Trung Nguyên xin thêm ưu đãi cho loạt dự án chậm tiến độ, tỉnh nói không với ưu đãi ngoài luật

Sau nhiều năm triển khai, một số dự án của Công ty CP Cà phê Trung Nguyên tại Đắk Lắk vẫn chưa hoàn thành theo kế hoạch. Tại hội nghị công bố quy hoạch tỉnh cuối tháng 6/2026, doanh nghiệp này đã kiến nghị địa phương tháo gỡ vướng mắc về đất đai, đồng thời xem xét thêm các chính sách ưu đãi.

Tuy nhiên, trong văn bản trả lời các kiến nghị doanh nghiệp, Sở Tài chính Đắk Lắk cho biết các chính sách về thuế, tiền thuê đất và đầu tư chỉ được áp dụng khi dự án đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định. UBND tỉnh không có thẩm quyền tự đặt ra mức ưu đãi "ngoài luật".

Loạt dự án kéo dài nhiều năm

Trong số các dự án kéo dài nhiều năm, đáng chú ý nhất là Dự án đô thị sinh thái văn hóa cà phê Suối Xanh - Thành phố Cà phê tại phường Buôn Ma Thuột.

Dự án được Đắk Lắk chấp thuận chủ trương đầu tư từ năm 2009, quy mô khoảng 45,45ha, vốn đầu tư ban đầu hơn 2.128 tỷ đồng. Sau nhiều lần điều chỉnh, tổng vốn được nâng lên 2.792,41 tỷ đồng, chia thành 2 giai đoạn.

Trong đó, giai đoạn 2 có vốn khoảng 1.545 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành cuối năm 2023 nhưng đến nay vẫn còn vướng giải phóng mặt bằng, bàn giao đất và một số hạng mục chưa hoàn tất. Năm 2024, dự án tiếp tục được điều chỉnh, kéo dài thời gian hoàn thành giai đoạn 1 đến ngày 21/4/2026.

Tại hội nghị, Trung Nguyên đề nghị tỉnh đẩy nhanh việc bàn giao đất sạch, xác định thời gian thực hiện giai đoạn 2. Doanh nghiệp đồng thời kiến nghị xem xét chính sách ưu đãi thuế, đầu tư đối với các công trình giáo dục, trường học xã hội hóa thuộc giai đoạn 1 và toàn bộ giai đoạn 2.

Một dự án khác là Dự án đầu tư du lịch sinh thái tại xã Krông Á, có lịch sử từ năm 2004. Tiền thân của dự án là trang trại và phát triển chăn nuôi gia súc kết hợp du lịch sinh thái, quy mô khoảng 595 ha, vốn đăng ký 68 tỷ đồng.

Sau nhiều năm chậm triển khai, năm 2016, chủ đầu tư được tỉnh yêu cầu hoàn thành dự án trước ngày 30/9/2018. Đến nay, dự án vẫn chưa hoàn thành. Trung Nguyên đề nghị được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, đồng thời miễn, giảm tiền thuê khoảng 590 ha đất.

Tương tự, Khu du lịch cụm thác Dray Sáp Thượng - Dray Nur được giao cho Trung Nguyên thực hiện từ năm 2010, quy mô khoảng 110 ha, vốn đầu tư 50 tỷ đồng. Doanh nghiệp cũng kiến nghị áp dụng chính sách ưu đãi thuế và miễn, giảm tiền thuê đất cho dự án.

Ưu đãi phải đi cùng điều kiện

Đối với Thành phố Cà phê, Sở Tài chính Đắk Lắk cho biết các công trình giáo dục, trường học xã hội hóa có thể được hưởng ưu đãi thuế, miễn tiền thuê đất nếu đáp ứng điều kiện theo quy định. Tuy nhiên, chính sách chỉ áp dụng đối với phần diện tích thực tế phục vụ hoạt động xã hội hóa, không áp dụng cho toàn bộ dự án.

Với hai dự án tại Krông Á và cụm thác Dray Sáp Thượng - Dray Nur, doanh nghiệp cũng có thể được hưởng ưu đãi nếu dự án thuộc ngành, nghề và địa bàn được hưởng chính sách ưu đãi, đồng thời đáp ứng đầy đủ các điều kiện liên quan. Mức ưu đãi và thời gian áp dụng sẽ được xem xét cụ thể theo từng dự án, từng hạng mục.

Quan điểm của tỉnh Đắk Lắk được đưa ra khá rõ: Địa phương có thể hỗ trợ tháo gỡ các thủ tục, đất đai và những vướng mắc thuộc thẩm quyền, nhưng không thể tự quyết định chính sách ưu đãi vượt ngoài quy định pháp luật.

Trong bối cảnh Đắk Lắk đang đẩy mạnh thu hút đầu tư, phát triển đô thị, du lịch và khai thác các lợi thế đặc trưng của địa phương, việc tháo gỡ các dự án kéo dài nhiều năm không chỉ nằm ở câu chuyện ưu đãi. Quan trọng hơn là xác định rõ điều kiện pháp lý, tiến độ thực hiện và khả năng triển khai thực tế của từng dự án để đưa nguồn lực đất đai vào khai thác hiệu quả.