Tổng thống Mỹ Trump: Các tàu thuyền đang bắt đầu di chuyển tự do qua eo biển Hormuz
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các tàu thuyền, trong đó có nhiều tàu chở dầu, đã bắt đầu di chuyển qua eo biển Hormuz sau khi Washington và Tehran ký kết thỏa thuận điện tử.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Hai (15/6) cho biết các tàu thuyền đã bắt đầu di chuyển tự do ra khỏi eo biển Hormuz, sau khi Phó Tổng thống J.D. Vance tuyên bố một thỏa thuận điện tử với Iran đã được ký kết.
"Các tàu thuyền đang bắt đầu di chuyển, nhiều tàu chở đầy dầu rời khỏi eo biển Hormuz. Chúng đang đi dọc theo phía Nam, hoàn toàn an toàn, bảo mật và nguyên vẹn. Còn có những tuyến đường đi khác nữa", ông Trump viết trên Truth Social.
Trước đó, Phó Tổng thống Vance cho biết, các điều khoản của thỏa thuận đang được triển khai, song một số vấn đề kỹ thuật, bao gồm cơ chế vận hành lâu dài tại eo biển Hormuz vẫn cần tiếp tục đàm phán.
Trong khi đó, truyền thông Iran cho biết Tehran sẽ cho phép các tàu quá cảnh miễn phí trong vòng 60 ngày nhằm tạo điều kiện cho những cuộc thương lượng tiếp theo. Tuy nhiên, nước này dự kiến sẽ áp dụng thu phí đối với hoạt động hàng hải qua eo biển sau thời gian trên.
Mối đe dọa thủy lôi
Dù hoạt động lưu thông đã bắt đầu được nối lại, ngành vận tải biển quốc tế vẫn tỏ ra thận trọng. Các chủ tàu và chuyên gia an ninh hàng hải cảnh báo nguy cơ từ hệ thống thủy lôi mà Iran đã triển khai trong thời gian căng thẳng leo thang vẫn chưa được loại bỏ hoàn toàn.
Ông Jakob Larsen, Giám đốc an toàn và an ninh của Hiệp hội Chủ tàu BIMCO nhận định việc phát hiện và vô hiệu hóa thủy lôi là nhiệm vụ phức tạp, đòi hỏi các năng lực quân sự chuyên biệt như tàu rà phá thủy lôi, trực thăng và các phương tiện điều khiển từ xa.
"Ngay cả khi một tuyến đường được dọn sạch, nó vẫn có thể bị gài thủy lôi trở lại trong thời gian ngắn", ông Larsen cảnh báo.
Iran đã rải thủy lôi quy mô lớn ở eo biển, khiến việc đi lại chỉ có thể thực hiện qua hai hành lang hẹp dọc bờ biển Iran và Oman. Điều này có nguy cơ tạo ra các điểm nghẽn, làm chậm quá trình khôi phục lưu thông bình thường.
BIMCO cho rằng, các tuyên bố hiện nay từ cả Mỹ và Iran vẫn chưa làm rõ những vấn đề then chốt như tuyến hàng hải an toàn, lịch trình di chuyển của tàu thuyền, cơ chế phối hợp với lực lượng hải quân cũng như các phương án ứng phó khẩn cấp.
Giao thông qua eo biển Hormuz sẽ tăng trong vài tuần tới
Một quan chức cấp cao của chính quyền Mỹ cho biết lưu lượng vận tải qua eo biển Hormuz sẽ tăng dần trong thời gian tới, nhưng phải mất khoảng hai tuần mới có thể ghi nhận sự phục hồi đáng kể.
"Các bạn sẽ thấy lưu lượng giao thông ở eo biển Hormuz sẽ tăng đáng kể, thực tế là điều này đã bắt đầu rồi và nó sẽ tăng dần theo thời gian, có thể là một tuần hoặc hai tuần nữa. Chúng ta sẽ không trở lại bình thường trong hai tuần, nhưng chúng ta sẽ thấy lưu lượng giao thông qua eo biển tăng đáng kể", quan chức Mỹ cho biết.
Washington và Tehran đều cho rằng việc khôi phục hoạt động tại eo biển Hormuz sẽ giúp nối lại dòng chảy năng lượng toàn cầu, sau nhiều tháng gián đoạn khiến giá dầu và khí đốt tăng mạnh. Theo Nhà Trắng, việc giá dầu thô giảm nhanh trong phiên giao dịch đầu tuần là dấu hiệu cho thấy thị trường đang kỳ vọng quá trình phục hồi sẽ diễn ra thuận lợi.
