Trung Quốc thay đổi chính sách, ông lớn vật liệu xây dựng Việt Nam lập tức báo lãi quý cao kỷ lục

CTCP Nhựa Bình Minh (HoSE: BMP) vừa công bố báo cáo tài chính quý II/2026 với doanh thu thuần đạt 1.319,6 tỷ đồng, tăng nhẹ so với cùng kỳ.

Đáng chú ý, lợi nhuận sau thuế đạt 367,2 tỷ đồng, tăng 11,6% so với cùng kỳ và là mức lợi nhuận quý cao nhất trong lịch sử hoạt động của doanh nghiệp.

Lũy kế 6 tháng đầu năm, doanh thu thuần và lợi nhuận sau thuế của Nhựa Bình Minh lần lượt đạt 2.821,6 tỷ đồng (tăng 3% so với cùng kỳ) và 671 tỷ đồng (tăng 9% so với cùng kỳ). Với kết quả này, doanh nghiệp đã hoàn thành 46,6% kế hoạch doanh thu và 53% mục tiêu lợi nhuận cả năm.

Kết quả kinh doanh tích cực của BMP diễn ra trong bối cảnh đầu tháng 3/2026, Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc (MIIT) ban hành "Kế hoạch Hành động nhằm Đẩy mạnh Cải tạo và Nâng cấp các Cơ sở hạ tầng Lỗi thời trong Ngành Hóa chất và Hóa dầu giai đoạn 2026-2029".

Theo đó, PVC là một trong những ngành trọng điểm chịu tác động từ chính sách giảm thiểu cạnh tranh không lành mạnh. Các nhà máy cũ sẽ phải trải qua quá trình kiểm tra bắt buộc và nâng cấp nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về môi trường, hiệu suất năng lượng; nếu không đáp ứng yêu cầu có thể bị buộc đóng cửa.

Theo đánh giá của Chứng khoán Vietcap, đây là một bước ngoặt mang tính cấu trúc đối với ngành PVC, khi đánh dấu sự khởi đầu của chu kỳ phục hồi giá nhờ quá trình cắt giảm công suất.

Dù vậy, Vietcap cho rằng tốc độ phục hồi giá PVC sẽ diễn ra chậm và từng bước, do quá trình cắt giảm nguồn cung cần thời gian, trong khi các yếu tố nền tảng tại Trung Quốc vẫn còn yếu với nhu cầu thấp và nguồn cung duy trì ở mức cao.

Ở một diễn biến khác, việc Trung Quốc chính thức bãi bỏ mức hoàn thuế xuất khẩu 13% đối với PVC từ tháng 4/2026 đã loại bỏ "vùng đệm lợi nhuận" của các nhà sản xuất nội địa.

Vietcap nhận định các doanh nghiệp Trung Quốc có thể sẽ tăng giá xuất khẩu để bù đắp chi phí, dù khả năng chuyển hoàn toàn mức tăng 13% này vào giá bán là không cao.

Theo đơn vị phân tích, động thái trên nằm trong chiến dịch hạn chế cạnh tranh không lành mạnh của Bắc Kinh. Việc giá xuất khẩu PVC từ Trung Quốc tăng lên sẽ kéo mặt bằng giá toàn cầu đi lên, qua đó gia tăng áp lực chi phí đầu vào đối với Nhựa Bình Minh.

Hiện thị trường PVC Trung Quốc vẫn chịu áp lực lớn từ lượng tồn kho cao, tình trạng dư cung mang tính cấu trúc (công suất tăng 7% so với cùng kỳ năm 2025 và dự kiến đi ngang trong năm 2026), trong khi nhu cầu xây dựng nội địa tiếp tục trì trệ kéo dài.

Dù đối mặt với tình trạng thua lỗ kéo dài, các nhà sản xuất PVC tại Trung Quốc vẫn chưa chủ động cắt giảm công suất do mối liên kết cấu trúc giữa PVC và xút (caustic soda).

Cụ thể, quy trình điện phân clo-alkali tạo ra đồng thời xút và clo theo một tỷ lệ gần như cố định. Do clo là chất độc hại, khó lưu trữ, các doanh nghiệp buộc phải tiêu thụ clo ở các công đoạn hạ nguồn, trong đó PVC là kênh hấp thụ chính, chiếm khoảng 40% tổng lượng tiêu thụ clo tại Trung Quốc.

Điều này khiến các nhà sản xuất vẫn duy trì hoạt động sản xuất PVC ngay cả khi biên lợi nhuận âm, miễn là lợi nhuận từ xút vẫn đủ bù đắp phần thiếu hụt.

Tuy nhiên, Vietcap cho rằng "vùng đệm" này đang dần suy yếu khi biên lợi nhuận từ xút tiếp tục giảm, qua đó mở ra khả năng xuất hiện một làn sóng tái cấu trúc và cắt giảm công suất rõ nét hơn trong thời gian tới.

Bên cạnh yếu tố cung cầu, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông cũng góp phần đẩy giá PVC gốc ethylene tăng mạnh, với mức tăng từng đạt 87% tại thời điểm cao nhất so với cuối năm 2025 và hiện vẫn cao hơn 27% so với đầu năm.

Nhằm bảo vệ biên lợi nhuận, BMP cùng các doanh nghiệp trong ngành đã đồng loạt điều chỉnh giá bán từ cuối tháng 3 và đầu tháng 4, trong đó giá PVC tăng khoảng 15%, HDPE tăng 30% và PPR tăng 15%.

Theo đó, Vietcap kỳ vọng biên lợi nhuận của BMP trong quý II/2026 tiếp tục duy trì ở mức cao nhờ lượng tồn kho giá thấp được doanh nghiệp tích lũy trong nửa đầu năm theo chia sẻ từ ban lãnh đạo.

Tuy nhiên, áp lực có thể quay trở lại trong nửa cuối năm khi lượng tồn kho giá rẻ dần cạn kiệt. Đồng thời, BMP có khả năng phải gia tăng chiết khấu thương mại nhằm bảo vệ sản lượng tiêu thụ trong bối cảnh giá nguyên liệu đầu vào hạ nhiệt và cạnh tranh trên thị trường gia tăng.

Theo kịch bản cơ sở của Vietcap, nếu xung đột tại Trung Đông hạ nhiệt từ khoảng giữa năm 2026, tác động từ yếu tố địa chính trị sẽ chủ yếu mang tính ngắn hạn và tập trung trong năm nay.

Trong khi đó, những thay đổi mang tính cấu trúc từ chính sách của Trung Quốc đối với ngành PVC mới là yếu tố có thể tạo ảnh hưởng dài hạn, khiến chi phí đầu vào của BMP tiếp tục chịu áp lực trong những năm tới.