Khu III - Phân khu dịch vụ du lịch và biểu diễn thực cảnh có quy mô khoảng 474,34ha, gồm không gian thương mại, dịch vụ, cảng, không gian mở ven sông, khu vui chơi giải trí và đảo Hải Đăng.

Khu IV - Phân khu cây xanh sinh thái ven sông Hồng có quy mô khoảng 388,65ha, là không gian mở, không gian cảnh quan sinh thái, vườn cây và khu vực cắm trại.

Phát biểu tại hội nghị, đồng chí Nguyễn Hùng Nam, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, đề nghị các sở, ngành, địa phương và đơn vị được giao nhiệm vụ chủ động phối hợp tổ chức thực hiện, quản lý quy hoạch theo đúng quy định đã được phê duyệt; tăng cường quản lý đất đai, bảo đảm các hoạt động đầu tư, xây dựng phù hợp với định hướng quy hoạch.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh cũng đề nghị tiếp tục hoàn thiện quy hoạch chi tiết, thiết kế đô thị và chuẩn bị các dự án đầu tư. Đối với các công trình điểm nhấn, cần nghiên cứu kỹ về kiến trúc, cảnh quan và cách thức thể hiện, bảo đảm phù hợp với những dấu ấn đặc trưng của thương cảng Phố Hiến xưa.

Việc triển khai quy hoạch cần được thực hiện đồng bộ, bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế với phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa, bảo vệ môi trường, bảo đảm an toàn phòng, chống lũ và công tác đê điều. Đồng thời, cần ưu tiên các giải pháp sinh thái, tăng diện tích cây xanh, mặt nước, hạn chế tối đa việc san lấp, bê tông hóa không cần thiết.

Bên cạnh đó, địa phương cần huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội để cụ thể hóa quy hoạch thành những dự án có chất lượng, mang lại giá trị thiết thực. Trong quá trình triển khai các dự án, cần thực hiện đúng các quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với những trường hợp bị ảnh hưởng, bảo đảm ổn định cuộc sống và tạo sự đồng thuận trong Nhân dân.

Theo tìm hiểu, thương cảng Phố Hiến xưa từng được ví như “tiểu Tràng An”, là nơi kẻ chợ tấp nập, phồn hoa. Đây từng là một trong những thương cảng lớn, nổi tiếng và sầm uất bậc nhất Việt Nam, đồng thời là nơi giao lưu, tiếp nhận nhiều nền văn hóa khác nhau.

Phố Hiến trong lịch sử nằm bên tả ngạn sông Hồng, là một đô thị phát triển từ thế kỷ 15 và đạt thời kỳ cực thịnh vào thế kỷ 17. Khi đó, Phố Hiến trở thành trung tâm giao thương với nhiều quốc gia trên thế giới như Trung Quốc, Nhật Bản, Anh, Pháp, Hà Lan, Bồ Đào Nha…

Phố Hiến xưa nằm sát bên bờ tả ngạn sông Hồng. Tuy nhiên, do quá trình phù sa bồi đắp, khu vực này ngày nay đã cách dòng sông khoảng 2km. Theo đường sông, Phố Hiến cách Hà Nội 55km. Trước đây, từ Thăng Long xuôi thuyền xuống Phố Hiến mất khoảng 2 ngày, trong khi ngược dòng lên kinh đô mất khoảng 3 ngày.

Với vị trí nằm trên các tuyến giao thông đường thủy thuộc hệ thống sông Hồng - sông Thái Bình trong vùng đồng bằng Bắc Bộ, Phố Hiến từng giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong hoạt động giao thương và kết nối đường thủy của khu vực.