Tỷ lệ nợ xấu toàn ngành ‘leo thang’ vì một ngân hàng, chiếm gần 80% mức tăng
Nếu loại cái tên này, 26 ngân hàng còn lại giảm tỷ lệ nợ xấu từ 2,02% xuống 1,78% và số dư nợ xấu chỉ tăng 3,8%.
Theo báo cáo mới công bố của TCBS Research, quý II/2026, chất lượng tài sản của ngành Ngân hàng có sự cải thiện nếu loại SACOMBANK (STB) khỏi mẫu phân tích. Đây cũng là yếu tố khiến diễn biến nợ xấu toàn ngành cần được nhìn nhận tách biệt giữa SACOMBANK và nhóm ngân hàng còn lại.
Nợ xấu tăng nhưng tỷ lệ chỉ nhích nhẹ
Số dư nợ xấu tại quý II/2026 gấp 2,4 lần quý III/2022. Từ quý III/2022 đến quý II/2026, số dư nợ xấu tăng từ 132.000 tỷ đồng lên 310.000 tỷ đồng. Trong khi đó, tỷ lệ nợ xấu chỉ tăng từ 1,6% lên 2,01% do dư nợ cho vay tăng nhanh hơn.
So với cùng kỳ, tỷ lệ nợ xấu giảm 0,03% nhưng số dư nợ xấu tăng thêm 43.000 tỷ đồng. Theo TCBS Research, đây mới là chỉ tiêu cần theo dõi bởi khối lượng nợ cần xử lý bằng dự phòng vẫn tăng.
Tỷ lệ nợ xấu thường giảm trong quý IV do hai yếu tố kỹ thuật. Các ngân hàng đẩy mạnh xử lý nợ bằng dự phòng vào cuối năm, trong khi tín dụng thường tăng mạnh, làm tăng mẫu số tính tỷ lệ nợ xấu. Vì vậy, mức giảm của tỷ lệ nợ xấu trong quý IV không nhất thiết phản ánh chất lượng tín dụng đã cải thiện.
Tại quý II/2026, 4 ngân hàng gồm SACOMBANK, BIDV, VPBank và VietinBank nắm 50,5% số dư nợ xấu toàn ngành. SACOMBANK ghi nhận mức tăng mạnh nhất, 231% so với cùng kỳ, trong khi BIDV và VietinBank tăng dưới 6%.
Ở chiều ngược lại, số dư nợ xấu của ABBank, Nam A Bank và Vietcombank giảm 31%-49%. TCBS Research cho rằng, mức tăng 16,1% của nợ xấu toàn ngành chủ yếu đến từ SACOMBANK, không phản ánh xu hướng chung của các ngân hàng. Do đó, khi đánh giá rủi ro ngành cần tách biệt SACOMBANK.
Tỷ lệ nợ xấu toàn ngành tăng là do SACOMBANK
Tỷ lệ nợ xấu toàn ngành quý II/2026 không giảm chủ yếu do diễn biến tại SACOMBANK, trong khi có đến 20/27 ngân hàng giảm tỷ lệ nợ xấu so với cùng kỳ.
Riêng SACOMBANK, tỷ lệ nợ xấu tăng 5,08%, lên 7,54%, cao nhất ngành. Ngân hàng này đóng góp 77,7% mức tăng nợ xấu toàn ngành.
Nếu loại SACOMBANK, 26 ngân hàng còn lại giảm tỷ lệ nợ xấu từ 2,02% xuống 1,78% và số dư nợ xấu chỉ tăng 3,8%.
NCB, ABBank và Nam A Bank có mức giảm tỷ lệ nợ xấu mạnh nhất, từ 1,38-4,92%. Vietcombank, ACB, Techcombank và Bac A Bank duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới 1,15%.
Tại SACOMBANK, mức tăng tỷ lệ nợ xấu chủ yếu đến từ nợ nhóm 5, từ 1,77% lên 5,07% dư nợ (đóng góp 3,3% trong tổng mức tăng 5,08%).
Nợ mới hình thành thường chuyển dần qua nhóm 3 và nhóm 4. Tuy nhiên, diễn biến tại SACOMBANK phù hợp hơn với việc ghi nhận nợ tồn đọng sau khi kết thúc đề án tái cơ cấu và các tài sản liên quan đến nhóm cổ đông cũ, thay vì hoàn toàn đến từ nợ mới.
Báo cáo cũng lưu ý sự khác biệt về tài sản bảo đảm và khả năng thu hồi giữa các trường hợp. TCBS Research chưa bóc tách riêng cấu phần này do SACOMBANK không thuyết minh riêng.
TCBS Research nhận định, tỷ lệ nợ xấu 2,01% của toàn ngành hiện phản ánh đáng kể tình trạng tại SACOMBANK. Trong nửa cuối năm 2026, tỷ lệ này có khả năng tăng nhẹ khi nợ nhóm 2 chuyển nhóm và chỉ giảm về gần 1,78% khi SACOMBANK xử lý xong phần nợ xấu đã ghi nhận. Thời điểm phụ thuộc vào tiến độ xử lý tài sản bảo đảm.
